گلوکومگروهی از بیماری های چشمی است که در آن عصب بینایی آسیب می بیند این آسیب اغلب در اثر فشار غیر طبیعی به چشم ایجاد می شود و برای رفع این مشکل نیاز به جراحی گلوکوم است. گلوکوم یکی از علل اصلی نابینایی در افراد بالای 60 سال است. البته این بیماری در هر سنی ممکن است رخ دهد، اما گلوکوم بیماری شایع تری در افراد مسن است.
از آنجایی که کوری ناشی از گلوکوم قابل درمان نیست، تشخیص بیماری در مراحل اولیه و انجام سریع جراحی آب مروارید ضروری است. اگر گلوکوم به موقع تشخیص داده شود، کاهش بینایی را می توان کاهش داد و از آن جلوگیری کرد. در ادامه شما را با این بیماری آشنا می کنیم و در مورد نحوه درمان آن صحبت می کنیم.
علائم آب سیاه
علائم این بیماری بسته به نوع و مرحله بیماری متفاوت است. از مهمترین علائم گلوکوم می توان به موارد زیر اشاره کرد:
آب سیاه زاویه باز
- ایجاد نقاط کور تکه تکه در دید محیطی (محیطی) یا مرکزی، اغلب در هر دو چشم
- دید تونلی در مراحل پیشرفته بیماری
گلوکوم حاد زاویه بسته
- سردرد شديد
- درد چشم
- تهوع و استفراغ
- تار
- ایجاد هاله در اطراف نورها
- چشم قرمز
اگر آب سیاه درمان نشود و جراحی گلوکوم انجام نشود، این بیماری در نهایت باعث نابینایی می شود. آمارها نشان می دهد که حتی با درمان، حدود 15 درصد از افراد مبتلا به گلوکوم در طی 20 سال حداقل از یک چشم نابینا می شوند.
عوامل موثر بر آب سیاه
عوامل مختلفی وجود دارد که می تواند درصد آب سیاه را افزایش دهد. شما باید این عوامل خطر را به طور کامل درک کنید و اگر احساس کردید که گلوکوم دارید، لازم است به پزشک مراجعه کنید. از مهم ترین عوامل موثر بر گلوکوم می توان به موارد زیر اشاره کرد:
- داشتن فشار داخل چشم
- سن بالای 60
- داشتن نژاد سیاه پوست، آسیایی یا اسپانیایی
- داشتن سابقه خانوادگی گلوکوم
- داشتن بیماری های خاصی مانند دیابت، بیماری قلبی، فشار خون بالا و کم خونی داسی شکل
- دارای قرنیه های نازک در مرکز
- بسیار نزدیک بین یا دور بین بودن
- مصرف داروهای کورتونی به ویژه قطره های چشمی برای مدت طولانی
پیشگیری از گلوکوم
انجام برخی از خودمراقبتی می تواند به شما کمک کند گلوکوم را در مراحل اولیه تشخیص دهید و از پیشرفت از دست دادن بینایی جلوگیری یا کاهش دهید. معاینه منظم چشم می تواند به شما در تشخیص بیماری در مراحل اولیه کمک کند. اگر زیر 40 سال سن دارید، بهتر است هر 5 تا 10 سال یکبار معاینه جامع چشم انجام دهید.
اگر 40 تا 54 سال سن دارید، باید هر دو تا چهار سال یکبار چشمان خود را چک کنید و اگر بین 55 تا 64 سال سن دارید، هر یک تا سه سال یکبار باید چشم خود را چک کنید. در نهایت، اگر شما بالای 65 سال سن دارید، لازم است هر یک تا دو سال یکبار به چشم پزشک مراجعه کنید.
گلوکوم معمولا در خانواده ها به عنوان یک بیماری ارثی دیده می شود. به همین دلیل در صورت داشتن سابقه این بیماری در خانواده و انجام جراحی هموروئید، انجام غربالگری مکرر ضروری است. انجام ورزش منظم همچنین می تواند به کاهش فشار چشم کمک کند و به عنوان یک اقدام پیشگیرانه برای جلوگیری از گلوکوم عمل کند. استفاده از قطره های چشمی با تجویز پزشک متخصص و استفاده از محافظ چشم نیز از مهم ترین روش های پیشگیری از گلوکوم است.درمان های اولیه قبل از جراحی گلوکوم
آسیب ناشی از گلوکوم قابل جبران نیست، اما درمان زودهنگام و معاینات منظم می تواند به شما در کاهش چشمگیر خطر ابتلا به این بیماری کمک کند. در ابتدا و قبل از جراحی گلوکوم شاهد استفاده از قطره های چشمی، داروهای خوراکی، لیزر درمانی و ... برای درمان این بیماری هستیم. برای بررسی این روش های درمانی می توان به موارد زیر اشاره کرد:
استفاده از قطره چشم
قبل از جراحی گلوکوم، درمان این بیماری با تجویز قطره چشم شروع می شود. استفاده از قطره ها می تواند به تخلیه مایع از چشم کمک کند و همچنین میزان فشار روی چشم را کاهش دهد. از عوارض استفاده از قطره چشم می توان به قرمزی و سوزش خفیف چشم، تیره شدن عنبیه، تیره شدن رنگدانه مژه و تاری دید اشاره کرد.
