یکی از راهکارهای جایگزین کردن یکجای دندانهای از دست رفتهی فک، پروتز دندان بدون کام یا همان دندان مصنوعی فک بالا بدون سقف است. نوعی دندان مصنوعی که با جدیدترین تکنولوژی های دندانپزشکی تولید میشود و محدودیتهایی مانند لق شدن، ایجاد حساسیت و ناراحتی را به همراه ندارد.
اما اینکه این نوع پروتز دقیقا چیست، برای چه افرادی مناسب است و نحوه ی اجرای آن چگونه است، موضوعاتی است که ما در این مطلب از سایت دندانپزشکی دکتر بنیانیان به طور مفصل به آن خواهیم پرداخت. پس برای کسب اطلاعات بیشتر، تا انتها با ما همراه شوید.
پروتز دندان بدون کام چیست؟
پروتز دندان بدون کام یا دندان مصنوعی بدون سقف، نوعی پروتز دندان متحرک است که برخلاف سایر پروتز دندان های سنتی، بخش پوشاننده سقف دهان (کام) را ندارد. یعنی به گونهای طراحی شده که فقط روی لثهها و دندانهای باقیمانده در فک بالا قرار میگیرد و برخلاف مدلهای سنتی، کام (سقف دهان) را نمیپوشاند.
این طراحی باز در ناحیه کام میتواند مزایای چشمگیری داشته باشد. مزایایی از جمله ثبات و عملکرد بالاتر، ایجاد حس طبیعیتر در دهان و بهبود در طعم و لذت غذا خوردن. اصلا هدف اصلی از طراحی این نوع پروتز هم همین افزایش راحتی بیمار و کاهش مشکلات ناشی از پوشش کامل سقف دهان است.
انواع پروتز دندان بدون کام
پروتزهای بدون کام به چند دسته اصلی تقسیم میشوند:
### پروتز کامل فک بالا بدون سقف با پایه ایمپلنت
این نوع از پروتز بدون کام، بر پایه چند ایمپلنت دندان طراحی میشود که به صورت ثابت یا نیمهثابت در فک بالا قرار میگیرند. یعنی در این روش، بین ۴ تا ۶ ایمپلنت در استخوان فک بالا کاشته میشود تا پروتز روی آنها سوار شود.
ثبات بسیار بالای این نوع پروتز، باعث میشود بیماران هنگام صحبت کردن یا غذا خوردن، هیچگونه نگرانی از بابت جابهجایی یا لق شدن دندان مصنوعی نداشته باشند. ضمن اینکه به دلیل عدم پوشش سقف دهان، حس چشایی و راحتیِ دهان بیشتر حفظ میشود.
این مدل، بهترین گزینه برای افرادی است که به دنبال جایگزینی دائم، با ظاهری کاملا طبیعی و عملکرد بالا هستند. البته هزینه بالاتری هم دارد و نیاز به انجام جراحی برای کاشت ایمپلنت هم از مواردی است که باید مد نظر قرار گیرد.
برای کسب اطلاعات بیشتر در این زمینه، بد نیست تا سر به مقاله های “ایمپلنت all on 4 چیست” و “جایگزین دندان کشیده شده” هم بزنید.
### پروتز دندان متحرک بدون سقف فک بالا
در این روش، پروتز به صورت متحرک طراحی میشود و روی چند ایمپلنت در فک بالا قرار میگیرد. اما بیمار در جابجا کردنِ آن پرتز مختار است. یعنی میتواند پروتز را به راحتی و به اختیار خود از دهانش خارج کرده و مجددا جا بگذارد.
برخلاف پروتزهای ثابت، این مدل امکان نظافت روزانه هم برای شما فراهم میکند. یعنی شما میتوانید هر زمان که خواستید، پروتز را از دهانتان در بیاورید، آن را تمیز کنید و مجددا سر جایش قرار دهید.
پروتز دندان متحرک بدون کامل بالا در عین حال از ثبات نسبتا خوبی هم برخوردار است. چرا که توسط اتصالات خاصی به ایمپلنتها متصل میشود. در نهایت هم چون این مدل نسبت به ایمپلنت نوع ثابت آسیب کمتری به لثهها وارد میکند، فشار کمتری روی استخوان فک میگذارد.
