شاید ندانید که ضربان قلب خطرناک چند است و چه زمانی با چه ضربان قلب باید به پزشک مراجعه کنید. ضربان قلب در افراد مختلف متفاوت است، اما چه زمانی طبیعی است؟ یا زمانی که ضربان قلب در محدوده خطرناکی است؟ با توجه به اینکه قلب یکی از عضلات حساس مرکز قفسه سینه است، این موضوع اهمیت بیشتری خواهد داشت. معمولا ورزشکاران در هنگام استراحت ضربان قلب کمتری نسبت به سایر افراد دارند و این موضوع برای کودکان، نوزادان و زنان باردار متفاوت خواهد بود. در این مقاله اطلاعات بسیار مفیدی در رابطه با علل و عوارض ضربان قلب خطرناک در اختیار شما قرار می دهیم و مطالعه آن را به شما توصیه می کنیم.

چگونه ضربان قلب را اندازه گیری کنیم؟

برای اندازه گیری نبض با انگشت خود، می توانید دو انگشت وسط و اشاره خود را محکم روی قسمتی از بدن که دارای نبض است فشار دهید. قسمت داخلی مچ دست یکی از رایج ترین نقاط برای گرفتن نبض است و از سایر قسمت های بدن برای اندازه گیری ضربان قلب با این دو انگشت می توان به کناره گردن، حفره جلوی آرنج و انتهای انگشت پا اشاره کرد. پس از اینکه نبض خود را پیدا کردید، با استفاده از کرونومتر نبض را به مدت 60 ثانیه بشمارید یا نبض را برای 15 ثانیه بشمارید و نتیجه را در 4 ضرب کنید.

اگر روشی که ذکر کردیم دشوار است یا نمی توانید آن را انجام دهید، می توانید راه حل دیگری را امتحان کنید. برای این منظور ابتدا دو انگشت خود را در کنار گردن یا نای قرار دهید یا از شخص دیگری بخواهید نبض شما را اندازه گیری کند. البته با توجه به پیشرفت علم و فناوری می توان از فشارسنج دیجیتال، مچ بند هوشمند، برخی وسایل ورزشی مانند تردمیل و حتی اپلیکیشن های موبایل برای اندازه گیری ضربان قلب استفاده کرد.

با نگاه کارشناسانه می توان گفت که اندازه گیری ضربان قلب با استفاده از روش های زیر انجام می شود:

1. از طریق شریان ایلیاک اصلی
2. از طریق شریان کاروتید
3. از طریق پالس پدال
4. از طریق شریان بازو
5. از طریق دستگاه فشار کمکی

چه چیزی باعث تغییر ضربان قلب می شود؟

طبیعی است که ضربان قلب شما در طول روز در پاسخ به ورزش، اضطراب، هیجان و ترس تغییر کند، اما ضربان قلب شما در حالت استراحت نباید خیلی سریع یا خیلی آهسته باشد. یکی از شایع ترین ریتم های غیر طبیعی قلب را می توان در بیماران مبتلا به فیبریلاسیون دهلیزی ذکر کرد که در آن الگوی نامنظمی از ضربان قلب طبیعی وجود دارد.

وقتی قلب شما خیلی سریع می‌زند، به این حالت تاکی کاردی می‌گویند. تاکی کاردی انواع مختلفی دارد که از دلایل بروز آن می توان به موارد زیر اشاره کرد:

• اضطراب یا استرس
• خستگی
• مصرف زیاد کافئین
• مصرف زیاد الکل
• عدم تعادل الکترولیت بدن (دلیل ضربان قلب بالا و لرزش بدن)
• تب و لرز
• ورزش یا فعالیت بدنی شدید
• عوارض جانبی ناشی از مصرف دارو
• سیگار کشیدن
• استفاده از برخی مواد مخدر (مانند کوکائین)

موارد ذکر شده در بالا اغلب از علل تپش قلب در جوانان است که به دلیل سبک زندگی جوانان ایجاد می شود. البته طبق آمار به دست آمده زنان به دلیل احساساتی بودن بیشتر در معرض ابتلا به تاکی کاردی هستند.

