به یاد فرزندان جاویدان این سرزمین

یادشان همواره در قلب این خاک زنده خواهد ماند

جراحی مغز به صورت بیدار
مقاله تخصصی

جراحی مغز به صورت بیدار

3 ماه پیش
259 بازدید
دکتر محمود یزدان پناهی

دکتر محمود یزدان پناهی

تهران

جراح مغز و اعصاب و جراح ستون فقرات و دیسک

جراحی مغز در حالت بیداری چیست؟ جراحی مغز در حالت بیداری روشی پیشرفته است که در آن بیمار در بخش‌هایی از عمل هوشیار باقی می‌ماند تا جراح بتواند عملکردهای مغزی را به‌طور دقیق ارزیابی کند. این تکنیک معمولا زمانی به کار می‌رود که ضایعه‌ای مانند **عمل تومور مغزی** یا کانون صرع در نزدیکی نواحی حساس مغز قرار داشته باشد. برخلاف جراحی‌های سنتی که بیمار تحت بیهوشی کامل است، در این روش تنها پوست سر و جمجمه بی‌حس می‌شوند، زیرا مغز خود گیرنده‌های درد ندارد، و این امکان را فراهم می‌کند که عملکردهای حیاتی مغز حین عمل حفظ شوند و دقت جراحی افزایش یابد. ### دلیل انجام جراحی مغز در حالت بیداری چیست؟ **جراحی مغز در حالت بیداری** به چند دلیل کلیدی انجام می‌شود: 1. حفظ عملکردهای حیاتی مانند توانایی صحبت کردن، حرکت یا حافظه. 2. کاهش خطر عوارض عصبی پس از عمل؛ مثال: جلوگیری از آسیب به ناحیه گفتار در صورت قرارگیری تومور نزدیک آن. 3. تعامل زنده با بیمار در طول جراحی و استفاده از تکنیک‌های مپینگ مغزی برای افزایش دقت عمل. 4. اهمیت ویژه در مواردی که ضایعه در نواحی عملکردی مغز قرار دارد. ### تفاوت جراحی مغز در حالت بیداری با جراحی سنتی چیست؟ تفاوت اصلی جراحی مغز در حالت بیداری با **جراحی مغز باز** در هوشیاری بیمار و تعامل زنده با جراح است. در روش بیداری، بیمار وظایفی مانند صحبت کردن یا حرکت دادن دست‌ها را انجام می‌دهد تا نواحی حساس مغز دقیق‌تر شناسایی شوند، در حالی که در جراحی سنتی بیمار کاملاً بیهوش است و جراح تنها با تصاویر و تجربه خود عمل می‌کند. این روش دقت عمل را افزایش داده و خطر آسیب عصبی را کاهش می‌دهد. **چه بیماری‌هایی با جراحی مغز در حالت بیداری درمان می‌شوند؟** این روش برای درمان بیماری‌هایی که به نواحی حساس مغز مرتبط هستند، استفاده می‌شود. بیماری‌های رایج شامل موارد زیر هستند: - تومورهای مغزی، مانند گلیوماهای کم‌درجه یا مننژیوم‌های نزدیک به نواحی عملکردی. - صرع مقاوم به درمان، به‌ویژه زمانی که کانون صرع در نواحی حساس مانند لوب گیجگاهی قرار دارد. - اختلالات حرکتی مانند پارکینسون یا دیستونی، به‌خصوص در جراحی‌های تحریک عمقی مغز. بر اساس مطالعات، حدود 20 درصد از جراحی‌های مغز برای تومورهای نزدیک به نواحی حساس از این روش استفاده می‌کنند تا خطر نقص‌های عصبی کاهش یابد. این تکنیک به‌ویژه در مواردی که ضایعه به مراکز گفتار یا حافظه نزدیک است، نتایج مثبتی نشان داده است. **چه بخش‌هایی از مغز در حالت بیداری جراحی می‌شوند؟** مغز انسان از بخش‌های مختلفی تشکیل شده که هر کدام نقش خاصی در عملکردهای روزمره دارند. در جراحی مغز در حالت بیداری، جراحان معمولاً روی نواحی زیر تمرکز می‌کنند: 1. لوب پیشانی: مسئول تفکر، برنامه‌ریزی و حرکات ارادی. 2. لوب گیجگاهی: مرتبط با حافظه، شنوایی و درک زبان. 3. ناحیه بروکا: مرکز اصلی تولید گفتار. 4. ناحیه ورنیکه: مسئول درک زبان. 5. قشر حرکتی: کنترل حرکات بدن. جراحان با استفاده از تحریک الکتریکی مستقیم، این نواحی را در حین عمل شناسایی می‌کنند. برای مثال، بیمار ممکن است در طول جراحی کلماتی را تکرار کند یا دستش را حرکت دهد تا جراح از عملکرد صحیح این نواحی مطمئن شود. این فرآیند به جراح کمک می‌کند تا نقشه دقیقی از مغز بیمار ایجاد کند. **مزایا و معایب جراحی مغز در حالت بیداری چیست؟** مزایا و معایب جراحی مغز در حالت بیداری شامل موارد زیر است: مزایا جراحی مغز در حالت بیداری: - دقت بالای جراحی و افزایش احتمال برداشت کامل ضایعه - کاهش خطر نقص‌های عصبی تا ۳۰ درصد - بهبود کیفیت زندگی و عملکرد بهتر گفتار و حرکت پس از عمل معایب جراحی مغز در حالت بیداری: - استرس روانی ناشی از هوشیار بودن در طول عمل - پیچیدگی فنی و نیاز به تیم جراحی بسیار ماهر - مدت‌زمان طولانی‌تر جراحی نسبت به روش‌های سنتی - با این حال، به دلیل بی‌حسی موضعی، درد معمولا قابل‌تحمل است
در سال ۲۰۲۱، مطالعه‌ای بر روی ۴۶۹ بیمار که تحت جراحی مغز در حالت بیداری (Awake Craniotomy) قرار گرفتند، نشان داد که تنها ۱.۷٪ از آن‌ها دچار عوارض جانبی دائمی شدند. در یک مطالعه دیگر، ۸۸٪ از بیماران مبتلا به گلیوبلاستوما که تحت این نوع جراحی قرار گرفتند، موفق به تکمیل فرآیند نقشه‌برداری مغزی شدند. Medical News Today