### دندان مصنوعی کامل بدون سقف فک بالا با بار فلزی
آخرین مدل دندان مصنوعی بدون سقف هم مدلِ دندان مصنوعی با بار فلزی است. مدلی که ساختار اصلی آن شامل یک فریم یا بار فلزی نازک و مقاوم است که بدون پوشاندن سقف دهان، به طور محکم روی ایمپلنتها نصب میشود.
این بار فلزی موجب افزایش دوام، استحکام و تطابق بهتر با استخوان فک میشود و در عین حال به دلیل طراحی مینیمال، سبکتر از مدلهای سنتی است.
پروتز با بار فلزی معمولا در بیمارانی به کار میرود که نیاز به استحکام بالا و طول عمر طولانی دارند. بهویژه افرادی که فشار بیشتری هنگام جویدن به دندانها وارد میکنند.
مزایای استفاده از پروتز دندان بدون کام
استفاده از دندان مصنوعی بدون کام مزایای متعددی دارد. مزایایی مثل راحتی بیشتر در استفادههای روزانه، بهبود حس چشایی و لذت بردنِ بیشتر از غذا، ثبات بیشترِ پروتز در دهان، ظاهر زیباتر و عملکرد بهتر.
ما در پایین همین قسمت، جزئیات بیشتری درباره مزایای استفاده از پروتز دندان بدون کام به شما ارائه میدهیم. اما اگر خواستید اطلاعات بیشتری درباره مزایای این دندان مصنوعی به دست بیاورید، بد نیست تا سری به مقالهی “A Systematic Review of Patient Satisfaction With Removable Partial Dentures (RPDs)” بزنید.
در چکیدهی این مقاله نوشته شده:
> RPDs generally exhibited high satisfaction rates, with reported rates ranging between 50% and 81%. Several factors influenced satisfaction.
>
> پروتزهای دندان جزئی (که پروتز دندان بدون کام یکی از آن ها است) معمولا نرخ رضایت بالایی را نشان میدهند. طبق بررسی های ما برای نگارش این مقاله، نرخهای گزارش شده بین ۵۰٪ و ۸۱٪ است. البته عوامل متعددی هم بر رضایت تاثیر داشت.
### راحتی بیشتر در استفاده روزمره
خانم دکتر نازنین بنیانیان یکی از مهمترین مزایای پروتز دندان بدون کام را احساس راحتی قابل توجهی معرفی میکنند که این پروتز به بیمار منتقل میکند.
ایشان به ما توضیح دادند که:
> در مدلهای سنتی، بخش بزرگی از سقف دهان توسط پایه اکریلیک پروتز پوشانده میشود که ممکن است باعث ایجاد احساس خفگی، حالت تهوع و ناراحتی در بلندمدت شود. اما در پروتز بدون سقف، این مشکل به طور کامل برطرف شده و بیمار میتواند با آسودگی خاطر از پروتز استفاده کند، بدون اینکه چیزی مزاحم سقف دهانش باشد.
### بهبود حس چشایی و لذت بیشتر از غذا
سقف دهان (کام) نقش مهمی در احساس چشایی ایفا میکند، زیرا دارای گیرندههای عصبی حسگر طعم است. زمانی که این ناحیه با پایهی پروتز پوشانده شود،
انتقال حس طعم غذاها به مغز کاهش مییابد. اما در پروتز دندان بدون کام، سقف دهان آزاد میماند و بیمار میتواند مزه واقعی غذاها را بهتر درک کند.
این ویژگی، کیفیت زندگی را برای افرادی که به طعم و لذت غذا خوردن اهمیت میدهند، به طور چشمگیری افزایش میدهد.
### ثبات و عملکرد بهتر هنگام صحبت و غذا خوردن
پروتزهای بدون کام معمولا بر پایه ایمپلنت طراحی میشوند و همین مسئله باعث میشود ثبات آنها بسیار بیشتر از مدلهای سنتی باشد. پس زمانی که دندان مصنوعی به خوبی در جای خود ثابت باشد، بیمار میتواند بدون نگرانی از لق شدن یا جابهجایی دندان، غذا بخورد یا صحبت کند.
