روش‌های جراحی در درمان آندومتریوز پیشرفته

اصولا در موارد پیشرفته بیماری اندومتریوز، ضایعات گسترده هستند و درد مزمن و یا ناباروری وجود دارد. در این زمان پزشک گزینه روش‌های جراحی آندومتریوز پیشرفته را برای درمان انتخاب می کند. لاپاراسکوپی معمولا به دلیل کم تحاجمی بودن گزینه اول برای جراحی انتخاب می شود. در این روش با استفاده از برشهای کوچک که توسط جراح در بدن ایجاد می شود پزشک اقدام به مشاهده مستقیم ضایعات می کند. پزشک با استفاده از این روش اقدام به برداشتن ضایعات و رفع چسبندگی های ناشی از بیماری می کند. در موارد بسیار پیشرفته بیماری، مانند ضایعات گسترده و یا چسبندگی ها شدید، پزشک جراحی باز را جایگزین عمل لاپاراسکوپی می کند. در این مقاله به توضیح در مورد روش‌های جراحی آندومتریوز پیشرفته خواهیم پرداخت.

فهرست مطالب

• آندومتریوز پیشرفته چیست و چرا جراحی در مراحل پیشرفته ضروری است؟
• اهداف اصلی جراحی در آندومتریوز پیشرفته
• روش‌های اصلی جراحی در آندومتریوز پیشرفته
• مزایا و محدودیت‌های جراحی
• سوالات متداول
• جمع‌بندی و نتیجه‌گیری
• منابع

آندومتریوز پیشرفته چیست و چرا جراحی در مراحل پیشرفته ضروری است؟

وقتی که بیماری وارد مرحله ای می شود که بافتی شبیه به بافت رحم را به طور گسترده در خارج از رحم ایجاد می کند به آن آندومتریوز پیشرفته می گویند. این بافتها می توانند اندامهایی مانند تخمدان، لوله های فالوپ و یا بخشهایی از دستگاه گوارش را درگیر کنند. این اتفاق منجر به ایجاد عوارضی مانند درد شدید در زمان قاعدگی، مشکلات گوارشی ایجاد می کند. در مراحل پیشرفته این بیماری درمانهای دارویی تاثیری در التیام این بیماری ندارند. در چنین شرایطی، استفاده از روش‌های جراحی آندومتریوز پیشرفته نقش مهمی پیدا می‌کند. پزشک در این مرحله از بیماری اقدام به جراحی و برداشتن ضایعات و رفع چسبندگی ناشی از بیماری می کند. جراحی خصوصا در زمانی ضروری می شود که، بیماری خطر ریسک آسیب به بافت تخمدان را داشته باشد و یا بیماری مانع از بارداری بیمار شود. مطالعات سیستماتیک نشان داده‌اند که جراحی می‌تواند درد را کاهش دهد، احتمال بارداری را افزایش دهد و کیفیت زندگی را بهبود بخشد. در نتیجه، جراحی یکی از مؤثرترین روش‌ها برای مدیریت آندومتریوز در مراحل پیشرفته محسوب می‌شود.

اهداف اصلی جراحی در آندومتریوز پیشرفته

همانطور که قبلا گفته شد، پزشک در موراد پیشرفته گزینه جراحی آندومتریوز را انتخاب می کند. جراحی در نهایت منجر به رهایی بیمار از درد می شود و در عین حال کیفیت زندگی او را ارتقاء می دهد.

کاهش درد و کنترل علائم

یکی از مهم‌ترین اهداف جراحی کاهش درد مزمن لگنی و دردهای مرتبط با قاعدگی یا رابطه جنسی است. مطالعات نشان داده‌اند که برداشتن کامل ضایعات و آزادسازی چسبندگی‌ها باعث کاهش چشمگیر درد در کوتاه‌مدت و بلندمدت می‌شود. جراحی به‌ویژه در بیمارانی که به درمان‌های دارویی پاسخ نمی‌دهند، می‌تواند بهبود قابل‌توجهی در کیفیت زندگی ایجاد کند.

بهبود عملکرد اندام‌های لگنی

بیماری آندومتریوز پیشرفته میتواند مشکلاتی برای تخمدانها و دیگر اندام تولید مثل ایجاد کند. همچنین می تواند منجر به مشکلات گوارشی یا ادراری شود. جراحی امکان درمان این مشکلات را فراهم کرده و عملکرد طبیعی را به آنها باز می گرداند.

افزایش شانس باروری

یکی از بزرگترین مشکلاتی که این بیماری ایجاد می کند مشکلات در روند بارداری است. روش‌های جراحی آندومتریوز پیشرفته نقش مهمی در رفع این مشکل برای بیماران ایفا می نماید. مطالعات نشان داده‌اند که لاپاراسکوپی برای برداشتن اندومتریوما و ضایعات عمیق در زنان نابارور، شانس حاملگی را نسبت به درمان دارویی یا جراحی ناقص به‌طور معنی‌داری افزایش می‌دهد.

روش‌های اصلی جراحی در آندومتریوز پیشرفته

در مدیریت آندومتریوز پیشرفته، انتخاب روش‌های جراحی آندومتریوز پیشرفته به میزان درگیری بافت‌ها، محل ضایعات و هدف درمان بستگی دارد. هدف جراحی، کاهش درد، بازگرداندن عملکرد طبیعی اندام‌های لگنی و افزایش شانس باروری است.

