مراحل قالب‌گیری ایمپلنت دندان + مدت‌زمان و مراقبت‌های بعد از آن

فهرست مطالب

اگر به‌تازگی ایمپلنت گذاشته‌اید یا در شُرُف انجام آن هستید، احتمالاً این سؤال‌ها برایتان پیش آمده: قالب‌گیری ایمپلنت دقیقاً چگونه انجام می‌شود؟ چه زمانی باید سراغ آن رفت؟ و بعد از قالب‌گیری چه مراقبت‌هایی لازم است؟ در ادامه به بررسی کامل مراحل قالب‌گیری ایمپلنت دندان و موارد دیگر آن می پردازیم.

قالب‌گیری ایمپلنت چیست و چرا مهم است؟

قالب‌گیری ایمپلنت مرحله‌ای است که در آن شکل دقیق لثه، موقعیت ایمپلنت و روابط دندانی ثبت می‌شود تا لابراتوار بتواند اباتمنت و روکش نهایی از اجزای ایمپلنت دندان هستند را با دقت میکرونی بسازد. هرچه این ثبت دقیق‌تر باشد، نتیجه طبیعی‌تر، تماس‌های صحیح‌تر و طول عمر ترمیم بیشتر خواهد بود. در دندان‌های تکی، هر دو روش متداول کلوز تری (Closed Tray) و اوپن تری (Open Tray) کاربرد دارند؛ در کیس‌های چندایمپلنتی با زاویه‌های متفاوت، غالباً اوپن‌تری دقت بالاتری نشان می‌دهد.

انواع روش‌های قالب‌گیری ایمپلنت

۱) روش کلوز تری (Closed Tray)

چه می‌شود؟ دندان‌پزشک، کوپینگ قالب‌گیری را روی ایمپلنت می‌بندد، تری معمولی را با مواد الاستومری (معمولاً PVS یا پلی‌اتر) پر می‌کند و قالب می‌گیرد. بعد از خروج تری، کوپینگ از دهان باز و داخل قالب بازموقعیت‌دهی می‌شود.
مزیت‌ها: زمان کمتر، راحتی برای بسیاری از بیماران، مناسب برای دندان تکی.
محدودیت‌ها: در زاویه‌داربودن ایمپلنت‌ها یا چندایمپلنت، ریسک خطای بازموقعیت‌دهی افزایش می‌یابد.

۲) روش اوپن تری (Open Tray)

چه می‌شود؟ تری اختصاصی یا آماده، دارای پنجره است. پس از قالب‌گیری، پیچ کوپینگ از داخل پنجره باز می‌شود و کوپینگ همراه قالب از دهان خارج می‌گردد؛ بنابراین جابه‌جایی اتفاق نمی‌افتد.
مزیت‌ها: دقت بالا در چندایمپلنتی‌ها یا ایمپلنت‌های با زاویه‌های مختلف؛ امکان اسپلینت کردن کوپینگ‌ها برای افزایش دقت.
محدودیت‌ها: فنی‌تر و زمان‌برتر از کلوزتری.

۳) اسکن دیجیتال (Intraoral Scan)

چه می‌شود؟ به جای مواد قالب‌گیری، از اسکن‌بادی روی ایمپلنت استفاده و با اسکنر داخل دهانی برداشت دیجیتال انجام می‌شود. این روش می‌تواند تعداد جلسات و زمان هر جلسه را کاهش دهد و برای بیمار راحت‌تر است.

نکته تخصصی: انتخاب روش به تعداد ایمپلنت‌ها، زاویه کاشت، دسترسی، تحمل بیمار و تجربه تیم بستگی دارد. برای کیس‌های چندایمپلنتی یا فول آرچ، اوپن‌تری یا اسکن دیجیتال اغلب انتخاب‌های دقیق‌تری هستند.

مراحل قالب‌گیری ایمپلنت قدم‌به‌قدم

مرحله ۱: ارزیابی و آماده‌سازی

بررسی کلینیکی، رادیوگرافی و سلامت بافت نرم اطراف هیلینگ کپ.
تصمیم‌گیری درباره روش قالب‌گیری (کلوزتری، اوپن‌تری یا دیجیتال) و انتخاب مواد/قطعات.

