فیبروم رحم یکی از شایع‌ترین تومورهای خوش‌خیم در بین زنان به شمار می‌رود که تأثیر قابل توجهی بر کیفیت زندگی آنها دارد. این رشد غیرطبیعی بافت عضلانی در دیواره رحم، میلیون‌ها زن در سراسر جهان را تحت تأثیر قرار می‌دهد. فیبروم رحم می‌تواند در اندازه‌ها و مکان‌های ظاهری ظاهر شود و ویژگی‌های متفاوتی از اثرات شدید قاعدگی تا درد لگنی ایجاد کند. درک صحیح از ماهیت فیبروم رحم، علائم هشداردهنده، عوارض احتمالی و روش‌های درمان مختلف برای هر زنی است. در این مقاله به بررسی همه جنبه‌های مرتبط با فیبروم رحم می‌پردازیم.

فیبروم رحم چیست؟

فیبروم رحم عبارت است از توده‌های خوش‌خیم که از بافت عضلانی و فیبری رحم تشکیل می‌شوند. این تومورهای غیرسرطانی در دیواره رحم رشد می‌کنند و از نظر اندازه می‌توانند از ذرات میکروسکوپی تا توده‌های بزرگ متفاوت باشند. فیبروم رحم بر اساس موقعیت رشد به سه دسته تقسیم می‌شود: فیبروم زیرمخاطی که در زیر پوشش داخلی رحم قرار دارد، فیبروم دیواره‌های داخل دیواره‌ای است که در دیواره عضلانی رحم رشد می‌کند و فیبروم زیرصفاقی که در سطح خارجی رحم قرار می‌گیرد.

هورمونهای استروژن و پروژسترون نقش مهمی در رشد فیبروم رحم دارند. این مغزها که در دوران باروری زنان به مقدار زیاد تولید می‌کنند، رشد فیبروم رحم را به حرکت در می‌آورند. به همین دلیل، فیبروم های رحمی معمولاً پس از یائسگی زمانی که سطح هورمون ها کاهش می یابد، کوچک شده یا حتی ناپدید می شوند.

علائم فیبروم رحم

مهم ترین علائمی که فیبروم رحم در افراد مبتلا ایجاد می کند به شرح زیر است:

1. خونریزی شدید قاعدگی

یکی از شایع ترین و آزاردهنده ترین علائم فیبروم رحم خونریزی شدید در دوران قاعدگی است. این خونریزی می تواند بر روال روزانه زنان تأثیر بگذارد و فعالیت های عادی را محدود کند. فیبروم رحم با تغییر شکل حفره رحم و افزایش سطح آندومتر خونریزی قاعدگی را افزایش می دهد. زنان مبتلا به فیبروم رحم ممکن است نیاز به تعویض پد یا تامپون بیشتر داشته باشند و دوره قاعدگی آنها ممکن است طولانی تر از حد معمول باشد. درد شدید شکمی همراه با خونریزی نیز ممکن است تجربه شود.

2. درد شکم و لگن

این درد معمولاً در قسمت تحتانی شکم و ناحیه لگن احساس می شود و ممکن است به پشت و ران نیز سرایت کند. فیبروم رحم با فشار بر اندام های مجاور باعث درد مزمن می شود. شدت درد به اندازه، محل و تعداد فیبروم ها بستگی دارد. برخی از زنان درد خفیف و قابل تحمل را تجربه می کنند، در حالی که برخی دیگر درد شدید و ناتوان کننده را تجربه می کنند.

3. احساس فشار و سنگینی

احساس فشار و سنگینی در شکم و لگن یکی از علائم خاص فیبروم رحم است که بسیاری از زنان آن را تجربه می کنند. این احساس به دلیل وجود توده های فیبروم رحمی در رحم و فشار آنها به اندام های مجاور ایجاد می شود. زنان مبتلا معمولا احساس می کنند که یک جسم سنگین در شکم آنها وجود دارد که باعث ناراحتی مداوم می شود. این فشار می‌تواند بر مثانه، روده‌ها و اعصاب اطراف تأثیر بگذارد و علائم جانبی ایجاد کند.

4. اختلال ادراری

اختلال در ادرار یکی از علائم آزاردهنده فیبروم رحمی است که زمانی رخ می دهد که فیبروم ها به مثانه فشار وارد می کنند. این فشار می تواند الگوی طبیعی ادرار را تغییر دهد و مشکلات مختلفی ایجاد کند. زنان مبتلا به فیبروم رحم ممکن است نیاز مکرر به ادرار کردن داشته باشند، حتی زمانی که مثانه کاملاً پر نیست. این حالت می تواند خواب شبانه را مختل کند و باعث خستگی روزانه شود.