همچنین اگر ضربان قلب شما خیلی کند باشد به آن برادی کاردی می گویند که بسیار خطرناک است. برادی کاردی اغلب زمانی رخ می دهد که ضربان قلب به زیر 60 ضربه در دقیقه می رسد. توجه داشته باشید که ورزشکاران و افرادی که به طور منظم ورزش می کنند، ضربان قلب کمتر از 60 بار در دقیقه برای آنها طبیعی است، اما این موضوع برای افراد عادی یک اختلال محسوب می شود.

از علل تغییر ضربان قلب در تجربه برادی کاردی می توان به موارد زیر اشاره کرد:

• عوارض جانبی داروها
• عدم تعادل الکترولیت بدن
• آپنه انسدادی خواب (علت ضربان قلب بالا در هنگام خواب)

نشانه ضربان قلب بالا چیست؟

ضربان قلب بالا که در انگلیسی به ضربان قلب بالا گفته می شود، حالتی است که در آن فرد ضربان قلب خود را به طور غیر طبیعی در قفسه سینه، گردن و گلو احساس می کند. وقتی تپش قلب فرد با تپش سریعتر و اختلال در عملکرد قلب انسان همراه باشد، معمولاً باعث استرس و اضطراب در فرد می شود.

برخی از بیماران غده تیروئید که سطح قند خون پایینی نیز دارند، شاهد ضربان قلب بالا خواهند بود. در این بیماران علائم مختلفی مانند خشکی پوست، کم خوابی، گرفتگی صدا، لرزش بدن، تنگی نفس و ... مشاهده می شود.

در برخی موارد، افراد مبتلا به کم خونی تپش قلب دارند و علائمی مانند خستگی، رنگ پریدگی و ضعف را تجربه می کنند. ضربان قلب بالا نیز ممکن است به دلیل مشکلات جدی قلبی و انواع بیماری های قلبی باشد، اگرچه این بسیار نادر است. در چنین مواردی، فرد ممکن است علائمی مانند درد قفسه سینه، گیجی، تنگی نفس شدید و غش داشته باشد.

اگر فردی ضربان قلب بالا همراه با بی حسی و گزگز در اندام ها را احساس کند، می تواند نشانه حمله اضطراب یا اضطراب شدید باشد. در برخی موارد، اختلال در الکترولیت ها باعث بروز چنین واکنشی در فرد می شود که از جمله آن ها می توان به هایپرکالمی، هیپوکلسمی و هیپومنیزیمی اشاره کرد.

حداکثر ضربان قلب

به نظر شما ضربان قلب خطرناک چیست؟ دانستن حداکثر ضربان قلب به شما کمک می‌کند تا ضربان قلب ایده‌آل را در طول ورزش تعیین کنید. می توانید سن خود را از 220 کم کنید تا حداکثر ضربان قلب خود را تخمین بزنید و آن را بدست آورید. برای مثال، یک فرد 30 ساله باید حداکثر ضربان قلبش 190 باشد.

220-30=190

به این معنی که حداکثر ضربان قلب برای یک فرد 30 ساله 190 ضربه در دقیقه است. محاسبه این عدد برای افرادی که ورزش می کنند بسیار مفید خواهد بود و می توانید متوجه شوید که آیا انرژی کافی برای ورزش دارید یا نه.

ضربان قلب خطرناک چیست؟

به گفته گروهی از افراد متخصص قلب در اصفهان برای تعیین ضربان قلب خطرناک، لازم است ضربان قلب یک فرد در شرایط مختلف بررسی شود. اما ضربان قلب یک فرد بالغ سالم بین 60 تا 100 ضربه در دقیقه است و ضربان قلب خارج از این محدوده محدوده ضربان قلب خطرناکی محسوب می شود. در واقع، ضربان قلب خطرناک زمانی است که قلب یک فرد خیلی آهسته یا خیلی سریع می‌زند.

محدوده ضربان قلب طبیعی در سنین مختلف

محدوده ضربان قلب طبیعی در سنین مختلف متفاوت است و می توان گفت که ضربان طبیعی قلب بسته به سن و شرایط فرد تغییر می کند. در ادامه این موضوع را بررسی خواهیم کرد.

