به یاد فرزندان جاویدان این سرزمین

یادشان همواره در قلب این خاک زنده خواهد ماند

تأثیر کم شنوایی بر گفتار و زبان؛ از علائم تا روش های درمانی
مقاله تخصصی

تأثیر کم شنوایی بر گفتار و زبان؛ از علائم تا روش های درمانی

3 ماه پیش
165 بازدید

شنوایی یکی از حواس حیاتی انسان است که نقش بسیار مهمی در توانایی او در برقراری ارتباط با دیگران دارد... زمانی که از عوارض کم شنوایی صحبت می کنیم معمولاً بر مشکلاتی که در درک گفتار دیگران به وجود می آید تمرکز می کنیم... اما کم شنوایی نیز تاثیر زیادی بر گفتار دارد.. به گفتار و زبان می پردازیم و راه های مقابله با این مشکل را توضیح می دهیم... تا انتها ما را دنبال کنید.

فهرست مطالب

  • ارتباط بین شنوایی و گفتار
  • تأثیر کم شنوایی بر گفتار و زبان
    • 1... مشکل در تلفظ و بیان صداها
    • 2... تغییر در شدت و کیفیت صدا
    • 3... با استفاده از vomarcabulary... توانایی بیان احساسات خود و افکار
    • 5... اثرات روانی
    • 6... اثرات اجتماعی
  • علائم اختلال گفتار و زبان در کودکان کم شنوا
  • تاثیر شدت کم شنوایی و سن شروع بر گفتار
    • 1... سن شروع کم شنوایی
    • 2>
    • 1/10/12/11 کودکان کم شنوایی در زمینه گفتار با آنها مواجه می شوند؟
    • روش های ارزیابی تاثیر کم شنوایی بر گفتار و زبان
    • راهبردهای ارتباطی برای افراد کم شنوا
      • راه های بهبود گفتار از طریق تمرین
      • چرا والدین نقش مهمی در موفقیت کودکان ایفا می کنند آیا آنها دچار کم شنوایی می شوند؟ پرسید سوالات

ارتباط بین شنیدن و گفتار

برای درک تأثیر کم شنوایی بر گفتار و زبان، مهم است که رابطه بین آنها را به خوبی درک کنید... زیرا شنوایی در هر یک از زمینه های زیر نقش بسیار مهمی دارد:

  • تولید صدا: تولید صداها در حین صحبت کردن به توانایی فرد در شنیدن آنها بستگی دارد.. افراد کم شنوا ممکن است در درک تفاوت بین صداهای مختلف مشکل داشته باشند که بر گفتار آنها تأثیر می گذارد.
  • تشکیل کلمات: تلفظ صحیح کلمات به توانایی شنیدن دقیق صداها و بازتولید صحیح آنها بستگی دارد... کم شنوایی می تواند باعث اشتباه در تلفظ شود... زیرا فرد قادر به شنیدن صداهایی که باید تولید کند نیست.
  • جمله سازی: افراد ناشنوا ممکن است در درک و استفاده صحیح از قواعد گرامری مشکل داشته باشند که می تواند بر روابط آنها تأثیر بگذارد.

کاهش شنوایی ناشی از مشکلاتی است که قسمت‌های مختلف گوش را تحت تأثیر قرار می‌دهد. این مشکلات ممکن است در هر قسمت از گوش خارجی، میانی یا داخلی رخ دهد و فرآیند انتقال یا پردازش صدا را مختل کند.

اثر کاهش شنوایی بر گفتار و زبان

اختلالات گفتاری ناشی از کم شنوایی تاثیر زیادی در هر دو طرف مکالمه دارد... به عبارت دیگر، هم شخص مبتلا به کم شنوایی و هم شخص شنوا ممکن است در بیان یا درک برخی کلمات دچار مشکل شوند... در زیر نمونه هایی از این اثرات را مشاهده می کنید:

1... مشکل در تلفظ و بیان صداها

کاهش شنوایی تلفظ صحیح صداها را برای فرد دشوار می کند... افراد مبتلا به کم شنوایی ممکن است صداها را به درستی نشنوند و نتوانند آنها را به دقت تولید کنند، که باعث می شود گفتار نامفهوم باشد.