مرحله ۲: برداشتن هیلینگ کپ و گذاشتن کوپینگ

هیلینگ کپ باز و Impression Coping مناسب روی ایمپلنت بسته می‌شود (گشتاور/تأی‌ک محکم‌کردن طبق سیستم). در روش اوپن‌تری، کوپینگ باید از پنجره تری بیرون‌زدگی داشته باشد.

مرحله ۳: برداشت قالب

کلوزتری: تری پر از ماده قالب‌گیری روی قوس قرار می‌گیرد، پس از ست‌شدن تری خارج و کوپینگ داخل قالب بازجاگذاری می‌شود.
اوپن‌تری: پس از ست‌شدن، پیچ کوپینگ از پنجره باز و قالب همراه کوپینگ خارج می‌شود؛ این کار خطای جابه‌جایی را به حداقل می‌رساند.
دیجیتال: اسکن‌بادی بسته می‌شود؛ گاهی برای نمایان‌سازی حاشیه‌ها از رترکشن کورد استفاده و بلافاصله اسکن انجام می‌شود.

مرحله ۴: ثبت بایت (اکلوژن) و رنگ

بایت ریکاردر (بایت رجیستریشن) برای بازسازی تماس‌های صحیح و نیز انتخاب رنگ/ماتریال روکش نهایی انجام می‌شود.

مرحله ۵: ارسال به لابراتوار

قالب (یا فایل دیجیتال) به لابراتوار ارسال می‌شود تا مدل مستر با آنالوگ ایمپلنت ساخته و سپس اباتمنت/روکش طراحی و تولید شود. در کارهای لابراتوری رایج، ساخت روکش معمولاً ۱ تا ۲ هفته زمان می‌برد (بسته به لاب و نوع کار).

مرحله ۶: پروو و تحویل روکش

در جلسه بعد، اباتمنت/روکش امتحان، تنظیم تماس‌ها و تطابق بافت نرم بررسی و در نهایت پیچی یا سمان می‌شود. مدت زمان جلسه قالب‌گیری معمولاً حدود ۴۵–۶۰ دقیقه است، اما بسته به پیچیدگی کیس و تعداد ایمپلنت‌ها متغیر است.

قالب‌گیری چه زمانی انجام می‌شود؟ (تایم‌لاین درمان)

پس از کاشت ایمپلنت، بدن وارد فاز اُسیوانتگریشن (جوش‌خوردگی استخوان و تیتانیوم) می‌شود. این مرحله معمولاً ۳ تا ۶ ماه طول می‌کشد؛ در فک پایین گاهی سریع‌تر و در فک بالا کمی طولانی‌تر است. در پروتکل‌های جدید، بسته به شرایط استخوان و ثبات اولیه، لود فوری یا زودهنگام نیز ممکن است، اما هنوز قاعده کلی همان انتظار چندماهه است

نتیجه عملی برای بیمار: در اکثر کیس‌های غیرعاجل، قالب‌گیری نهایی پس از تکمیل جوش‌خوردگی انجام می‌شود تا دقت و پایداری طولانی‌مدت تضمین شود. در برخی موارد خاص (ثبات اولیه عالی، تعداد مناسب ایمپلنت‌ها، فاکتورهای سیستماتیک کنترل‌شده)، ممکن است قالب‌گیری/بازسازی زودتر انجام شود—این تصمیم باید توسط تیم درمانی و بر اساس شواهد و وضعیت شما گرفته شود.

مراقبت‌های بعد از قالب‌گیری ایمپلنت

تفاوت مهم: مراقبت‌های «بعد از جراحی ایمپلنت» با مراقبت‌های «بعد از قالب‌گیری» فرق دارد. قالب‌گیری یک پروسه غیرتهاجمی است اما ممکن است لثه کمی تحریک شود.

