اول ایمپلنت یا ارتودنسی؟ اولویت با کدام است؟

مقالات ارتودنسی

فهرست مطالب

یکی از سوالات بسیار رایج میان افرادی که قصد دارند تحت درمان‌های دندانپزشکی قرار گیرند، این است که ابتدا باید ایمپلنت انجام دهند یا ارتودنسی؟ پاسخ به این سوال ساده نیست، زیرا ترتیب انجام این درمان‌ها به شرایط دندانی، سلامت لثه، سن بیمار و م وقعیت دندان‌های باقیمانده بستگی دارد؛ این دغدغه‌ها نه تنها برای بزرگسالان، بلکه برای والدینی که در جستجوی بهترین متخصص ارتودنسی کودکان در مشهد هستند نیز وجود دارد. در این مقاله به طور کامل بررسی می‌کنیم که در چه شرایطی اولویت با ایمپلنت است و در چه مواقعی ارتودنسی باید زودتر انجام شود.

ایمپلنت و ارتودنسی چه تفاوتی دارند؟

قبل از بررسی ترتیب درمان، بهتر است به طور خلاصه با ماهیت هرکدام آشنا شویم:

ایمپلنت دندان یک پایه تیتانیومی است که در استخوان فک قرار داده می‌شود تا جای دندان از دست رفته را پر کند. پس از جوش خوردن ایمپلنت با استخوان (فرآیند اُسواینتگریشن)، تاج مصنوعی روی آن نصب می‌شود تا عملکرد و زیبایی دندان بازگردد.
ارتودنسی دندان درمانی است که با استفاده از براکت‌ها یا پلاک‌های متحرک، موقعیت دندان‌ها را اصلاح می‌کند تا دندان‌ها در جای درست قرار گیرند و مشکلاتی مانند به‌هم‌ریختگی، جلو یا عقب بودن فک، و فاصله‌های نامناسب برطرف شوند.
از آنجا که ایمپلنت یک ساختار ثابت است و پس از قرارگیری دیگر حرکت نمی‌کند، ترتیب انجام این دو درمان اهمیت زیادی دارد.

بیشتر بخوانید: تفاوت ارتودنسی با لمینت دندان؛ کدام روش برای زیبایی لبخند شما مناسب‌تر است؟

آیا همیشه باید اول ارتودنسی انجام شود؟

در اغلب موارد، پاسخ بله است.

اگر فردی دندان‌های نامرتب، فک نامتناسب یا فضای نامنظم در دهان دارد، ابتدا باید درمان ارتودنسی انجام شود. دلیل آن ساده است:

در طول درمان ارتودنسی، دندان‌ها در استخوان فک جابه‌جا می‌شوند و موقعیت آن‌ها تغییر می‌کند. اگر ایمپلنت پیش از ارتودنسی انجام شود، دیگر امکان جابه‌جایی آن نخواهد بود، زیرا ایمپلنت مانند دندان طبیعی لیگامان ندارد و در استخوان فیکس می‌شود. در نتیجه ممکن است در پایان ارتودنسی، ایمپلنت در جای نادرستی باقی بماند و تعادل لبخند به‌هم بخورد.

بنابراین در افرادی که نیاز به مرتب‌سازی دندان‌ها دارند، اولویت با ارتودنسی است و پس از آن ایمپلنت انجام می‌شود.

بیشتر بخوانید: چرا در ارتودنسی از کش استفاده می کنند؟

چه زمانی ایمپلنت باید قبل از ارتودنسی انجام شود؟

در برخی شرایط خاص، ممکن است دندانپزشک تصمیم بگیرد ابتدا ایمپلنت انجام شود. این مورد معمولاً زمانی اتفاق می‌افتد که:

فقدان دندان‌های انتهایی فک (دندان‌های آسیاب) مانع از تکیه‌گاه مناسب برای حرکت سایر دندان‌ها در ارتودنسی شود.
در این حالت، ابتدا ایمپلنت دندان آسیاب گذاشته می‌شود تا به عنوان تکیه‌گاه برای نیروهای ارتودنسی استفاده شود.
استخوان فک در حال تحلیل رفتن باشد و تاخیر در کاشت ایمپلنت باعث از دست رفتن تراکم استخوان شود.
در چنین شرایطی دندانپزشک ممکن است ابتدا ایمپلنت را قرار دهد تا استخوان حفظ شود و سپس ارتودنسی انجام دهد.
فقدان یک یا چند دندان باعث تغییر موقعیت سایر دندان‌ها شده باشد و متخصص ارتودنسی بخواهد از ایمپلنت به عنوان لنگر ثابت (Anchor) برای جابجایی دندان‌ها استفاده کند.
در این حالت‌ها معمولاً هماهنگی نزدیکی بین متخصص ایمپلنت و ارتودنتیست وجود دارد تا درمان‌ها به‌صورت ترکیبی و با دقت بالا انجام شوند.