2... تغییر شدت و کیفیت صدا

بلند صحبت کردن یکی از واکنش های رایج افراد کم شنوایی است. این اغلب به صورت ناخودآگاه اتفاق می افتد و باعث می شود که فرد طوری صحبت کند که انگار در محیط شلوغی است.

3... مشکل در استفاده از واژگان و دستور زبان

کاهش شنوایی می تواند توانایی فرد در یادگیری و استفاده صحیح از واژگان و قواعد گرامری را کاهش دهد... این موضوع ممکن است باعث اشتباهات بسیاری شود و احتمال سوء تفاهم در ارتباط را افزایش دهد.

4... کاهش توانایی فرد در بیان احساسات و افکار خود

در بسیاری از موارد، هدف از گفتار انتقال احساسات، افکار و دیدگاه های شخصی است. این مهارت در برقراری ارتباط با دیگران نقش حیاتی دارد... اما در افراد کم شنوا، به ویژه کسانی که مشکلاتشان درمان نشده است، کاهش می یابد و گاهی باعث می شود که فرد سکوت را به صحبت ترجیح دهد.

5... اثرات روانی

تأثیر کاهش شنوایی بر گفتار و زبان می‌تواند از نظر روان‌شناختی باعث ایجاد احساس ناامیدی و خجالت شود. در نتیجه، ممکن است فرد برای جلوگیری از سوء تفاهم یا قضاوت‌های احتمالی دیگران از حضور در اجتماع اجتناب کند که می‌تواند مهارت‌های گفتاری او را کاهش دهد.

6... اثرات اجتماعی

متأسفانه، افراد کم شنوا که با صدای بلند صحبت می کنند ممکن است توسط دیگران به عنوان یک رفتار بی ادبانه یا بی احترامی تلقی شود. به خصوص اگر طرف مقابل از وضعیت شنوایی فرد مطلع نباشد... از طرف دیگر، فرد مبتلا به کم شنوایی ممکن است به تدریج لحن و کیفیت صدای خود را از دست بدهد که می تواند تاثیر منفی بر نحوه درک صحبت های او داشته باشد.

علائم اختلال گفتار و زبان در کودکان کم شنوا

اکنون که با تاثیر کم شنوایی بر گفتار و زبان آشنا شدید، بد نیست با علائم این مشکل در کودکان آشنا شوید.. در صورت عدم استفاده از سمعک، کودک ممکن است علائم زیر را تجربه کند:

کم شنوایی خفیف

  • مشکل در درک گفتار در محیط های پر سر و صدا
  • از دست دادن برخی صداها یا کلمات در حین صحبت
  • ضعف مهارت های زبانی، از جمله دامنه محدود واژگان

کم شنوایی متوسط

  • مشکل در درک گفتار، مگر اینکه گوینده نزدیک باشد و با صدای بلند صحبت کند
  • مشکلات شنوایی در محیط های پر سر و صدا
  • تاخیر در رشد مهارت های گفتاری
  • گفتن نامفهوم

کاهش شنوایی شدید

  • مشکلات شنوایی در همه شرایط
  • شنیدن صداهای بلند اما درک نکردن آنچه دیگران می گویند
  • ناتوانی در یادگیری گفتار یا رشد غیر طبیعی زبان
  • بسیار نامفهوم صحبت کردن

کم شنوایی عمیق

  • نشنیدن صداهای بلند یا صداهای محیطی
  • ناتوانی در یادگیری گفتار

اثر شدت کم شنوایی و سن شروع بر گفتار

تاثیر کاهش شنوایی بر گفتار و زبان کودکان و بزرگسالان بسته به زمان شروع مشکل و شدت آن می‌تواند متفاوت باشد:

1... سن شروع کم شنوایی

افرادی که از بدو تولد دچار اختلال شنوایی بوده اند ممکن است هنگام صحبت کردن با چالش های مهمی روبرو شوند زیرا هرگز فرصتی برای توسعه زبان شنوایی و مهارت های گفتاری نداشته اند، اما اگر کم شنوایی در دوران کودکی یا بعد از آن شروع شود، ممکن است فرد راحت تر سازگار شود.

2... شدت کم شنوایی

افراد با کم شنوایی خفیف ممکن است در شنیدن برخی صداها مشکل داشته باشند، اما می توانند بیشتر صداها را در محیط های ساکت بشنوند... با افزایش شدت کم شنوایی، تأثیر این مشکل بر گفتار افزایش می یابد.. بنابراین، کسانی که کم شنوایی عمیق دارند، به دلیل اینکه هیچ صدایی نمی شنوند، باید از زبان اشاره برای برقراری ارتباط استفاده کنند.