• یک بزرگسال در حال استراحت دارای ضربان طبیعی قلب 60 تا 100 ضربه در دقیقه است که بسته به گروه سنی و جنسیت متفاوت است. جالب است بدانید که ضربان قلب طبیعی زنان به طور متوسط ۲ تا ۷ BPM سریعتر از مردان است. همچنین ضربان قلب ورزشکاران جوان تا 40 BPM خواهد بود. لازم به ذکر است که محدوده 57 تا 61 ضربه در دقیقه یک محدوده عالی محسوب می شود.
• تعداد ضربان قلب طبیعی برای نوزادان 100 تا 160 ضربه در دقیقه است، در حالی که این تعداد برای نوزادان صفر تا پنج ماهه 90 تا 150 ضربه در دقیقه خواهد بود. ضربان قلب کودکان 6 تا 12 ماهه بین 80 تا 140 ضربه در دقیقه طبیعی است و این تعداد برای کودکان 1 تا 3 ساله 80 تا 130 ضربه در دقیقه است.
ضربان قلب طبیعی در کودکان 3 تا 5 ساله 80 تا 120 ضربه در دقیقه است و کودکان 60 تا 10 ساله ضربان قلب طبیعی 70 تا 110 ضربه در دقیقه دارند. این در حالی است که تعداد ضربان طبیعی قلب در کودکان 11 تا 14 ساله برابر با 60 تا 10 ضربه در دقیقه است.
• ضربان قلب طبیعی زنان با مردان متفاوت است و در حالت استراحت، ضربان قلب آنها بین 60 تا 100 ضربه در دقیقه است. لازم به ذکر است که ضربان قلب طبیعی زنان در دوران بارداری به دلیل افزایش حجم خون و تغییرات هورمونی بین 10 تا 20 ضربه در دقیقه است و در برخی موارد ممکن است این تعداد از 90 ضربه در دقیقه نیز فراتر رود.

عوارض ضربان قلب بالا

تپش قلب بالا عموماً به دلیل چیزهای بی ضرری است که در نهایت ضربان قلب را افزایش می دهد و باعث می شود که ضربان قلب سخت تر شود. البته در تمام این موارد فرد دچار ناراحتی شدید می شود و از مرگ می ترسد اما در واقع هیچ خطری او را تهدید نمی کند. اما در موارد نادری شاهد عوارض بوده ایم. در ادامه پس از بررسی این سوال که ضربان قلب خطرناک چقدر است، با شایع ترین عوارض ضربان قلب بالا آشنا می شویم.

• لخته شدن خون

لخته شدن خون ممکن است منجر به حمله قلبی یا سکته مغزی در فرد شود و خطر این اتفاق را به میزان قابل توجهی افزایش دهد.

• نارسایی قلبی

اگر درمان ضربان قلب بالا را جدی نگیرید، در برخی موارد ممکن است قلب شما ضعیف تر شود و این خطر نارسایی قلبی را افزایش می دهد.

• غش

در برخی موارد، عقل ممکن است به دلیل ضربان قلب بالا هوشیاری خود را از دست بدهد و این خطر سقوط یا حوادث دیگر را افزایش می دهد.

• مرگ ناگهانی

این مورد یکی از نادرترین عوارض ضربان قلب بالا در بیماران است که معمولا فقط با ضربان قلب بطنی بالا یا فیبریلاسیون بطنی رخ می دهد.

از دیگر عوارض شایع به دلیل ضربان قلب بالا، می توان به کاهش جریان خون به اندام های حیاتی و کاهش برون ده قلبی و علائمی مانند سرگیجه و ضعف اشاره کرد.

نتیجه گیری

در این مقاله به بررسی چرا ضربان قلب می پردازیم و علائم ضربان قلب خطرناک را توضیح می دهیم. ضربان قلب بالای 120 ممکن است برای بزرگسالان خطرناک باشد، اما این عدد برای برخی از کودکان طبیعی است.

می توانید از دو انگشت خود برای اندازه گیری ضربان قلب خود در خانه استفاده کنید و اگر برایتان سخت است، می توانید فشارسنج دیجیتالی دریافت کنید. مراقب باشید اگر ضربان قلب شما به طور مداوم بیش از 100 یا کمتر از 60 ضربه در دقیقه است، بهتر است به پزشک مراجعه کنید. پزشک در واقع ممکن است شما را به آنژیوگرافی در اصفهان ارجاع دهد ولی تا مشخص شدن نتیجه نهایی هیچ ترسی نداشته باشید.