چرا ترتیب درمان اهمیت دارد؟

انتخاب نادرست در ترتیب درمان می‌تواند مشکلات جدی ایجاد کند. برای مثال:

اگر ابتدا ایمپلنت انجام شود و سپس ارتودنسی آغاز گردد، ممکن است موقعیت نهایی دندان‌ها ناهماهنگ باشد.
در چنین وضعیتی، یا باید ایمپلنت مجدداً برداشته شود (که پرهزینه و دشوار است) یا لبخند فرد ناهمگون باقی بماند.
از سوی دیگر، اگر ارتودنسی بیش از حد طول بکشد، ممکن است استخوان در محل دندان از دست رفته تحلیل برود و شرایط کاشت ایمپلنت دشوارتر شود.
به همین دلیل، برنامه‌ریزی دقیق و بررسی کامل وضعیت دهان و دندان قبل از شروع هر درمان ضروری است.

چگونه تصمیم بگیریم اول ایمپلنت یا ارتودنسی؟

برای پاسخ دقیق به این سوال باید چند عامل کلیدی بررسی شود:

وضعیت استخوان فک

اگر در ناحیه دندان از دست رفته، استخوان فک در حال تحلیل رفتن باشد، ممکن است کاشت ایمپلنت در اولویت قرار گیرد تا از تحلیل بیشتر جلوگیری شود.

تعداد و محل دندان‌های از دست رفته

اگر چند دندان افتاده باشد و فضای خالی روی چیدمان سایر دندان‌ها تأثیر گذاشته باشد، معمولاً ابتدا ارتودنسی انجام می‌شود تا موقعیت دندان‌ها اصلاح و سپس ایمپلنت در جای درست قرار گیرد.

سن بیمار

در بیماران جوان که رشد فک هنوز کامل نشده است، ایمپلنت تا پایان رشد توصیه نمی‌شود، بنابراین ابتدا ارتودنسی یا درمان‌های موقت انجام می‌شود و بعد از تکمیل رشد، ایمپلنت کاشته می‌شود.

هدف درمان

اگر هدف فقط پر کردن جای دندان افتاده باشد و نظم سایر دندان‌ها مناسب باشد، می‌توان مستقیم سراغ ایمپلنت رفت. اما اگر هدف اصلاح طرح لبخند و تراز کردن کل دندان‌هاست، ارتودنسی باید مقدم باشد.

نتیجه ‌گیری

ترتیب انجام ایمپلنت و ارتودنسی کاملاً به وضعیت فرد بستگی دارد، اما در اغلب موارد ابتدا ارتودنسی و سپس ایمپلنت انجام می‌شود. زیرا ایمپلنت ثابت است و امکان جابه‌جایی ندارد، در حالی که در ارتودنسی موقعیت دندان‌ها تغییر می‌کند. با این حال، در شرایط خاص مانند نیاز به حفظ استخوان یا استفاده از ایمپلنت به عنوان تکیه‌گاه، ممکن است درمان به‌صورت ترکیبی یا حتی با اولویت ایمپلنت انجام شود. بهترین کار این است که بیمار قبل از هر تصمیمی، توسط هر دو متخصص ایمپلنت و ارتودنسی معاینه شود تا یک طرح درمان جامع و شخصی‌سازی‌شده دریافت کند.

سوالات متداول درباره اولویت ایمپلنت و ارتودنسی

آیا ایمپلنت در حین ارتودنسی حرکت می‌کند؟

خیر. ایمپلنت در استخوان فیکس می‌شود و برخلاف دندان طبیعی قابل حرکت نیست، به همین دلیل باید جای آن دقیقاً در پایان درمان ارتودنسی مشخص شود.

اگر قبلا ایمپلنت گذاشته‌ام، می‌توانم ارتودنسی انجام دهم؟

در برخی موارد بله، اما ارتودنسی باید طوری طراحی شود که نیرو به ایمپلنت وارد نشود. ممکن است برخی حرکات محدود شوند یا فقط دندان‌های دیگر جابجا شوند.

فاصله بین پایان ارتودنسی تا کاشت ایمپلنت چقدر باید باشد؟

معمولاً چند هفته تا چند ماه بسته به وضعیت لثه و استخوان زمان نیاز است تا بافت‌ها تثبیت شوند، سپس ایمپلنت کاشته می‌شود.

درباره نویسنده :

من در سال ۱۳۷۹ در کنکور سراسری دانشگاهها با رتبه ممتاز ( رتبه پنج ) در رشته تجربی پذیرفته شدم و در دانشکده دندانپزشکی مشهد مشغول به تحصیل گردیدم. من در طول دوره تحصیلی از دانشجویان ممتاز این دانشکده بوده و بارها موفق به دریافت تقدیرنامه های علمی شدم ؛ و درنهایت در سال۱۳۸۹ با دفاع از پایان نامه خود در مورد “ تاثیر فاکتور رشد استخوان در مشکلات فکی” موفق به اخذ درجه دکترای تخصصی دندانپزشکی شدم و به عضویت سازمان نظام پزشکی کشور و انجمن متخصصین جهانی ارتودنسی درآمدم.