دکتر زهرا سبک رو - بیست و پنجم آبان ۱۴۰۴

تأثیر لاپاراسکوپی بر بارداری و احتمال بارداری پس از عمل

تقریبا تمام پزشکان بر تاثیر لاپاراسکوپی بر بارداری اذعان دارند. خصوصا در زنانی با مشکلات خاص مانند آندومتریوز یا اختلالات لوله ای این ثاثیر کاملا قابل مشاهده است. بسیاری از تحقیقات این نکته را تایید کرده اند که جراحی لاپاراسکوپی آندومتریوز در زنانی با مشکلات ناباروری، منجر به افزایش نرخ بارداری می شود.

بررسی هایی با مدت طولانی این نکته که لاپاراسکوپی اثرات مثبتی در بارداری زنانی با مشکلات آندومتریوز داشته است را تایید می کند. این تحقیقات ۷۱٪ نرخ حاملگی با تولد زنده را تایید می کند. در آندومتریوز حاد، لاپاراسکوپی تا ۶۴٪ بارداری را در طول پنج سال پس از عمل می دهد. به طور کلی لاپاراسکوپی به دلیل کم تحاجمی بودن و احتمال کمتر چسبندگی پس از عمل نسبت به روش سنتی نرخ باروری بالا و قابل قبولی را از خود نشان می دهد.

فهرست مطالب

مزایای لاپاراسکوپی در بهبود باروری

درمان اندومتریوز

بیماری آندومتریوز به واقع یکی از موانع بزرگ برای بارداری است. لاپاراسکوپی یک ابزار کارآمد و مفید برای برداشتن ضایعات آندومتریوز است. با این عمل التهاب در دستگاه تولید مثل کاهش پیدا می کند و محیط برای تخمک گذاری و لانه گزینی مناسب می شود. بسیاری از مطالعات تایید می کنند که پس از درمان آندومتریوز به وسیله لاپاراسکوپی شانس بارداری و باروری به شکل معناداری افزایش پیدا می کند.

رفع چسبندگی‌های لگنی

لاپاراسکوپی چسبندگی میان ارگانهای لگنی را از بین می برد. با استفاده از این روش فرم طبیعی لوله ها باز می گردد و این امر منجر به احیای جریان تخمک می شود. شانس بارداری پس از عمل لاپاراسکوپی حدود ۷۴٪ است، در حالی که در روش لاپاراتومی این شانس پایین تر می باشد.

درمان کیست‌های تخمدان

توانایی این سبک از جراحی و دقت آن در برداشتن کیستهای تخمدان باعث بالا رفتن شانس بارداری در زنان می شود. یک مطالعه ۲۴ ماهه در زنان مبتلا به کیست نشان داد افرادی که تحت این عمل قرار گرفتند نسبت به زنان دیگر نرخ تجمعی بارداری نسبت به دیگران داشتند. این ام تاثیر لاپاراسکوپی بر باروری را به خوبی نشان می دهد.

مواردی که شانس بارداری پس از لاپاراسکوپی افزایش می‌یابد

سن زیر ۳۵ سال

در یک مطالعه با ۱۷۵ زن مبتلا به اندومتریوز، زنانی که زیر ۳۵ سال بودند، احتمال بارداری پس از لاپاراسکوپی به‌طور معناداری بالاتر بود. همچنین در بررسی بزرگتر، ۷۶.۷٪ از زنان تا ۳۴ سال پس از عمل باردار شدند در حالی‌که این عدد در زنان بالای  ۳۵ سال به ۴۸.۹٪ کاهش یافت.

انسداد خفیف لوله‌های فالوپ

لاپاراسکوپی یک ابزار کارآمد برای رفع چسبندگی لوله‌های فالوپ است. این امر به شکل چشمگیری می تواند شانس بارداری را افزایش دهد. میتواند گفت یکی از بزرگترین دلایل ناباروری در زنان چسبندگی ارگانها است.

اندومتریوز محدود (مراحل خفیف)

میتوان گفت در بیماران آندومتریوز که علائم خفیف تری داشته اند شانس بارداری پس از عمل لاپاراسکوپی نسبت به بیماران آندومتریوز پیشرفته بیشتر بوده است. به طور کلی در بیماران با آندومتریوز محدود به دلیل آسیب کمتر به بافتها و موفقیت آمیز بودن عمل شانس بارداری به طور معناداری بیشتر گزارش شده است.

مواردی که انجام لاپاراسکوپی توصیه نمی‌شود

در برخی موارد ممکن است پزشک شما را از انجام عمل لاپاراسکوپی منع نماید. می توان گفت در برخی مواقع تاثیر لاپاراسکوپی بر بارداری نتیجه عکس می دهد. در این قسمت به توضیح برخی از عوامل خواهیم پرداخت:

سن بالای ۴۰ سال با ذخیره تخمدان پایین

وقتی سن در شخص بالا می رود (بالای  ۴۰ سال) ذخیره تخمدان در بدن کاهش می یابد. به همین سبب ممکن است ذخایر تخمکها پس از جراحی آسیب ببینند. در این موارد پزشکان از گزینه های دیگر مانند IVF استفاده می کنند.

