آیا می‌دانستید سرطان سینه یکی از شایع‌ترین سرطان‌هایی است که افراد زیادی را در سراسر جهان درگیر می‌کند؟ حتی در موارد نادری دیده شده است که برخی از مردان نیز از این بیماری رنج می برند.

درمان های امیدوارکننده زیادی برای این نوع بیماری وجود دارد که می تواند بسیار هیجان انگیز باشد. یکی از این روش های درمانی، جراحی ماستکتومی است که در آن بافت سینه به طور کامل برداشته می شود.

این جراحی انواع مختلفی دارد که هر کدام تحت تاثیر شرایط و عوامل خاصی توسط پزشک توصیه می شود. دانستن انواع مختلف این جراحی، اقدامات لازم برای قبل و بعد از عمل، عوارض و دانستن نکاتی که برای بهبودی باید انجام دهید، اولین قدمی است که برای درمان خود برمی دارید.

در این مقاله، تمام نکاتی را که باید از آنها آگاه باشید، بحث کرده ایم تا بتوانید تصمیم آگاهانه تری در مورد درمان خود بگیرید.

جراحی ماستکتومی چیست؟

زمانی که سرطان سینه به اوج خود می رسد و لازم است بافت آسیب دیده برداشته شود، از ماستکتومی استفاده می کنند. در این جراحی بافت سینه به طور کامل برداشته می شود و این کار برای درمان سرطان سینه در مردان و زنان انجام می شود.

عمل ماستکتومی در زمان کوتاهی انجام می شود و حدود 90 دقیقه طول می کشد. افراد می توانند روز بعد از عمل به خانه برگردند و روند بهبودی را در خانه ادامه دهند. معمولا دوره درمان بعد از عمل حدود 4 تا 6 هفته است که در این مدت فرد باید موارد مهمی را رعایت کند که در ادامه به آنها اشاره خواهیم کرد.

چه زمانی جراحی ماستکتومی توصیه می شود؟

ماستکتومی برای همه کسانی که به سرطان مبتلا می شوند توصیه نمی شود زیرا یک درمان تهاجمی است. این جراحی فقط در مواردی توصیه می شود که:

• سلول های سرطانی به طور گسترده ای کل بافت سینه را درگیر کرده اند.
• سرطان در سراسر پستان پخش شده است.
• سینه پر از سلول های سرطانی است.

در برخی موارد دیده شده است که برخی از زنان به محض تشخیص سرطان سینه، ماستکتومی را برای انتخاب روش درمانی انتخاب می کنند و ترجیح می دهند بافت سینه را به طور کامل برداشته شود، حتی اگر نیازی به این کار نباشد و توسط پزشک توصیه نشده باشد.

به طور کلی، زمانی که پزشک می خواهد ماستکتومی را توصیه کند، به عوامل زیر توجه می کند:

• سن بیمار
• سلامت عمومی بیمار
• اندازه و حجم تومور سرطانی
• گسترش سلول های سرطانی
• سرعت گسترش سلول های سرطانی
• درصد احتمالی بازگشت سرطان
• چقدر سایر درمان ها (رادیوتراپی یا شیمی درمانی) موثر هستند
• تصمیم بیمار و نگرانی های او در مورد ظاهرش

نکات کلیدی که باید قبل از جراحی ماستکتومی به آنها توجه کنید

توجه داشته باشید که قبل از انجام ماستکتومی، باید با یک پرستار یا پزشک متخصص در مورد تأثیر فیزیکی و عاطفی این روش بر روی شما صحبت کنید. همچنین، از پزشک خود در مورد سوتین و نکاتی که باید در هنگام استفاده از آنها در نظر بگیرید، بخواهید.

شاید طبق توصیه پزشک لازم باشد قبل از عمل با شیمی درمانی و هورمون درمانی درمان شود. شیمی درمانی و هورمون درمانی برای کاهش اندازه تومورها استفاده می شود. پزشک باید تمام اطلاعاتی را که در مورد عوارض احتمالی و گزینه های بازسازی سینه دارد با شما در میان بگذارد تا بتوانید بهتر با شرایطی که این عمل برای شما ایجاد می کند کنار بیایید.