بلاک کننده های بتا
این داروها باعث کاهش تولید مایع در چشم و کاهش فشار چشم شما می شود. عوارض جانبی احتمالی این داروها شامل مشکل در تنفس، کندی ضربان قلب، فشار خون، ناتوانی جنسی و خستگی است.
داروهای خوراکی
اگر قطره های چشمی به تنهایی فشار چشم شما را کاهش نمی دهند، ممکن است پزشک قبل از جراحی گلوکوم نیز داروهای خوراکی تجویز کند. این داروها معمولاً یک مهارکننده کربنیک انیدراز هستند. از مهم ترین عوارض مصرف این داروها می توان به تکرر ادرار، گزگز انگشتان دست و پا، افسردگی، ناراحتی معده و سنگ کلیه اشاره کرد.
انواع جراحی گلوکوم
در صورتی که روش های معمول برای درمان گلوکوم موثر نباشد، انجام جراحی آب مروارید ضروری است. برای اهداف جراحی، از تکنیک های زیر برای بهبود تخلیه مایع در چشم و کاهش فشار روی چشم استفاده می شود:
ترابکولوپلاستی با لیزر
یکی از روش های جراحی گلوکوم، ترابکولوپلاستی با لیزر است که در مورد گلوکوم با زاویه باز استفاده می شود. این روش جراحی در مطب پزشک انجام می شود، جایی که پزشک از یک پرتو لیزر کوچک برای باز کردن کانال های مسدود شده در شبکه ترابکولار استفاده می کند. پس از انجام این عمل، ممکن است چند هفته طول بکشد تا اثر کامل این روش را ببینید.
جراحی ترابکولکتومی گلوکوم
یکی از روش های جراحی گلوکوم، ترابکولکتومی است که در آن جراح سوراخی در سفیدی چشم (صلبیه) ایجاد می کند و بخشی از شبکه ترابکولار را برمی دارد.
استفاده از لوله های زهکشی
در این روش جراح لوله کوچکی را در چشم قرار می دهد. این لوله باعث می شود مایع اضافی داخل چشم تخلیه شود و در نتیجه فشار روی چشم کاهش یابد.
جراحی گلوکوم MIGS
یکی از روش های جراحی آب مروارید، روش MIGS است. این روش به مراقبت های بعد از عمل کمتری نیاز دارد و نسبت به روش های دیگر خطر کمتری دارد.
جراحی گلوکوم حاد با زاویه بسته
گلوکوم حاد زاویه بسته یک بیماری جدی است و در صورت تشخیص، برای کاهش فشار روی چشم به درمان فوری نیاز خواهید داشت. درمان این بیماری به طور کلی نیاز به دارو و روش های جراحی دارد. برای درمان این روش عموما از جراحی گلوکوم ایریدوتومی استفاده می شود. در این روش پزشک با استفاده از لیزر سوراخ کوچکی در عنبیه ایجاد می کند. ایجاد این سوراخ به مایع (مایع آبی) اجازه می دهد تا از آن عبور کند و فشار چشم را کاهش دهد.
سبک زندگی بیمار پس از جراحی گلوکوم
بعد از جراحی گلوکوم، برای کاهش فشار روی چشم و کاهش خطرات بعد از عمل لازم است سبک زندگی خود را تغییر دهید. قبل از هر چیز داشتن یک رژیم غذایی سالم بعد از عمل ضروری است. داشتن یک رژیم غذایی سالم می تواند به شما کمک کند تا سالم بمانید. استفاده از ویتامین ها و مواد مغذی مختلف به سلامت چشم شما کمک می کند. حتماً مواد مغذی و ویتامین هایی مانند روی، مس، سلنیوم و ویتامین های آنتی اکسیدانی C، E و A را در رژیم غذایی خود بگنجانید.
در مورد داشتن یک برنامه ورزشی مناسب با پزشک خود صحبت کنید، زیرا ورزش منظم می تواند فشار چشم را کاهش دهد. نکته مهم دیگر کاهش مصرف کافئین است. زیرا استفاده از نوشیدنی های کافئین دار باعث افزایش فشار چشم شما می شود. پزشکان توصیه می کنند پس از جراحی گلوکوم به طور منظم مایعات بنوشید. همچنین با سر بالا بخوابید. زیرا استفاده از بالشی که سر شما را کمی بالاتر نگه می دارد، فشار روی چشم ها را در هنگام خواب کاهش می دهد.
بعد از جراحی گلوکوم، پزشک داروهای مختلفی را برای شما تجویز می کند و لازم است داروهای تجویز شده را به طور منظم مصرف کنید. قطره ها را حتما طبق دستور پزشک مصرف کنید زیرا در غیر این صورت دچار مشکلات مختلف عصب بینایی خواهید شد.
نکات پایانی
در این مقاله به بررسی بیماری گلوکوم پرداختیم و سعی کردیم در کنار بررسی این بیماری شما را با انواع جراحی آب سیاه نیز آشنا کنیم. توجه به نکات ذکر شده در این مقاله به شما کمک می کند تا در مورد این بیماری و روش های درمانی آن آگاهی کافی داشته باشید تا بتوانید آب مروارید خود را درمان کنید.