چسبندگی شدید و گسترده

وجود چسبندگی های شدید و گسترده در بدن باعث افزایش ریسک در جراحی می شود. این موضوع ممکن است منجر به آسیب به ساختارهای حساس شود. به همین دلیل پس از عمل جراحی ممکن است شانس بارداری تا حد زیادی کم شود. این مشکل میتواند تاثیر لاپاراسکوپی بر بارداری را کم یا بی اثر کند.

بیماری‌های مزمن که خطر جراحی را بالا می‌برند

در بیمارانی با بیماری‌های پزشکی زمینه‌ای (قلبی، ریوی، متابولیک یا سایر حالات مزمن) که تحمل بی‌هوشی یا جراحی را ندارند، ارزیابی دقیق قبل از لاپاراسکوپی ضروری است. در این موارد، خطرات جراحی ممکن است از فواید باروری بیشتر باشد. همچنین، تأخیر در شروع درمان کمکی باروری به دلیل عمل جراحی می‌تواند فرصت بارداری را کاهش دهد.

سوالات متداول

لاپاراسکوپی چگونه می‌تواند شانس بارداری را افزایش دهد؟

این روش با حذف ضایعات اندومتریوز، آزادسازی چسبندگی‌های لگنی و درمان کیست‌های تخمدان، آناتومی طبیعی تخمدان و لوله‌ها را بازسازی کرده و شرایط محیط رحم را برای لانه‌گزینی بهبود می‌دهد.

چه عواملی باعث افزایش موفقیت بارداری پس از لاپاراسکوپی می‌شوند؟

سن زیر ۳۵ سال، اندومتریوز محدود و انسداد خفیف لوله‌های فالوپ از مهم‌ترین عواملی هستند که شانس بارداری پس از عمل را افزایش می‌دهند.

چه افرادی نباید تحت لاپاراسکوپی قرار گیرند؟

زنانی با سن بالای ۴۰ سال و ذخیره تخمدان پایین، چسبندگی شدید گسترده یا بیماری‌های مزمن که تحمل جراحی را کاهش می‌دهند، معمولاً گزینه مناسبی برای لاپاراسکوپی نیستند.

مزیت لاپاراسکوپی نسبت به لاپاراتومی چیست؟

لاپاراسکوپی کمتر تهاجمی است، خطر تشکیل چسبندگی‌های بعدی کمتر است، دوران نقاهت کوتاه‌تر است و آسیب به بافت تخمدانی کاهش می‌یابد.

جمع‌بندی و توصیه‌های کلیدی

لاپاراسکوپی یکی از ابزارهای مؤثر در بهبود باروری زنان مبتلا به ناباروری مرتبط با اندومتریوز، چسبندگی‌های لگنی و کیست‌های تخمدان است. مطالعات متعدد نشان می‌دهند که این روش، به‌ویژه در موارد اندومتریوز خفیف تا متوسط و چسبندگی‌های محدود، نرخ بارداری خودبه‌خودی و پس از درمان‌های کمکی باروری را افزایش می‌دهد. جراحی لاپاراسکوپی مزایای واضحی نسبت به لاپاراتومی دارد، از جمله کاهش تشکیل چسبندگی‌های بعدی، دوران نقاهت کوتاه‌تر و آسیب کمتر به بافت تخمدانی.

با این حال، شانس موفقیت باروری پس از عمل به عواملی مانند سن بیمار، ذخیره تخمدان، شدت اندومتریوز و میزان انسداد لوله‌ها وابسته است. زنانی با سن کمتر از ۳۵ سال، اندومتریوز محدود و انسداد خفیف لوله‌های فالوپ، بیشترین احتمال بارداری پس از لاپاراسکوپی را دارند.

در زنان با مشکلات خاص مانند چسبندگی های شدید، سن بالای ۴۰ سال، ذخیره تخمدان ضعیف و داشتن بیماری های مزمن انجام عمل لاپاراسکوپی توصیه نمی شود. در این موارد استفاده از روشهای جایزگزین مانند روش IVF توصیه می شود.

به طور کلی، تصمیم‌گیری در مورد انجام لاپاراسکوپی باید فردی و بر اساس ارزیابی جامع بالینی باشد. مشاوره دقیق با متخصص باروری، بررسی سن، ذخیره تخمدان، شدت چسبندگی و شرایط پزشکی زمینه‌ای، به تعیین بهترین مسیر درمان کمک می‌کند. این رویکرد باعث می‌شود شانس موفقیت بارداری افزایش یابد و از انجام جراحی‌های غیرضروری یا پرخطر جلوگیری شود. در پایان می توان گفت تاثیر لاپاراسکوپی بر بارداری به شکل واضح و روشنی به اثبات رسیده است.