5. یبوست و مشکلات گوارشی

یبوست و مشکلات گوارشی از جمله علائم فیبروم رحمی است که زمانی رخ می دهد که فیبروم ها به روده ها فشار می آورند. این فشار می تواند حرکت طبیعی روده ها را مختل کند و روند هضم را کند کند. زنان مبتلا به فیبروم رحم ممکن است دفعات دفع کمتری داشته باشند و در دفع مدفوع مشکل داشته باشند. این مشکل می تواند باعث تجمع گاز در روده و ایجاد نفخ و ناراحتی شکم شود. برخی از زنان نیز گزارش می دهند که بعد از غذا خوردن زود احساس سیری می کنند.

6. درد در روابط جنسی

درد در رابطه جنسی یکی از علائم فیبروم رحم است که تاثیر زیادی بر کیفیت زندگی زناشویی دارد. این درد معمولاً زمانی اتفاق می‌افتد که فیبروم‌ها در قسمت‌های حساس رحم قرار داشته باشند یا در اثر فشار بر اندام‌های مجاور ایجاد شوند. زنان مبتلا به فیبروم رحم ممکن است در حین دخول یا در حین مقاربت دچار درد شوند. این درد می تواند حاد و ناگهانی باشد یا به صورت احساس کشش و فشار ظاهر شود. موقعیت های مختلف جنسی ممکن است باعث افزایش یا کاهش درد شود. این مشکل نه تنها باعث ناراحتی جسمی می شود، بلکه اثرات روانی نیز دارد و ممکن است باعث اضطراب و اجتناب از روابط جنسی شود.

عوارض فیبروم رحم چیست؟

فیبروم رحم در صورت بی توجهی و عدم درمان مناسب عوارض زیر را ایجاد می کند:

· کم خونی و کمبود آهن

کم خونی فقر آهن یکی از مهمترین عوارض فیبروم رحمی است که در نتیجه خونریزی شدید و مزمن قاعدگی ایجاد می شود. این وضعیت زمانی رخ می دهد که میزان آهن از دست رفته در اثر خونریزی بیشتر از آهن جذب شده از طریق غذا باشد. زنان مبتلا به فیبروم رحمی به دلیل خونریزی شدید مقادیر قابل توجهی آهن از دست می دهند که بدن نمی تواند آن را جبران کند. علائم کم خونی شامل خستگی مزمن، ضعف عمومی، تنگی نفس، سرگیجه و تپش قلب است. پوست رنگ پریده، ناخن های شکننده و ریزش مو نیز از علائم این بیماری هستند.

· مشکلات بارداری

ناباروری و مشکلات بارداری از عوارض جدی فیبروم های رحمی است که می تواند تأثیر عمیقی بر زندگی زنان داشته باشد. فیبروم رحم بسته به محل و اندازه آن می تواند در مراحل مختلف روند بارداری را مختل کند. فیبروم زیر مخاطی ممکن است از لانه گزینی جنین جلوگیری کند یا باعث سقط مکرر شود. فیبروم های بزرگ می توانند فضای داخل رحم را کاهش دهند و رشد جنین را محدود کنند. در دوران بارداری، فیبروم های رحمی ممکن است به دلیل افزایش سطح هورمون ها بزرگ شوند و عوارضی مانند درد، خونریزی یا زایمان زودرس ایجاد کنند. این فیبروم ها همچنین می توانند موقعیت جنین را تغییر دهند و باعث نیاز به سزارین شوند.

· فشار بر اعضای مجاور

فشار روی اندام های مجاور یکی از عوارض مهم فیبروم رحمی است که زمانی رخ می دهد که اندازه فیبروم ها به حدی می رسد که اندام های اطراف را تحت تاثیر قرار می دهند. این فشار می تواند عملکرد طبیعی اندام های مختلف را مختل کند و علائم مختلفی ایجاد کند. فشار بر مثانه باعث مشکلات ادراری، احساس نیاز مداوم به ادرار و در موارد شدید، احتباس ادرار می شود. فشار روی روده همچنین منجر به یبوست، نفخ و مشکلات گوارشی می شود.