درمان به موقع می تواند از بدتر شدن کم شنوایی جلوگیری کند... بنابراین، اگر علائم پارگی پرده گوش یا سایر مشکلات مربوط به گوش را تجربه کردید، باید فوراً به پزشک مراجعه کنید.

کودکان کم شنوا در زمینه گفتار با چه چالش هایی روبرو هستند؟

کودکان کم شنوا ممکن است در موارد زیر با مشکلاتی مواجه شوند:

  • شنیدن و درک صداهای محیط
  • یادگیری واژگان جدید
  • جمله سازی
  • استفاده صحیح از قواعد دستور زبان
  • بیان افکار و احساسات
  • درک گفتار دیگران
  • پیروی از سفارشات در محیط های ساکت یا پر سر و صدا
  • مکالمه با بیش از یک نفر
  • دوستی و تعامل با همسالان خود
  • یادگیری در کلاس درس
  • یادگیری مهارت های خواندن

راه هایی برای ارزیابی تاثیر کم شنوایی بر گفتار و زبان

برای تشخیص کم شنوایی مراجعه به شنوایی شناس ضروری است...اگر می خواهید بدانید شنوایی سنجی چیست باید بگوییم که یک آزمایش تخصصی است که برای ارزیابی سلامت گوش انجام می شود... در این تست صداهایی با فرکانس ها و شدت های مختلف به گوش فرد ارسال می شود و واکنش های وی بررسی می شود.

علاوه بر این، گفتار درمانگر نقش حیاتی در تشخیص مشکلات مربوط به کم شنوایی دارد.. آنها ارزیابی های زیر را انجام می دهند و پشتیبانی لازم را برای بهبود کیفیت زندگی بیماران ارائه می دهند:

  • مهارت های گوش دادن
  • مهارت درک مطلب
  • توانایی بیان کلمات
  • ساختار و عملکرد لب ها، زبان، فک و کام
  • ارتعاشات صوتی در گلو، دهان و بینی
  • لکنت و سایر مشکلات گفتاری

راه حل های ارتباطی برای افراد کم شنوایی

راهبردها و تکنیک های زیر به افراد مبتلا به کم شنوایی کمک می کند تا گفتار خود را بهبود بخشند و با دیگران ارتباط موثرتری برقرار کنند:

  • کاشت حلزون و استفاده از سمعک: این وسایل که برای درمان کم شنوایی حسی عصبی و سایر انواع کم شنوایی تجویز می شوند، صداها را تقویت می کنند و دسترسی به اطلاعات مهم شنوایی را تسهیل می کنند.
  • گفتاردرمانی: گفتار درمانی یک استراتژی حیاتی برای افراد کم شنوا است... زیرا گفتار درمانگر می تواند به بهبود تلفظ کلمات کمک کند و تاثیر کم شنوایی بر گفتار و زبان را به حداقل برساند.
  • لب خوانی: لب خوانی یا مشاهده حرکات لب و حالات چهره گوینده به درک بهتر گفتار کمک می کند.. این تکنیک به ویژه زمانی مفید است که فرد تا حدی قادر به شنیدن باشد.
  • راهبردهای ارتباطی یادگیری: یادگیری روش های ارتباطی موثر، مانند درخواست برای تکرار کلمات یا ارائه توضیحات بیشتر، و استفاده از حرکات دست یا صورت، به بهبود کیفیت زندگی کمک می کند.
  • حمایت از خود: ناشنوایان باید نیازهای ارتباطی خود را با دیگران در میان بگذارند و در صورت لزوم از امکانات و حمایت بخواهند تا ارتباط موثرتری برقرار شود.
  • به گروه‌های پشتیبانی بپیوندید: گروه‌های حمایتی برای افراد کم‌شنوایی، فضای امنی را برای به اشتراک گذاشتن تجربیات، چالش‌ها و راه‌حل‌های مقابله با مشکلات گفتاری و ارتباطی فراهم می‌کنند.

درمان کم شنوایی بستگی به علت بروز آن دارد... مثلاً درمان گرفتگی گوش بعد از پرواز با درمان عفونت گوش کاملاً متفاوت است... این موضوع اهمیت تشخیص صحیح علت کم شنوایی و درمان به موقع آن را دو چندان می کند..