چه آمادگی‌هایی برای جراحی مغز در هوشیاری لازم است؟ آمادگی برای این جراحی شامل مراحل متعددی است که فراتر از آماده‌سازی‌های معمول جراحی است. بیماران باید از نظر روانی برای هوشیار ماندن در اتاق عمل آماده شوند، که این شامل جلسات مشاوره با روان‌شناس برای کاهش اضطراب است. تست‌های تصویربرداری مانند ام‌آر‌آی عملکردی و سی‌تی‌اسکن برای نقشه‌برداری دقیق مغز انجام می‌شود. علاوه بر این، آزمایش‌های عصبی برای ارزیابی گفتار، حافظه و حرکت قبل از عمل ضروری است تا معیاری برای مقایسه در حین جراحی فراهم شود. بیماران باید از چند هفته قبل از عمل از مصرف داروهایی مانند ضدالتهاب‌های غیراستروئیدی که خطر خونریزی را افزایش می‌دهند، خودداری کنند. رژیم غذایی متعادل، خواب کافی و کاهش استرس نیز از توصیه‌های کلیدی پیش از جراحی هستند. **روند انجام جراحی مغز در حالت بیداری چگونه است؟** این جراحی شامل مراحل مشخصی است که با هماهنگی دقیق بین تیم جراحی انجام می‌شود. در جدول زیر، مراحل اصلی این فرآیند خلاصه شده است: در طول عمل، بیمار ممکن است از او خواسته شود جملاتی را تکرار کند، اشیاء را نام ببرد یا حتی آواز بخواند تا عملکرد نواحی گفتاری بررسی شود. این تعامل زنده، دقت جراحی را به حداکثر می‌رساند. چه نوع تومورهایی را می‌توان در حالت بیداری جراحی کرد؟
این روش به‌ویژه برای تومورهایی مناسب است که در نزدیکی نواحی حساس مغز مانند مراکز گفتار، حرکت یا حافظه قرار دارند. از جمله تومورهای رایج که با جراحی مغز در حالت بیداری قابل درمان هستند، می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:
آیا جراحی مغز در بیداری برای همه بیماران مناسب است؟ این روش برای همه بیماران مناسب نیست و انتخاب بیمار به عوامل متعددی بستگی دارد. بیماران با شرایط زیر ممکن است کاندیدای مناسبی نباشند: - سن بالا یا سلامت جسمانی ضعیف. - اضطراب شدید یا ناتوانی در همکاری در طول عمل. - ضایعاتی که در نواحی غیرحساس مغز قرار دارند. بیماران جوان‌تر با سلامت عمومی خوب و توانایی همکاری در حین عمل، بهترین کاندیداها هستند. پزشک با ارزیابی شرایط بیمار، محل ضایعه و نتایج تست‌های پیش از عمل، تصمیم نهایی را می‌گیرد. *]:pointer-events-auto scroll-mt-(--header-height)" dir="auto" tabindex="-1">
هزینه و قیمت جراحی مغز در حالت بیداری چقدر است؟
هزینه جراحی مغز در حالت بیداری در ایران به عوامل متعددی بستگی دارد، از جمله نوع تومور (خوش‌خیم یا بدخیم)، موقعیت آن در مغز، بیمارستان یا کلینیک انتخابی، تجربه جراح، نوع بیمه و پوشش آن، و نیاز به تجهیزات تخصصی مانند سیستم‌های مپینگ مغزی.
**عوامل موثر بر هزینه‌ها:** 1. **نوع تومور**: تومورهای بدخیم یا پیچیده‌تر نیاز به جراحی‌های تخصصی‌تری دارند که هزینه را افزایش می‌دهد. 2. **تجهیزات مورد استفاده**: استفاده از سیستم‌های مپینگ مغزی و تجهیزات پیشرفته می‌تواند هزینه‌ها را بالا ببرد. 3. **بیمه**: پوشش بیمه‌ای می‌تواند بخش قابل توجهی از هزینه‌ها را پوشش دهد، اما میزان پوشش بستگی به نوع بیمه و قرارداد آن با بیمارستان دارد.
**تجربه بیماران از جراحی مغز در بیداری چگونه است؟** تجربه بیماران از این جراحی اغلب ترکیبی از شگفتی و اطمینان است. بسیاری گزارش می‌دهند که به دلیل بی‌حسی موضعی، دردی احساس نمی‌کنند، اما هوشیار بودن در اتاق عمل برایشان تجربه‌ای غیرمعمول است. > یکی از بیماران در تحقیقی اظهار داشت: «وقتی از من خواستند نام اشیاء را بگویم، حس کردم بخشی از فرآیند درمانم.» مطالعات نشان می‌دهند که بیش از 85 درصد بیماران از نتایج این جراحی رضایت دارند و معتقدند کیفیت زندگی‌شان بهبود یافته است. با این حال، برخی بیماران ممکن است به دلیل استرس روانی نیاز به حمایت روان‌شناختی پس از عمل داشته باشند. این تجربه، اگرچه چالش‌برانگیز است، به دلیل نتایج مثبت و دقت بالا، برای بسیاری ارزشمند است. **نتیجه‌گیری: چرا جراحی مغز در حالت بیداری آینده‌ پزشکی مغز و اعصاب است؟** جراحی مغز در حالت بیداری نه‌تنها یک تکنیک جراحی نوآورانه است، بلکه گامی موثر در جهت ارتقاء ایمنی، دقت و کیفیت زندگی بیماران محسوب می‌شود. > بر اساس مطالعات منتشرشده در *Journal of Neurosurgery*، نرخ بروز عوارض عصبی دائمی در این روش کمتر از 4٪ است، در حالی که در جراحی‌های سنتی ممکن است به بیش از 15٪ برسد. همچنین، درصد برداشت کامل تومورهای کم‌درجه در این بیماران تا 90٪ افزایش یافته است، بدون آن‌که عملکردهای حیاتی مغزی مختل شود. منبع
اشتراک‌گذاری:

مقالات مرتبط

مقالات دیگر از دکتر محمود یزدان پناهی

183 مقاله
عمل غیر تهاجمی دیسک کمر: رویکردی نوین برای تسکین درد دیسک کمر
مطالعه بیشتر

عمل غیر تهاجمی دیسک کمر: رویکردی نوین برای تسکین درد دیسک کمر

عمل غیر تهاجمی دیسک کمر روشی موثر برای کاهش درد و بهبود عملکرد ستون فقرات بدون نیاز به جراحی باز است. در این روش‌ها معمو...

3 ماه پیش بخوانید
راهنمای جامع عمل لامینکتومی دیسک کمر: هر آنچه باید بدانید!
مطالعه بیشتر

راهنمای جامع عمل لامینکتومی دیسک کمر: هر آنچه باید بدانید!

لامینکتومی دیسک کمر چیست و چه زمانی نیاز است؟ در واقع عمل لامینکتومی دیسک کمر یک روش جراحی تخصصی برای برداشتن بخشی از ل...

3 ماه پیش بخوانید
 دیسک کمر و زایمان طبیعی
مطالعه بیشتر

 دیسک کمر و زایمان طبیعی

زایمان طبیعی باعث دیسک کمر می‌شود؟ به طور کلی دیسک کمر و زایمان طبیعی ارتباط زیادی با هم دارند ولی زایمان طبیعی به‌تنها...

3 ماه پیش بخوانید
عمل دیسک کمر با لیزر بهتر است یا باز؟
مطالعه بیشتر

عمل دیسک کمر با لیزر بهتر است یا باز؟

عمل دیسک کمر با لیزر بهتر است یا باز؟ آخرین بروزرسانی: 19 اکتبر 2025 انتخاب بین عمل دیسک کمر باز یا لی...