جراحی لاپاراسکوپی

میتوان گفت اصلی ترین متد جراحی برای درمان آندومتریوز پیشرفته روش لاپاراسکوپی است. دلیل این امر نیز کم تحاجمی بودن و در عین حال موثر بودن این روش است. خونریزی کمتر، دوران نقاهت کوتاه تر و درد کمتر، این روش را تبدیل به انتخاب اول پزشکان برای درمان آندومتریوز پیشرفته کرده است.

جراحی لاپاروتومی

در مواردی که ضایعات بسیار گسترده یا چسبندگی‌های پیچیده وجود دارد، جراحی باز (لاپاروتومی) ممکن است ضروری باشد. این روش امکان دسترسی مستقیم به اندام‌ها را فراهم می‌کند، هرچند دوره نقاهت طولانی‌تر و ریسک عوارض بالاتر است.

برداشتن ضایعات آندومتریوز

اکسیزیون یا برداشتن کامل ضایعات، روش ترجیحی برای کنترل علائم و کاهش احتمال عود است. این روش در مقایسه با روشهای دیگر درد کمتر و در عین حال اثر بخشی بیشتری دارد.

تبخیر یا سوزاندن ضایعات

پزشک در این روش با استفاده از لیزر یا انرژی رادیوفرکانسی اقدام به حذف ضایعات می نماید. این روش نسبت به روش اول کم تحاجمی تر است. اما احتمال عود بیماری در این روش نسبت به روش اول بیشتر است.

جراحی چسبندگی‌ها و جراحی کیست‌های آندومتریوز

چسبندگی‌ها می‌توانند باعث درد مزمن و اختلال عملکرد اندام‌ها شوند. آزادسازی آن‌ها با جراحی، حرکت طبیعی تخمدان‌ها و لوله‌های فالوپ را بازمی‌گرداند و به بهبود عملکرد لگن کمک می‌کند. اندومتریوما یا کیست تخمدان ناشی از اندومتریوز، اغلب نیاز به برداشتن کامل دارد تا احتمال عود کاهش یابد و ذخیره تخمدانی حفظ شود.

مزایا و محدودیت‌های جراحی

جراحی در آندومتریوز پیشرفته، به ویژه استفاده از روش‌های جراحی آندومتریوز پیشرفته، فواید زیادی دارد اما محدودیت‌ها و خطرات خاص خود را نیز دارد.

مزایای جراحی

یکی از مهم‌ترین مزایای جراحی کاهش درد مزمن لگنی و دردهای مرتبط با قاعدگی یا رابطه جنسی است. از بین رفتن کامل ضایعات ناشی از بیماری می تواند تاثیر چشمگیری در کیفیت زندگی بیمار داشته باشد. جراحی نقش عمده ای در افزایش شانس بارداری ایفا می نماید و به طور کلی یکی از راهکارهای موثر در رفع ناباروری در زنان مبتلا به این بیماری است.

محدودیت‌ها و خطرات احتمالی

با وجود مزایا، جراحی محدودیت‌ها و ریسک‌هایی دارد. احتمال عود ضایعات پس از جراحی وجود دارد، به ویژه اگر برداشتن ضایعات ناقص باشد. همچنین خطر آسیب به اندام‌های اطراف مانند روده، مثانه یا اعصاب لگن وجود دارد. دوره نقاهت جراحی‌های باز طولانی‌تر است و ممکن است به مراقبت‌های بعد از عمل نیاز بیشتری داشته باشد. به همین دلیل، مراجعه به یک پزشک با تجربه اهمیت ویژه ای دارد.

سوالات متداول

جمع‌بندی

آندومتریوز پیشرفته یک بیماری با مشکلات زیاد و چالش برانگیز می باشد. این بیماری مشکلات عدیده از جمله دردهای مزمن و ناباروری ایجاد می کند. در چنین شرایطی، استفاده از روش‌های جراحی آندومتریوز پیشرفته نقش کلیدی در مدیریت بیماری دارد.

مزایای جراحی شامل کاهش چشمگیر درد، بهبود کیفیت زندگی و افزایش شانس باروری است. لاپاراسکوپی، به‌عنوان روش کم‌تهاجمی، تجربه بهتری برای بیمار با زمان نقاهت کوتاه‌تر و خونریزی کمتر فراهم می‌کند، در حالی که جراحی باز در موارد پیچیده‌تر کاربرد دارد. با این حال، محدودیت‌هایی مانند خطر آسیب به اندام‌های اطراف و احتمال عود ضایعات وجود دارد که باید در تصمیم‌گیری‌ها مدنظر قرار گیرد.

در مجموع، جراحی پیشرفته برای بیمارانی که به درمان دارویی پاسخ نمی‌دهند، اندومتریوما یا ضایعات عمیق دارند و یا قصد بارداری دارند، یک گزینه درمانی مؤثر و حیاتی است. انتخاب یک پزشک مجرب و با تجربه فاکتور مهم و اساسی در حصول بهترین نتیجه به شمار می آید.

منبع

Cochrane