بهداشت دهان: مسواک‌زدن ملایم اطراف محل ایمپلنت و استفاده از نخ/براش بین‌دندانی طبق آموزش. اگر لثه کمی حساس است، فشار را کمتر کنید.
دهان‌شویه: معمولاً نیاز به دهان‌شویه خاص نیست؛ در صورت تحریک لثه، آب‌نمک ولرم از روز بعد می‌تواند کمک کند. (برای دوره پس از جراحی، شروع آب‌نمک از ۲۴ ساعت بعد توصیه می‌شود.)
رژیم غذایی: در روز قالب‌گیری، خوراکی‌های خیلی سفت یا چسبنده نخورید تا بافت تحریک نشود. مایعات و غذاهای نرم، گزینه‌های کم‌ریسک‌تری هستند.
لمس‌نکردن قطعات: اگر به‌طور موقت هیلینگ‌کپ باز و بسته شده، سعی کنید ناحیه را دستکاری نکنید.
ارتباط با مطب: هرگونه درد غیرعادی، خونریزی یا شل‌شدن پیچ‌ها باید به اطلاع دندان‌پزشک برسد.

اگر تازه جراحی کرده‌اید: روز اول زخم را دستکاری نکنید، شست‌وشوی شدید و تف‌کردن پرقدرت ممنوع؛ از روز دوم، آب‌نمک ولرم و رعایت دقیق بهداشت طبق برگه آموزش جراحی.

مدت‌زمان کلی از قالب‌گیری تا تحویل روکش

مدت زمان قالب گیری ایمپلنت به صورت زیر است:

زمان جلسه قالب‌گیری: حدود ۴۵ تا ۶۰ دقیقه برای کیس‌های معمولی.
زمان لابراتوار: معمولاً ۱ تا ۲ هفته تا آماده‌شدن اباتمنت/روکش (بسته به نوع ترمیم، متریال، و ترافیک لاب
جلسه تحویل: تست و تنظیم نهایی، سپس تحویل قطعی (معمولاً ۳۰–۶۰ دقیقه).
اگر اسکن دیجیتال داشته‌اید: در بسیاری از کلینیک‌ها تعداد جلسات و مدت‌زمان هر جلسه کمتر می‌شود و رفت‌وبرگشت‌های لابراتوری سریع‌تر مدیریت می‌شوند.

خطاهای رایج در قالب‌گیری و راه‌حل‌ها (برای خوانندگان حرفه‌ای/کلینیک‌ها)

Mismatch در چندایمپلنتی‌ها: انتخاب نادرست روش (کلوزتری) می‌تواند سبب عدم تطابق شود؛ در این موارد اوپن‌تری و حتی اسپلینت‌کردن کوپینگ‌ها دقت را بالا می‌برد.
بازموقعیت‌دهی نادرست در کلوزتری: دقت در جاگذاری ترنسفر داخل قالب و کنترل چرخش الزامی است.
چالش بافت نرم در اسکن دیجیتال: رترکشن ملایم قبل از اسکن به خوانایی حاشیه‌ها کمک می‌کند.

پرسش‌های پرتکرار

آیا بعد از قالب‌گیری درد دارم؟

معمولاً خیر. شاید کمی حساسیت لثه داشته باشید که با رعایت بهداشت ملایم و پرهیز غذایی کوتاه‌مدت برطرف می‌شود.

اگر چند ایمپلنت دارم، کدام روش برای من بهتر است؟

به‌طور کلی، برای چندایمپلنتی‌ها یا ایمپلنت‌های زاویه‌دار، اوپن‌تری یا برداشت دیجیتال دقت بالاتری دارند؛ تصمیم نهایی با دندان‌پزشک معالج است.

از قالب‌گیری تا روکش نهایی چقدر طول می‌کشد؟

معمولاً ۱ تا ۲ هفته زمان لابراتوار لازم است؛ اما بسته به متریال (زیرکونیا/متال‌سرامیک/مونو‌لیتیک)، حجم کار لاب و پیچیدگی کیس تغییر می‌کند.

Rate this post آخرین بروزرسانی ۲ آذر ۱۴۰۴

جراحی ریشه دندان؛ درمانی برای نجات دندان و توقف عفونت‌های عمقی

خواندن مقاله >>

جراحی دندان شکسته: همه چیز درباره ترمیم، مراحل و حفظ دندان شما

خواندن مقاله >>