3 ماه پیش بخوانید
جراحی دیسک گردن
مطالعه بیشتر

جراحی دیسک گردن

احتمال دارد پزشک معالج ابتدا روش‌های کمتر تهاجمی را برای دیسک گردن که به علت تروما یا تومور ایجاد نشده باشد، توصیه کند....

3 ماه پیش بخوانید
شنا برای دیسک کمر
مطالعه بیشتر

شنا برای دیسک کمر

بهترین نوع شنا برای دیسک کمر شنا یکی از کم‌فشارترین ورزش‌ها برای افراد مبتلا به دیسک کمر است؛ زیرا آب باعث کاهش وزن بدن...

3 ماه پیش بخوانید
مراقبت های بعد از عمل دیسک کمر
مطالعه بیشتر

مراقبت های بعد از عمل دیسک کمر

مراقبت های بعد از جراحی پارگی دیسک کمر پس از **جراحی دیسک کمر**، رعایت اصول توان‌بخشی و پرهیز از حرکات آسیب‌زننده اهمیت...

3 ماه پیش بخوانید
عمل دیسک کمر باز: بررسی افراد کاندید، مزایا و معایب
مطالعه بیشتر

عمل دیسک کمر باز: بررسی افراد کاندید، مزایا و معایب

عمل دیسک کمر باز زمانی تجویز می‌شود که روش‌های غیرجراحی مانند دارو، فیزیوتراپی یا تزریق نتوانند درد شدید و فشار روی ریشه...

3 ماه پیش بخوانید
ارتباط دیسک گردن و بی
مطالعه بیشتر

ارتباط دیسک گردن و بی

علت بی حسی دست در اثر دیسک گردن چیست؟ بی‌حسی دست در اثر دیسک گردن به دلیل فشار بر ریشه‌های عصبی ایجاد می‌شود. دیسک‌های...

3 ماه پیش بخوانید
دهیدراته شدن دیسک کمر
مطالعه بیشتر

دهیدراته شدن دیسک کمر

علت دهیدراته شدن دیسک کمر؛ از افزایش سن تا سبک زندگی غلط یکی از تغییرات شایع در ستون فقرات دهیدراته شدن دیسک کمر است که...

3 ماه پیش بخوانید
قرص برای درمان دیسک کمر و کاهش کمر درد
مطالعه بیشتر

قرص برای درمان دیسک کمر و کاهش کمر درد

ایبوپروفن؛ تسکین التهاب و درد دیسک کمر ایبوپروفن یکی از پرمصرف‌ترین داروهای ضدالتهابی غیراستروئیدی (NSAIDs) است که در د...

3 ماه پیش بخوانید
فتق دیسک بین مهره
مطالعه بیشتر

فتق دیسک بین مهره

مهم‌ترین علائم فتق دیسک بین مهره‌ای شدت علائم فتق دیسک بسته به محل و میزان فشار متفاوت است و تشخیص دقیق برای پیشگیری از...

3 ماه پیش بخوانید
درمان بیرون زدگی دیسک کمر مهره 4 و 5
مطالعه بیشتر

درمان بیرون زدگی دیسک کمر مهره 4 و 5

فیزیوتراپی برای درمان بیرون زدگی 4 و 5 کمر فیزیوتراپی یکی از مهم‌ترین و مؤثرترین روش‌های غیرجراحی برای درمان بیرون زدگی...

3 ماه پیش بخوانید
درمان قطعی دیسک کمر L5
مطالعه بیشتر

درمان قطعی دیسک کمر L5

آیا دیسک کمر L5-S1 بدون جراحی درمان می‌شود؟ بسیاری از بیماران پس از مواجهه با مشکلات ناحیه کمری به‌ویژه در مهره L5-S1 ا...

3 ماه پیش بخوانید
عمل جراحی بسته دیسک کمر
مطالعه بیشتر

عمل جراحی بسته دیسک کمر

### دیسککتومی یا عمل بسته دیسک کمر چیست؟ دیسککتومی روش کم‌تهاجمی است که در آن جراح بدون ایجاد برش بزرگ بر روی کمر، تنها...

3 ماه پیش بخوانید
عمل مغز باز
مطالعه بیشتر

عمل مغز باز

عمل مغز باز (کرانیوتومی) چیست؟ در کرانیوتومی، جراح ابتدا برشی در پوست سر ایجاد می‌کند و سپس تکه‌ای از استخوان جمجمه را...

3 ماه پیش بخوانید
عمل دیسک گردن با پروتز
مطالعه بیشتر

عمل دیسک گردن با پروتز

عمل دیسک گردن با پروتز چیست و چه ضرورتی دارد؟ عمل دیسک گردن به کمک پروتز به معنای جایگزین کردن دیسک آسیب‌دیده گردن با ی...

3 ماه پیش بخوانید