· درد مزمن لگن

درد مزمن لگن یکی از ناتوان کننده ترین عوارض فیبروم رحمی است که تاثیر بسزایی بر کیفیت زندگی بیماران دارد. این درد معمولاً مداوم و طولانی مدت است و ممکن است به نواحی مختلف بدن سرایت کند. فیبروم رحم با تحریک اعصاب موضعی و ایجاد التهاب باعث ایجاد درد مزمن می شود. این درد می تواند در خواب، کار و فعالیت های روزانه اختلال ایجاد کند. شدت درد ممکن است در طول ماه تغییر کند و در طول قاعدگی تشدید شود. برخی از زنان گزارش می دهند که درد به پشت، ران ها و حتی پاها گسترش می یابد.

· تغییرات هورمونی

فیبروم های رحمی ممکن است تعادل هورمونی طبیعی بدن را به دلیل حساسیت به هورمون های استروژن و پروژسترون مختل کنند. این اختلال هورمونی می تواند چرخه قاعدگی را تحت تاثیر قرار دهد و باعث بی نظمی قاعدگی شود. برخی از زنان تغییرات خلقی، احساس خستگی و کم انرژی را تجربه می کنند. تغییرات هورمونی همچنین می تواند بر وزن بدن، توزیع چربی و حتی سلامت استخوان تأثیر بگذارد.

· عوارض روانی و اجتماعی

اثرات روانی و اجتماعی فیبروم‌های رحمی اغلب نادیده گرفته می‌شوند، در حالی که تأثیر عمیقی بر زندگی زنان دارند. درد مزمن، خونریزی شدید و محدودیت های فیزیکی ناشی از فیبروم رحم می تواند باعث استرس روانی شود. بسیاری از زنان مبتلا احساس ناامیدی، افسردگی و اضطراب را تجربه می کنند. ترس از باردار نشدن نیز می تواند باعث استرس قابل توجهی شود. محدودیت در فعالیت های اجتماعی و شغلی نیز بر روابط و عملکرد فرد تأثیر می گذارد. حمایت روانی، مشاوره و درمان مناسب فیبروم رحم می تواند این عوارض را کاهش داده و کیفیت زندگی را بهبود بخشد.

فیبروم رحم در دختران

فیبروم رحم در دختران جوان، اگرچه نادر است، ممکن است رخ دهد و نیاز به توجه ویژه دارد. معمولاً فیبروم های رحمی در زنان بالای 30 سال شایع تر است، اما در برخی موارد، دختران نوجوان نیز ممکن است این مشکل را تجربه کنند. علائم فیبروم رحم در دختران جوان شامل قاعدگی دردناک، خونریزی شدید، درد شکم و احساس فشار در لگن است.

تشخیص فیبروم رحم در این سن می تواند چالش برانگیز باشد زیرا علائم آن را می توان با سایر مشکلات مربوط به بلوغ اشتباه گرفت. پیگیری منظم و معاینات دوره ای می تواند به تشخیص زودهنگام و درمان مناسب کمک کند.

علائم پارگی فیبروم رحم

اگر فیبروم رحم به مرحله ترکیدن برسد، علائم زیر را برای بیمار ایجاد می کند:

· درد شدید و ناگهانی

این درد معمولاً بسیار حاد و غیرقابل تحمل است و ممکن است هر لحظه رخ دهد. درد فیبروم رحمی پاره شده با درد طبیعی مرتبط با فیبروم متفاوت است و بسیار شدیدتر است. این درد اغلب در شکم و لگن احساس می شود و ممکن است به پشت و ران نیز سرایت کند. شدت درد به حدی است که بیمار قادر به انجام فعالیت های عادی نیست.

· خونریزی غیر طبیعی

خونریزی غیرطبیعی یکی از علائم هشدار دهنده پارگی فیبروم رحم است که ممکن است به اشکال مختلف ظاهر شود. این خونریزی معمولاً شدیدتر از خونریزی طبیعی مرتبط با فیبروم رحم است و به طور ناگهانی شروع می شود.

· تب و لرز

تب و لرز از علائم مهم پارگی فیبروم رحم است که نشان دهنده عفونت یا التهاب شدید در رحم است. هنگامی که فیبروم رحم نکروزه یا پاره می شود، بافت مرده می تواند منجر به عفونت شود. تب معمولاً بالا و مداوم است و با لرز شدید همراه خواهد بود. این علائم نشان دهنده واکنش سیستم ایمنی بدن به عفونت است.