راههای بهبود گفتار از طریق تمرین

تمرین مستمر به افراد کم شنوا کمک می‌کند تا مهارت‌های گفتاری خود را توسعه داده و حفظ کنند.. در اینجا چند نکته کاربردی در این زمینه وجود دارد:

  • تمرین‌های صوتی روزانه: تمرین‌های صوتی به حفظ سلامت حنجره و بهبود کیفیت صدا کمک می‌کند و تأثیر کاهش شنوایی بر گفتار و زبان را کاهش می‌دهد.
  • خواندن با صدای بلند: خواندن کتاب‌ها، مقاله‌ها یا سایر متون با صدای بلند راهی عالی برای تمرین تلفظ و بهبود گفتار است.
  • مکالمه را تمرین کنید: مکالمه منظم با دوستان و اعضای خانواده به بهبود مهارت‌های گفتگو و افزایش اعتماد به نفس در برقراری ارتباط با دیگران کمک می‌کند.
  • ضبط صدا و ارزیابی آن: ضبط صدا در حین صحبت به شما امکان می دهد آن را از نظر وضوح گفتار، تلفظ و بیان بررسی کنید.
  • شرکت در جلسات گفتار درمانی: در جلسات گفتار درمانی، راهنمایی و تمرینات شخصی با توجه به نیازها و اهداف فرد ارائه می شود.

گاهی اوقات کم شنوایی موقتی است و با درمان مناسب قابل رفع است... به عنوان مثال، اگر تجمع جرم باعث کاهش شنوایی شده باشد، ساکشن گوش می تواند به رفع آن کمک کند... همچنین اخیراً برخی تحقیقات ارتباط بین کم خونی و کم شنوایی را تایید کرده اند که در این صورت مصرف مکمل ها می تواند تاثیر زیادی بر شنوایی داشته باشد.

چرا والدین نقش مهمی در موفقیت کودکان کم شنوا دارند؟

حضور کودک به تنهایی در جلسات درمانی نمی تواند مشکلات گفتاری او را به طور کامل حل کند. بنابراین به والدین یا سایر مراقبین توصیه می شود که تاثیر کم شنوایی بر گفتار و زبان را کاهش دهند:

  • به طور فعال با کودک در جلسات درمانی شرکت کنید.
  • اگر چیزی برای آنها روشن نیست، سؤال بپرسید... گفتار درمانگر زمان کافی را برای پاسخ به این سوالات اختصاص می دهد.
  • راهبردهای آموخته شده در جلسات درمانی با کودک را هر روز تمرین کنید.
  • صدای محیط را به حداقل برسانید تا کودک بتواند صداهای مهم را راحتتر بشنود.
  • قبل از صحبت با کودک، ابتدا توجه او را به خود جلب کنید... سپس مطمئن شوید که کودک به خوبی سخنان آنها را شنیده است.
  • هر روز برای کودک بخوانید تا دایره لغات او را تقویت کنید.

کلمه پایانی

کم شنوایی تاثیر بسزایی بر مهارت های گفتاری و ارتباطی دارد... بنابراین، افراد کم شنوایی ممکن است در تلفظ، بیان کلمات، کیفیت صدا، واژگان و دستور زبان با مشکلات زیادی مواجه شوند... اما با استفاده از راهکارهای مناسب می توان تاثیر کم شنوایی بر گفتار و زبان را به حداقل رساند و کیفیت زندگی بیماران را بهبود بخشید.

استفاده از سمعک، کاشت حلزون، و گفتار درمانی نقش مهمی در غلبه بر این چالش‌ها دارد. علاوه بر این، تمرین گفتار مداوم و دریافت حمایت از خانواده، متخصصان و گروه‌های حمایتی می‌تواند به بهبود گفتار و بهبود کیفیت زندگی کمک کند. امکان تعیین وقت ملاقات با متخصص مورد نظر خود از طریق سیستم نوبت دهی آنلاین برای مشاوره حضوری متخصص گوش و حلق و بینی.

سؤالات متداول

آیا افراد ناشنوا می توانند صحبت کنند؟

بله.. بسیاری از آنها می توانند صحبت کنند. با این حال، توانایی افراد ناشنوا در صحبت کردن به عوامل مختلفی از جمله سن کم شنوایی و دسترسی به درمان های تخصصی بستگی دارد.

