سایش دندان، علائم، عوارض و روش های درمان - دکتر جمیلیان
دکتر عبدالرضا جمیلیان
تهرانمتخصص ارتودنسی ، فلوشیپ ارتوسرجری
عوامل زیادی باعث از بین رفتن و به خطر افتادن سلامت دندان ها می شود که سایش دندان یکی از مهمترین آنهاست. پس از پوسیدگی دندان، سایش شایع ترین علت تخریب ساختار دندان است. اما تفاوت بین سایش و پوسیدگی دندان چیست؟ چه عواملی باعث سایش دندان می شود؟ و چگونه می توان آنها را کنترل کرد؟ اگر به دنبال پاسخ این سوالات هستید، با ادامه این مقاله همراه ما باشید.
ساییدگی دندان چیست؟
ساییدگی دندان حالتی است که در آن بافت دندان ما در اثر عوامل مختلف غیر میکروبی به تدریج از بین می رود. به عنوان مثال، مینای دندان، که خارجی ترین لایه دندان است، از بین می رود و قسمت های داخلی مانند عاج نمایان می شود.
تفاوت بین سایش و پوسیدگی دندان چیست؟
در پوسیدگی دندان، تخریب بافت دندان به دلیل فعالیت باکتری ها رخ می دهد. باکتری ها مواد قندی داخل دهان را مصرف می کنند و اسید تولید می کنند و این اسید مینای دندان را حل می کند. با این حال، سایش دندان به دلیل آسیب های ناشی از خوردن غذاهای سفت، دندان قروچه، عادات بد (مانند جویدن ناخن)، مسواک نامناسب و غیره ایجاد می شود.
مهمترین عوامل ایجاد سایش دندان
دندانهای شما به خودی خود فرسوده نمیشوند و تنها یکی از 10 علت زیر منجر به ساییدگی و در نهایت پوسیدگی و از بین رفتن دندان میشود:
- غذاها و نوشیدنی های اسیدی
- خمیر دندان یا مسواک نامناسب
- جویدن اجسام سخت
- اسید معده (رفلاکس، استفراغ)
- دندان قروچه
- مصرف برخی داروها
- کاهش بزاق
- نوشیدنی های ورزشی
- کلر بالا در آب (شناگران)
- گرد و غبار و بخارات اسیدی (کارگران صنایع شیمیایی)
شایع ترین علائم سایش دندان
ساییدگی دندان بسته به علت و شدت آن میتواند چندین علامت متفاوت داشته باشد که رایجترین آنها شامل موارد زیر است:
- رنگ دندان ها را به زرد تغییر دهید
- تغییر شکل دندان ها
- صاف کردن سطح دندان
- کوتاه کردن دندان
- حساسیت دندان
- ترک یا پر شدن لب دندان
تغییر رنگ به دلیل از بین رفتن لایه بالایی دندان (مینای دندان) و ظاهر شدن عاج دندان است. با از بین رفتن مینای دندان، اعصاب دندان به راحتی توسط عوامل محیطی (سرما، گرما و ...) تحریک می شوند. دندان، پر کردن لب و کوتاه کردن دندان در افرادی که عوارض سایش دندان
اگر سایش دندان را جدی نگیرید و آن را درمان نکنید، دچار عوارض زیر خواهید شد: ساییدگی دندان باید به محض تشخیص درمان شود زیرا با گذشت زمان وضعیت آن بدتر می شود و درمان آسیب دندان پیچیده تر و دشوارتر می شود. درمان می تواند از آسیب بیشتر جلوگیری کند، علائم سایش دندان را از بین ببرد و در صورت لزوم بافت آسیب دیده دندان را ترمیم کند. درمان خانگی ساییدگی دندان با کاهش رفتارهای مضر و از بین بردن علل بروز آن امکان پذیر است. در موارد شدید، لازم است درمان دارویی این وضعیت انجام شود. درمان های پزشکی برای سایش دندان با تشخیص متخصص ارتودنسی شروع می شود. اولین قدم تشخیص ناهنجاری های فک و دندان است. در این موارد با ارتودنسی و صاف کردن دندان ها سایش دندان متوقف می شود. سپس می توان عیوب دندانی را با روش های ترمیمی مانند کامپوزیت، روکش یا لمینت سرامیکی پوشاند. از روکش های دندانی نیز برای بازگرداندن ظاهر دندان هایی که بیش از حد معمول ساییده شده اند استفاده می شود. علاوه بر این، پس از رفع عامل پوسیدگی و ترمیم سایش، مراقبت برای کنترل پیشرفت سایش دندان بسیار ضروری است. در برخی از افراد، ساییدگی دندان به دلیل مشکلات ناشی از نامرتبی و نامرتبی دندان ها است. در این موارد نیاز به درمان ارتودنسی و تنظیم تماس دندان ها می باشد. با تنظیم دندان ها و فک ها، خطر سایش تا حد زیادی کاهش می یابد. این نوع درمان اغلب شامل تغییر اشتباهات فردی در مراقبت از دندان ها و اصلاح سبک زندگی است، مانند: اصلاح رژیم غذایی (حذف نوشابه، غذای سفت و غیره)، تجویز نایت گارد، درمان رفلاکس معده و غیره. گزینه های مختلفی برای ترمیم دندان های آسیب دیده در اثر سایش دندان وجود دارد. در انتخاب نوع درمان مواردی مانند شدت آسیب، نوع آسیب و عامل ایجاد کننده در نظر گرفته می شود. درمان سایش دندان می تواند شامل موارد زیر باشد: درمان سایش دندان با کامپوزیت نسبتاً مقرون به صرفه و کم تهاجمی است. در این درمان از رزین های همرنگ دندان استفاده می شود و می تواند فرورفتگی های ناحیه گردنی دندان ها و برجستگی های کوچک لب را ترمیم کند. روکش یا لمینت به عنوان یک پوشش نازک روی دندان ها قرار می گیرد. این نوع درمان برای رفع مشکلات زیبایی دندان های جلویی مانند تغییر رنگ و تغییر شکل استفاده می شود. روکش ها گران تر از کامپوزیت ها هستند، اما دوام بیشتری دارند. در مواردی که آسیب ناشی از سایش دندان زیاد باشد، روکش دندان بهترین گزینه در نظر گرفته میشود. در این نوع درمان، کل دندان آسیب دیده با یک کلاه سرامیکی یا سرامیکی – فلزی پوشانده می شود. روکشهای دندان میتوانند هم مشکلات زیبایی را حل کنند و هم عملکرد طبیعی جویدن را بازیابی کنند.
روش های درمان ساییدگی دندان
1-درمان سایش و پوشیدن با ارتودنسی دندان
2-درمان با هدف کنترل پیشرفت سایش دندان
3-درمان با هدف ترمیم دندان