· حالت تهوع و استفراغ

تهوع و استفراغ از علائم شایع پارگی فیبروم رحم است که معمولاً با درد شدید همراه است. این علائم نشان دهنده شوک و واکنش شدید بدن به درد و خونریزی داخلی است. حالت تهوع معمولاً مداوم و شدید است که گاهی منجر به استفراغ مکرر می شود. بیماران نمی توانند غذا یا مایعات را پایین نگه دارند، که می تواند منجر به کم آبی بدن شود. این علائم همراه با سرگیجه و ضعف عمومی ظاهر می شوند.

· کاهش فشار خون

کاهش فشار خون یکی از علائم خطرناک پارگی فیبروم رحم است که نشان دهنده خونریزی شدید داخلی است. این افت فشار خون معمولاً به تدریج یا ناگهانی رخ می دهد و می تواند منجر به شوک شود. بیماران دچار سرگیجه، ضعف شدید و حتی غش می شوند. نبض نیز ممکن است تند و ضعیف شود. در این حالت پوست بیمار سرد، مرطوب و رنگ پریده می شود. این علائم نشان دهنده کاهش حجم خون در بدن است.

درمان فیبروم رحم به عوامل مختلفی مانند اندازه، محل، تعداد فیبروم ها، شدت علائم و سن بیمار بستگی دارد. روش های درمان فیبروم رحم شامل درمان های دارویی، روش های کم تهاجمی و جراحی های مختلف است. درمان دارویی فیبروم رحم معمولاً شامل مصرف هورمون هایی است که رشد فیبروم را کنترل می کنند. آگونیست های GnRH که سطح استروژن را کاهش می دهند، یک گزینه دارویی محبوب هستند.

روش‌های کم تهاجمی مانند آمبولیزاسیون شریان رحمی (امارات متحده عربی) و فرسایش فیبروم با سونوگرافی (MRgFUS) گزینه‌های مناسبی برای زنانی هستند که می‌خواهند رحم را حفظ کنند. این روش ها جریان خون فیبروم رحم را کاهش داده و باعث کوچک شدن آن می شود. جراحی میومکتومی، که شامل برداشتن فیبروم ها و حفظ رحم است، برای زنانی که مایل به باردار شدن هستند مناسب است.

هیسترکتومی یا برداشتن کامل رحم آخرین گزینه درمانی برای فیبروم رحم است که معمولاً برای زنانی که قصد بارداری ندارند و علائم شدید دارند توصیه می شود. انتخاب روش درمانی باید با مشورت کامل پزشک متخصص و در نظر گرفتن تمامی جوانب مربوط به سلامت و زندگی بیمار انجام شود.

بهترین پزشک برای درمان فیبروم رحم

انتخاب متخصص مناسب برای درمان فیبروم رحم یکی از مهمترین تصمیمات در روند درمان است. دکتر گیتی قزی یکی از متخصصان برجسته در زمینه درمان فیبروم رحمی به شمار می رود که تجربه زیادی در روش های مختلف درمانی دارد.

انتخاب یک متخصص زنان و زایمان که تخصص خاصی در درمان فیبروم رحم داشته باشد برای دستیابی به بهترین نتایج ضروری است. زیرا متخصص مناسب برای درمان فیبروم رحمی باید تجربه کافی در انجام روش های مختلف درمانی داشته باشد و بتواند در مورد گزینه های مختلف درمانی مشاوره جامع ارائه دهد. عیادت از دکتر Gitti Dassi دریافت بهترین مراقبت و کاهش خطر عوارض را تضمین می کند.

اظهارات پایانی

فیبروم رحم یکی از شایع ترین مشکلات زنانه است که تاثیر بسزایی بر کیفیت زندگی میلیون ها زن در سراسر جهان دارد. این تومورهای خوش خیم که از بافت عضلانی رحم تشکیل می شوند، طیف وسیعی از علائم را از خونریزی شدید قاعدگی تا درد مزمن لگن ایجاد می کنند.

شناخت صحیح علائم فیبروم رحم مانند احساس فشار، اختلالات ادراری، مشکلات گوارشی و مقاربت دردناک برای تشخیص زودهنگام و درمان موثر ضروری است. خوشبختانه، گزینه های درمانی مختلفی برای فیبروم رحم وجود دارد، از داروها گرفته تا تکنیک های کم تهاجمی و جراحی های پیشرفته. انتخاب یک متخصص مجرب مانند دکتر قیازی و یک مرکز درمانی مناسب نقش اساسی در موفقیت درمان دارد.