چرا افراد ناشنوا نمی توانند صحبت کنند و الگوهای گفتار بسیار مهم هستند؟. بنابراین، افرادی که از بدو تولد یا در سنین بسیار پایین ناشنوا بوده اند، ممکن است نتوانند صحبت کنند.
اثرات کم شنوایی بر گفتار و زبان چیست؟

کم شنوایی بر توانایی فرد در درک آنچه دیگران می گویند، یادگیری کلمات جدید، تلفظ صحیح کلمات، و افزایش احتمال افسردگی و بیان احساسات و افکار تاثیر می گذارد.

منابع: audiologyisland | خرد کردن | kirschaudiology | cincinnatichilds

آیا این مقاله برای شما مفید بود؟

اشتراک‌گذاری:

مقالات مرتبط

مقالات دیگر از این نویسنده

2692 مقاله
خواص گل رز چیست؟ بهترین غذا برای درمان یبوست؟
مطالعه بیشتر

خواص گل رز چیست؟ بهترین غذا برای درمان یبوست؟

خواص گل سرخ (نام علمی: Rosa damascena) چند وجهی است. یکی از رایج ترین آنها عطر مطبوع آن است که منجر به کاهش استرس می...

3 ماه پیش بخوانید
خواص چای سبز؛ 10 خاصیت یک چای جادویی که از آن بی خبرید!
مطالعه بیشتر

خواص چای سبز؛ 10 خاصیت یک چای جادویی که از آن بی خبرید!

خواص چای سبز شامل کاهش خطر ابتلا به سرطان، بهبود عملکرد مغز، حفظ سلامت قلب و کاهش وزن است. چای سبز به دلیل ترکیبات م...

3 ماه پیش بخوانید
خواص روغن کنجد از سلامت پوست و مو تا کاهش وزن
مطالعه بیشتر

خواص روغن کنجد از سلامت پوست و مو تا کاهش وزن

بیشتر مردم با خواص روغن کنجد به عنوان یکی از بهترین روغن های خوراکی در صنعت آشپزی آشنا هستند... این روغن که از دانه...

3 ماه پیش بخوانید
کربوهیدرات چیست؟ معرفی بهترین کربوهیدرات ها برای عضله سازی
مطالعه بیشتر

کربوهیدرات چیست؟ معرفی بهترین کربوهیدرات ها برای عضله سازی

کربوهیدرات نوعی مولکول بیولوژیکی است که در انواع غذاها وجود دارد... بدن انسان برای تامین انرژی لازم برای عملکرد سلول...

3 ماه پیش بخوانید
خواص دانه کتان چیست؟ 14 خاصیت مهم دانه کتان برای سلامتی
مطالعه بیشتر

خواص دانه کتان چیست؟ 14 خاصیت مهم دانه کتان برای سلامتی

دانه کتان یکی از مفیدترین دانه های گیاهی است که از گذشته تاکنون به عنوان منبع غذایی و دارویی مورد استفاده قرار می گر...

3 ماه پیش بخوانید
بهترین خواص آلبالو چیست؟ خواصی که باعث می شود از آن استفاده کنید!
مطالعه بیشتر

بهترین خواص آلبالو چیست؟ خواصی که باعث می شود از آن استفاده کنید!

گیلاس میوه رنگارنگ فصل تابستان است و تقریباً همه آن را دوست دارند... این میوه در اندازه کوچک خود حاوی مواد مغذی زیاد...

3 ماه پیش بخوانید
خواص انجیر خشک برای سلامتی شما مزایای شگفت انگیزی که باید بدانید
مطالعه بیشتر

خواص انجیر خشک برای سلامتی شما مزایای شگفت انگیزی که باید بدانید

وقتی از خواص انجیر خشک صحبت می کنیم، ذهنمان به سمت خاصیت ملین آن می رود... انجیر خشک یا تازه یکی از پیشنهادات مهم طب...

3 ماه پیش بخوانید
خواص قهوه؛ از افزایش انرژی تا کاهش وزن + مقدار مجاز و بهترین زمان مصرف
مطالعه بیشتر

خواص قهوه؛ از افزایش انرژی تا کاهش وزن + مقدار مجاز و بهترین زمان مصرف

قهوه به دلیل نقشی که در بهبود تمرکز و افزایش سطح انرژی دارد در سرتاسر جهان محبوبیت دارد... علاوه بر اثرات انرژی زا،...

