دندانپزشکی کودکان چیست؟ کودک را از چه سنی باید نزد دندانپزشک برد
مقدمه
سلامت دهان و دندان کودکان اساسی ترین بخش سلامت عمومی آنها در آینده است. بسیاری از والدین فکر می کنند که مراقبت از دندان با وارد شدن دندان های دائمی اهمیت پیدا می کند، در حالی که دندانپزشکی کودکان تاکید می کند که مراقبت از دهان باید از ماه های اول زندگی شروع شود.
دندانپزشکی اطفال شاخه ای تخصصی از دندانپزشکی است که به پیشگیری، تشخیص و درمان مشکلات دهان و دندان کودکان از بدو تولد تا نوجوانی می پردازد. این تخصص نه تنها به درمان پوسیدگی می پردازد، بلکه نقش بسیار مهمی در آموزش، پیشگیری و ایجاد یک تجربه دندانپزشکی مثبت برای کودکان دارد.
دندانپزشکی کودکان چیست؟
تعریف علمی دندانپزشکی کودکان
دندانپزشکی کودکان شاخه ای از دندانپزشکی است که به طور خاص به سلامت دهان، دندان ها و فک های کودکان، نوزادان و نوجوانان می پردازد. متخصص دندانپزشکی اطفال علاوه بر مهارت های بالینی، آموزش های ویژه ای را در زمینه رفتار کودک، رشد فک و دندان و مدیریت ترس و اضطراب کودکان دیده است.
طبق تعریف آکادمی دندانپزشکی کودکان آمریکا (AAPD)، دندانپزشکی کودکان وظیفه ارائه مراقبت های جامع دهان و دندان برای کودکان از بدو تولد تا پایان نوجوانی را بر عهده دارد.
🔗 منبع علمی:
https://www.aapd.org
چرا دندانپزشکی کودکان مهم است؟
- پیشگیری از پوسیدگی دندان در سنین پایین
پوسیدگی دندان یکی از شایع ترین بیماری های مزمن دوران کودکی است. مطالعات نشان می دهد که پوسیدگی دندان های شیری، اگر درمان نشود، می تواند منجر به موارد زیر شود:
- درد شدید
- عفونت
- اختلال تغذیه
- آسیب به دندان های دائمی پایینی
منبع علمی (WHO):
https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/oral-health
- نقش دندان های شیری در رشد کودک
بر خلاف تصور رایج، دندان های شیری بسیار مهم هستند:
- حفظ فضای مناسب برای رشد دندان های دائمی
- به درست صحبت کردن کمک کنید
- نقش کلیدی در جویدن و تغذیه
- تأثیر مستقیم بر اعتماد به نفس کودک
از دست دادن زودهنگام دندان های شیری می تواند باعث اختلال دندان های دائمی و نیاز به ارتودنسی در آینده شود.
- ایجاد یک تجربه دندانپزشکی مثبت
کودکی که اولین تجربه دندانپزشکی او بدون درد، بدون ترس و استرس باشد، در بزرگسالی نگرش مثبتی نسبت به درمان های دندانپزشکی خواهد داشت. این موضوع یکی از اهداف اصلی دندانپزشکی کودکان است.
از چه سنی باید کودک را نزد دندانپزشک برد؟
توصیه های علمی از کارشناسان
طبق توصیه رسمی AAPD و ADA (انجمن دندانپزشکی آمریکا):اولین ملاقات کودک با دندانپزشک باید همزمان با رویش اولین دندان شیری یا حداکثر12ماه
انجام شود.👇 منابع:
چرا ارجاع زودهنگام مهم است؟
مزایای اولین بازدید اولیه:
- بررسی فرآیند رشد دندان
- تشخیص زودرس پوسیدگی
- آموزش بهداشت دهان و دندان کودک به والدین
- جلوگیری از ایجاد ترس از دندانپزشکی
اولین ملاقات دندانپزشکی کودک چگونه است؟
در اولین جلسه چه اتفاقی میافتد؟
در اولین بازدید معمولا:
- معاینه دهان و لثه انجام می شود
- دندانها از نظر پوسیدگی بررسی میشوند
- والدین نیاز به آموزش در مورد:
- مسواک زدن
- تغذیه
- استفاده از فلوراید
دریافت می کنند
این جلسه معمولاً کوتاه، ساده و بدون درمان تهاجمی است.
پوسیدگی دندان در کودکان چگونه رخ می دهد؟
پوسیدگی بطری شیر چیست؟
یکی از رایجترین مشکلات، پوسیدگی زودرس دندانهای شیری یا پوسیدگی زودرس دوران کودکی است که اغلب به دلیل:
- خوابیدن کودک با شیشه شیر مصرف مکرر نوشیدنی های شیرین
- عدم رعایت بهداشت دهان
ایجاد می شود.
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3084567/
پیشگیری از پوسیدگی دندان در کودکان
- فلورایدتراپی
فلوراید یکی از موثرترین مواد برای پیشگیری از پوسیدگی است. تحقیقات نشان می دهد که فلوراید می تواند به طور قابل توجهی پوسیدگی دندان را در کودکان کاهش دهد.
منبع علمی (بررسی کاکرین):
https://www.cochrane.org/CD002280/ORAL_fluoride-gels-for-preventing-dental-caries-in-children-and-adolescents
- شکاف درزگیر
سیلانت ها پوشش های محافظی هستند که روی شیارهای دندان مولر قرار می گیرند و از تجمع باکتری ها جلوگیری می کنند.
منبع علمی:https://www.cochrane.org/CD001830/ORAL_sealants-for-preventing-dental-decay-in-children
درمان های رایج در دندانپزشکی کودکان
ترمیم دندان های شیری
عصب دهی دندان های شیری (پالپوتومی و پالپکتومی)
پوشش دندان های شیری
نگهدارنده فضا (نگهدارنده فضا)
همه این درمان ها با هدف حفظ دندان تا زمانی که به طور طبیعی بیفتد انجام می شود.
مدیریت ترس و اضطراب در کودکان
دندانپزشکی کودکان از تکنیک های خاصی برای کاهش اضطراب استفاده می کند:
- Tell-Show-Do
- تقویت مثبت
- محیط مناسب برای کودکان
- در صورت نیاز آرام بخش
نقش والدین در سلامت دهان و دندان کودکان
وظایف والدین:
- مسواک زدن دندان های کودک تا حدود 7 سالگی
- کنترل تغذیه شیرین
- بازدید منظم هر 6 ماه
- مدل رفتاری مثبت
سوالات متداول والدین (سؤالات متداول)
آیا دندان های شیری نیاز به درمان دارند؟
بله، کاملاً. عدم درمان آنها می تواند باعث آسیب دائمی دندان شود.
آیا بیهوشی برای کودکان خطرناک است؟
خیر، اگر به درستی و با دوز مناسب استفاده شود، بیهوشی کاملاً ایمن است.
چند بار در سال باید کودک را نزد دندانپزشک برد؟
حداقل هر 6 ماه.
خلاصه نهایی
دندانپزشکی اطفال فقط یک درمان برای پوسیدگی نیست، بلکه یک سرمایه گذاری بلندمدت برای سلامت کودک است. مراجعه به موقع، پیشگیری صحیح و انتخاب دندانپزشک متخصص می تواند فرزند شما را از بسیاری از مشکلات آینده نجات دهد.