دکتر جواد رحمتی - متخصص جراحی پلاستیک و زیبایی

جراحی ماستکتومی چگونه انجام می شود؟

بیمار باید در حین جراحی کاملاً بیهوش باشد. در این روش جراح یک برش افقی یا مورب روی سینه ایجاد می کند تا تمام بافت آسیب دیده از داخل سینه خارج شود، مقدار بافتی که برداشته می شود بستگی به نوع ماستکتومی دارد.

جراح معمولاً یک یا دو لوله زهکشی را در محلی که برش ایجاد شده است قرار می دهد تا از تجمع مایع در فضای قفسه سینه جلوگیری شود تا مایع اضافی از آنها خارج شود. این لوله ها ممکن است تا چند روز پس از عمل در محل مورد نظر باقی بمانند.

بررسی انواع جراحی ماستکتومی و تفاوت آنها

این جراحی انواع مختلفی دارد که در ادامه به بررسی مهمترین آنها می پردازیم:

ماستکتومی استاندارد

در این نوع ماستکتومی، پزشک تمام بافت سینه و پوستی که آن را می پوشاند برمی دارد. این جراحی زمانی توصیه می شود که سلول های سرطانی گسترش یافته و کل بافت سینه را درگیر کرده باشند.

ماستکتومی محافظ پوست

در این عمل تمام بافت سینه از جمله نوک پستان برداشته می شود. در این نوع جراحی پوست پوشاننده سینه حفظ می شود. البته امکان بازسازی سینه وجود دارد که توسط جراح انجام می شود.

ماستکتومی نگهدارنده نوک پستان

این نوع جراحی نسبتاً جدید است که در آن علاوه بر حفظ پوست سینه، نوک پستان برداشته نمی شود و دست نخورده باقی می ماند. بازسازی سینه در این عمل نیز توسط جراح انجام می شود.

ماستکتومی رادیکال

این روش جراحی بسیار نادر است و در موارد بسیار شدید توصیه می شود. در جراحی ماستکتومی رادیکال، جراح علاوه بر برداشتن تمام بافت سینه، دو عضله واقع در پشت سینه و غدد لنفاوی زیر بغل را نیز برمی دارد.

ماستکتومی رادیکال اصلاح شده

در این نوع جراحی، پزشکان مانند ماستکتومی رادیکال عمل می کنند، یعنی تمام بافت سینه و غدد لنفاوی واقع در زیر بغل را برمی دارند، اما دو عضله بزرگ واقع در پشت پستان در جای خود باقی می مانند.

ماستکتومی دوبل

زمانی که سلول های سرطانی هر دو سینه را درگیر می کنند، پزشکان جراحی ماستکتومی دوبل را توصیه می کنند. در این عمل هر دو سینه توسط جراح برداشته می شود. در مواردی که ویژگی های ژنتیکی نشان دهنده خطر بالای سرطان باشد، پزشکان معمولا از این روش به عنوان یک درمان پیشگیرانه استفاده می کنند. به همین دلیل به این عمل ماستکتومی پیشگیرانه نیز می گویند.

چه زمانی غدد لنفاوی باید برداشته شوند؟

غدد لنفاوی توپ های کوچک بیضی شکلی هستند که وظیفه حذف باکتری ها و سایر مواد زائد از بدن را بر عهده دارند. اگر تحت تأثیر سلول های سرطانی قرار گیرند، باید حذف شوند. معمولاً زمانی که فرد تحت ماستکتومی قرار می گیرد، غدد لنفاوی برداشته می شوند.

در برخی موارد، آزمایش‌های انجام شده قبل از جراحی ممکن است نتوانند سلول‌های سرطانی را که با غدد لنفاوی درگیر هستند پیدا کنند. به همین دلیل، برخی از جراحان برخی از این غدد لنفاوی را برای بررسی بیشتر در طول عمل برمی‌دارند.