3 ماه پیش بخوانید
به لیمو: از بهبود عملکرد کبد تا قلب! چه کسانی نباید این چای را بنوشند؟
مطالعه بیشتر

به لیمو: از بهبود عملکرد کبد تا قلب! چه کسانی نباید این چای را بنوشند؟

خواص لیمو (Lemon Beebrush) شامل اثرات ضد التهابی، تقویت سیستم ایمنی، کمک به سیستم گوارش و کاهش استرس و اضطراب است......

3 ماه پیش بخوانید
خواص عرق خارش : از درمان سنگ کلیه تا کاهش درد قاعدگی + نحوه مصرف
مطالعه بیشتر

خواص عرق خارش : از درمان سنگ کلیه تا کاهش درد قاعدگی + نحوه مصرف

گیاه اسکوربوت گیاهی خودرویی است که در اکثر مناطق کویری و خشک ایران می روید.. این گیاه دارای طبیعت گرم و خشک است و در...

3 ماه پیش بخوانید
15 خاصیت فوق العاده دارچین! از کاهش وزن تا پیشگیری از سرطان + نحوه مصرف
مطالعه بیشتر

15 خاصیت فوق العاده دارچین! از کاهش وزن تا پیشگیری از سرطان + نحوه مصرف

دارچین ادویه ای گرم و مطبوع با طعمی شیرین است که زمانی به صورت ارز رد و بدل می شد... این ادویه از پوست داخلی درختچه...

3 ماه پیش بخوانید
رژیم جنرال موتورز (GM)؛ برنامه غذایی هفت روزه برای کاهش وزن سریع
مطالعه بیشتر

رژیم جنرال موتورز (GM)؛ برنامه غذایی هفت روزه برای کاهش وزن سریع

چاقی یک بیماری مهم است، آمارها نشان می دهد که شیوع آن در بین افراد مختلف حتی کودکان و نوجوانان رو به افزایش است. به...

3 ماه پیش بخوانید
10 چای جادویی برای چربی خون! خانگی و کم هزینه
مطالعه بیشتر

10 چای جادویی برای چربی خون! خانگی و کم هزینه

استفاده از دمنوش های گیاهی روشی ساده برای کاهش چربی خون است.. در طب سنتی برای درمان تری گلیسیرید و چربی خون از گیاها...

3 ماه پیش بخوانید
آشواگاندا چیست؟ فواید و عوارض آلبالو زمستانه برای سلامت جسمی و روحی
مطالعه بیشتر

آشواگاندا چیست؟ فواید و عوارض آلبالو زمستانه برای سلامت جسمی و روحی

آشواگاندا که جینسنگ هندی یا گیلاس زمستانی نیز نامیده می شود، یک گیاه دارویی مهم در طب آیورودا (طب سنتی هند) است. مرد...

3 ماه پیش بخوانید
بربرین و خواص درمانی آن: از درمان چاقی تا مبارزه با سرطان
مطالعه بیشتر

بربرین و خواص درمانی آن: از درمان چاقی تا مبارزه با سرطان

بربرین ترکیبی گیاهی از گروه آلکالوئیدهای موجود در گیاهانی مانند زرشک، مهر طلایی و گودوچی است. این ماده فواید بسیاری...

3 ماه پیش بخوانید
آشنایی با کامبوجا؛ نوشیدنی تخمیر شده با فواید بی پایان
مطالعه بیشتر

آشنایی با کامبوجا؛ نوشیدنی تخمیر شده با فواید بی پایان

هزاران سال است که مردم از نوعی نوشیدنی تخمیر شده به نام کامبوچا یا کامبوجا استفاده می کنند. این نوشیدنی حاوی آنتی ا...

3 ماه پیش بخوانید
پودر مورینگا (درخت معجزه) و 7 خاصیت جادویی آن
مطالعه بیشتر

پودر مورینگا (درخت معجزه) و 7 خاصیت جادویی آن

پودر مورینگا از گیاه اولیفرا به دست می‌آید و تحقیقات نشان داده است که فواید زیادی برای سلامتی دارد. درخت مورینگا بوم...

3 ماه پیش بخوانید