لیزر درمانی یکی از پیشرفتهترین و موثرترین روشهای غیرتهاجمی در فیزیوتراپی است که برای کاهش درد، تسریع در ترمیم بافتها و بهبود عملکرد بیماران با مشکلات اسکلتی-عضلانی استفاده میشود. این روش درمانی که به نام “فتومدولاسیون” نیز شناخته میشود، با تاباندن نور به سطح پوست باعث اثرگذاری بر گیرندههای پوستی میشود. این تاثیر در نهایت باعث کاهش درد و فعالسازی گیرندههای ثانویه در نواحی مختلف مغز، از جمله کورتکس، میشود.
#### انتخاب لیزر کم توان یا پرتوان
انتخاب نوع لیزر، یعنی لیزر کم توان یا پرتوان، در جلسات فیزیوتراپی بسته به عمق نفوذ، مدت زمان تابش و میزان انرژی مورد نیاز تعیین میشود. این انتخاب معمولاً توسط فیزیوتراپیست و پس از ارزیابی دقیق وضعیت بیمار انجام میگیرد. لیزر کم توان برای درمان مشکلات سطحیتر و با نیاز به زمان بیشتر برای دستیابی به نتایج بهتر به کار میرود، در حالی که لیزر پرتوان برای مشکلاتی با عمق نفوذ بیشتر و نیاز به درمان سریعتر توصیه میشود.
لیزر کم توان، با انرژی کمتر، معمولاً برای بهبود نواحی سطحی مانند آسیبهای پوستی یا بافتهای نرم استفاده میشود. این لیزرها برای تسکین دردهای مزمن و افزایش گردش خون موضعی مناسب هستند. در مقابل، لیزر پرتوان با عمق نفوذ بیشتر، توانایی تأثیر بر عضلات و مفاصل را دارد و در زمان کوتاهتری نتایج ملموستری ارائه میدهد. از این رو، این نوع لیزر برای مواردی که نیاز به بهبود سریعتر دامنه حرکتی، کاهش درد شدید یا ترمیم بافتهای عمقی مانند تاندونها و عضلات دارند، بسیار موثر است.
#### مکانیزم اثر لیزر بر بدن
لیزر درمانی به دلیل تواناییاش در تحریک تغییرات سلولی، در فیزیوتراپی از اهمیت ویژهای برخوردار است. یکی از مهمترین اثرات لیزر، افزایش انرژی در سلولهاست. این انرژی به شیوهای مشابه با فرآیند فتوسنتز در گیاهان عمل میکند. نور لیزر با نفوذ به سلولها، انرژی آنها را افزایش داده و موجب بهبود عملکرد سلولی میشود. در نتیجه، فرآیند ترمیم بافتها تسریع مییابد و التهاب کاهش پیدا میکند. علاوه بر این، تابش لیزر بر روی سیستم گردش خون نیز تأثیرگذار است و باعث افزایش جریان خون در ناحیه آسیبدیده میشود. این فرآیند نه تنها به ترمیم سریعتر کمک میکند، بلکه با تقویت سیستم ایمنی، بدن را در مقابله با عوامل آسیبزا یاری میکند.
#### اهمیت ارزیابی و معاینه دقیق
یکی از نکات مهم در لیزر درمانی، ارزیابی و معاینه دقیق بیمار توسط فیزیوتراپیست است. هر بیمار نیازهای خاص خود را دارد و میزان انرژی و نوع لیزر باید بر اساس این نیازها تعیین شود. این ارزیابی شامل بررسی شدت درد، محل آسیب، وضعیت کلی سلامت بیمار و سایر عوامل مرتبط است. در بسیاری از موارد، لیزرهای دستی (منوال) امکان تنظیم دقیقتری را برای فیزیوتراپیست فراهم میکنند که منجر به بهبود بیشتر و سریعتر میشود.
#### اثرات لیزر پرتوان
لیزر پرتوان با عمق نفوذ بیشتر، معمولاً در مدت زمان کوتاهتری نسبت به لیزر کم توان، تاثیرات قابل توجهی در بهبود دامنه حرکتی، کاهش درد و رفع ناتوانی به جای میگذارد. این نوع لیزر برای بیمارانی که از دردهای شدید و مشکلات مزمن اسکلتی-عضلانی رنج میبرند، انتخاب مناسبی است. توانایی لیزر پرتوان در ترمیم سریعتر بافتها و کاهش التهابات موضعی، آن را به یکی از ابزارهای اصلی در درمان فیزیوتراپی تبدیل کرده است.
#### کاربردهای کلینیکی لیزر درمانی
در مرکز تخصصی فیزیوتراپی “توان نوین”، به سرپرستی فیزیوتراپیست نوشین الوندیان، از لیزر کم توان و پرتوان به صورت تخصصی استفاده میشود. پس از تشخیص دقیق توسط متخصصان، علاوه بر استفاده از تمرینات درمانی (کاردرمانی)، لیزر درمانی نیز برای تسریع در روند بهبود بیماران به کار گرفته میشود. این روش، به ویژه در درمان دردهای شانه، زانو، گردن و کمر بسیار موثر بوده و تحقیقات متعدد تاثیرات مثبت آن را تایید کردهاند.
#### نتایج تحقیقات در مورد اثربخشی لیزر
تحقیقات نشان دادهاند که استفاده از لیزر در درمان مشکلات اسکلتی-عضلانی، به خصوص در مواردی مانند درد شانه، زانو، گردن و کمر، نتایج بسیار مثبتی به همراه دارد. به عنوان مثال، در درمان گردندردهای مزمن، لیزر درمانی به طور قابل توجهی به کاهش درد و افزایش دامنه حرکتی کمک میکند. همچنین، برای بیمارانی که از آرتروز زانو رنج میبرند، این روش میتواند به کاهش التهاب و بهبود عملکرد مفصل کمک کند.
در کل، لیزر درمانی به عنوان یک روش ایمن و موثر در درمانهای فیزیوتراپی برای طیف وسیعی از مشکلات اسکلتی-عضلانی مورد استفاده قرار میگیرد و میتواند کیفیت زندگی بیماران را به طور چشمگیری بهبود بخشد.