اگر آزمایش های انجام شده بر روی این غدد لنفاوی نشان دهد که سلول های سرطانی در آنها وجود دارد، پزشک به شما توصیه می کند یا عمل دیگری انجام دهید یا با رادیوتراپی درمان شوید. البته در برخی بیمارستان ها امکان آزمایش غدد لنفاوی همزمان با جراحی ماستکتومی نیز وجود دارد تا در صورت نیاز در همان عمل برداشته شوند و نیازی به عمل دوم نباشد.

بازسازی سینه چیست و چه زمانی می توان انجام داد؟

بازسازی سینه روشی برای جایگزینی بافتی است که در طی جراحی ماستکتومی برداشته شده است. این عمل جایگزینی معمولاً همزمان با عمل ماستکتومی (بازسازی فوری) انجام می شود، اما امکان انجام آن در تاریخ دیگری نیز وجود دارد (بازسازی با تاخیر).

بازسازی یک روش جراحی است که در آن سینه آسیب دیده تغییر شکل می دهد. این کار یا با استفاده از ایمپلنت سینه یا با استفاده از بافتی از قسمت دیگری از بدن برای ایجاد یک سینه جدید انجام می شود.

نکات مهم برای بهبودی در خانه پس از جراحی ماستکتومی

معمولا افرادی که ماستکتومی می کنند خیلی زود از بیمارستان مرخص می شوند و دوره نقاهت بعد از عمل را در خانه می گذرانند. اما اگر بازسازی سینه انجام شده باشد، لازم است فرد به مدت یک هفته در بیمارستان و تحت مراقبت باشد.

به دنبال نکات زیر، روند بهبود سریعتر خواهد بود.

· استراحت مطلق

معمولاً افراد پس از جراحی به دلیل بیهوشی و موارد دیگر احساس خستگی می کنند. استراحت کافی و طولانی مدت می تواند برای آنها بسیار مفید باشد. این افراد می توانند انرژی از دست رفته خود را با استراحت بازیابی کنند.

· کنترل درد با مسکن

معمولاً پزشکان پس از جراحی برای بیمار مسکن تجویز می کنند. این داروها تحمل درد را آسان‌تر می‌کنند، اما اگر داروها کافی نبود و اثری نداشت، باید دوباره به پزشک مراجعه کنید و با او مشورت کنید. در برخی موارد که درد بسیار شدید است، باید علت درد را تشخیص داد.

· بهداشت برای جلوگیری از عفونت

برای جلوگیری از عفونی شدن زخم، لازم است به طور مرتب زخم را با کمک شخص دیگری شسته و پانسمان را تعویض کنید. وقتی ترشحاتی از ناحیه زخم مشاهده کردید، می توانید حمام کنید.

· کنترل یبوست

مسکن های تجویز شده برای درد ممکن است بر حرکات روده فرد تأثیر بگذارد و منجر به یبوست شود. در این موارد به فرد بیمار توصیه می شود که مایعات زیادی را همراه با غذاهایی که فیبر کافی و زیاد دارند، مصرف کند. مصرف مایعات و غذاهای غنی از فیبر، روند حذف را آسان تر می کند.

معمولاً افرادی که ماستکتومی می کنند در عرض 3 تا 6 هفته به وضعیت ایده آل خود باز می گردند، اما در برخی موارد گزارش شده است که در برخی موارد نادر ممکن است چندین ماه طول بکشد.

آیا ورزش به روند درمان کمک می کند؟

از پزشک خود بپرسید که چه زمانی می توانید ورزش های سبک را شروع کنید، ورزش علاوه بر اینکه بر خلق و خوی شما تأثیر می گذارد، می تواند به شما کمک کند زودتر به سلامت بازگردید. معمولاً تمرینات بازو برای گسترش دامنه کامل حرکت بازو و شانه توصیه می شود.

انجام این حرکات ملایم آموزش داده شده توسط پزشک یا پرستار را می توان پس از انجام عمل و احساس راحتی انجام داد. برای برخی افراد انجام فیزیوتراپی توصیه می شود. تا زمان بهبودی کامل، بهتر است از ورزش های سنگین اجتناب کنید.

با اسکارهای جراحی ماستکتومی چه باید کرد؟

اسکار ناشی از ماستکتومی معمولاً کل قفسه سینه و پوست زیر بغل را می پوشاند. این اسکار معمولا توسط کاپ سوتین پنهان می شود و دیگر قابل مشاهده نیست. برش معمولاً بعد از گذشت زمان محو می شود، اما هرگز به طور کامل ناپدید نمی شود.

اگر جای زخم باعث ناراحتی می شود، می توان با جراحی اصلاحی به از بین رفتن آن کمک کرد.

بازسازی بافت پستان با کمک سایر بافت های بدن

عوارض جانبی جراحی ماستکتومی چیست؟

همانطور که می دانید، همه جراحی ها معمولاً دارای عوارض هستند و ماستکتومی نیز از این قاعده مستثنی نیست. عوارض این جراحی به شرح زیر است:

• مشکلات مربوط به بیهوشی
• احساس درد در ناحیه شانه و سفتی بازو
• عفونت و خونریزی در محل برش
• احساس خارش، از دست دادن پوست در محل برش و ایجاد تاول
احساس سوزن سوزن شدن در قفسه سینه و گاهی اوقات زیر بغل
• تورم غدد لنفاوی و تورم (ورم معمولاً به دلیل تجمع مایع در بازو و زیر بغل است.)
• آسیب به اعصاب پشت، بازو و قفسه سینه
• ایجاد بافت سخت در محل برش

در هنگام مشاهده هرگونه عوارض جانبی باید صبور باشید، زیرا پس از مدتی همه این عوارض ناپدید می شوند.

جراحی ماستکتومی برای پیشگیری از سرطان سینه

افرادی که سرطان سینه ندارند اما احتمال ابتلا به این نوع سرطان بسیار زیاد است، می توانند با انجام ماستکتومی از بروز هرگونه سرطان سینه پیشگیری کنند. در ماستکتومی پیشگیرانه، هر دو سینه برداشته می شوند.

انجام این روش به طور قابل توجهی خطر ابتلا به سرطان را کاهش می دهد. ماستکتومی پیشگیرانه معمولاً برای افرادی توصیه می‌شود که سابقه خانوادگی قوی سرطان سینه دارند یا جهش‌های ژنتیکی خاصی در آنها تشخیص داده شده است که خطر ابتلا به این نوع سرطان را افزایش می‌دهد.

آخرین کلمه

امروزه سرطان سینه به یکی از دغدغه های اصلی زنان و مردان تبدیل شده است. این بیماری شایع ترین نوع سرطان در زنان است. با انجام معاینات منظم و رعایت توصیه های پزشکی می توان تا حد زیادی از این وضعیت خطرناک پیشگیری کرد.

اما اگر برای شما یا یکی از عزیزانتان سرطان سینه تشخیص داده شد، بدانید که این پایان راه نیست. خوشبختانه با پیشرفت علم راه های زیادی برای درمان وجود دارد که در این مقاله یکی از رایج ترین آن ها که ماستکتومی است را به تفصیل بیان کرده ایم.

اگرچه این روش درمانی برای همه مبتلایان توصیه نمی شود، اما در برخی موارد به ویژه برای جلوگیری از پیشرفت بیماری ضروری است. از این رو در این مقاله به نحوه انجام این عمل، مراقبت های ویژه و نکاتی که قبل و بعد از عمل باید انجام شود اشاره کردیم.

به خاطر داشته باشید، ابتلا به سرطان به معنای پایان زندگی نیست، بلکه بهبودی تنها برای کسانی است که هرگز تسلیم نمی شوند.