این عملکرد بالا بهخصوص در شرایط اجتماعی و محیطهای کاری، موجب اطمینان خاطر و آرامش روانی میشود.
### ظاهری طبیعیتر و لبخندی زیباتر
طراحی ظریف و دقیق پروتزهای بدون سقف باعث میشود تا ظاهر دندانها بسیار شبیه به دندانهای طبیعی به نظر برسد. در این مدلها، خبری از قسمت ضخیم و ناخوشایند اکریلیک در سقف دهان نیست و این موضوع نهتنها حس بهتری در دهان ایجاد میکند، بلکه لبخندی متعادلتر و طبیعیتر به بیمار میبخشد.
### افزایش اعتماد به نفس و کیفیت زندگی
ترکیب عوامل بالا مثل راحتی، عملکرد بهتر، زیبایی ظاهری و حس چشایی تقویتشده، همگی منجر به افزایش اعتماد به نفس در بیمار میشود. افرادی که از این نوع پروتز استفاده میکنند، رضایت بیشتری از وضعیت دهان و دندان خود دارند و در فعالیتهای اجتماعی، شغلی و حتی خانوادگی با انرژی و آرامش بیشتری حضور پیدا میکنند.
معایب پروتز دندان بدون کام
پروتزهای دندان بدون کام علارعم مزایای بسیار زیادشان، معایبی نیز دارند. معایبی مثل:
- **هزینه بالا**: به دلیل نیاز به ایمپلنت و تجهیزات پیشرفته، این پروتز نسبت به دندانهای مصنوعی سنتی گرانتر است.
- **نیاز به جراحی**: برای کاشت ایمپلنت نیاز به عمل جراحی وجود دارد که ممکن است برای برخی بیماران مناسب نباشد.
- **زمان بر بودن روند درمان**: از شروع تا پایان ممکن است چندین ماه زمان ببرد.
- **عدم مناسب بودن برای همه افراد**: افرادی که استخوان فک کافی ندارند ممکن است کاندید مناسبی نباشند.
نحوه نگهداری و مراقبت از پروتز دندان بدون کام
نگهداری صحیح از پروتز دندان بدون کام برای افزایش طول عمر، عملکرد بهتر و حفظ سلامت دهان و سایر دندانها ضروری است. با توجه به اینکه این نوع پروتزها معمولا با استفاده از ایمپلنت در دهان ثابت میشوند یا به صورت متحرک اما دقیق طراحی شدند، رعایت بهداشت دهانی دقیقتر از همیشه اهمیت دارد.
باید به این موضوع هم توجه کنید که عدم مراقبت صحیح ممکن است باعث التهاب و عفونت لثه بعد از ایمپلنت، تجمع باکتری، بوی بد دهان یا حتی آسیب به پایههای ایمپلنت شود. البته خوشبختانه شما میتوانید با رعایت چند اصل ساده و روزمره، از بروز این مشکلات پیشگیری و سلامت پروتز را حفظ کنید.
### مهمترین نکات برای مراقبت از پروتز دندان بدون کام
- شستوشوی روزانه پروتز با استفاده از مسواک نرم و مواد مخصوص تمیزکننده دندان مصنوعی (بدون استفاده از خمیر دندان معمولی که ممکن است ساینده باشد).
- ضدعفونی منظم پروتز (در مدلهای متحرک) با استفاده از قرصهای تمیزکننده مخصوص یا محلولهای توصیهشده توسط جراح دهان.
- مسواک زدن لثهها، زبان و سقف دهان برای جلوگیری از تجمع باکتری و حفظ بهداشت دهان.
- درآوردن پروتز در زمان خواب (در صورت متحرک بودن) تا بافتهای دهانی استراحت کرده و گردش خون بهتر انجام شود.
- استفاده از دهانشویه ضدباکتری برای جلوگیری از عفونت و التهابات لثهای.
- مراجعه منظم به دندانپزشک برای بررسی وضعیت ایمپلنتها و پروتز، تنظیمات لازم و بررسی هرگونه ساییدگی یا نقص فنی.
- پرهیز از خوردن مواد بسیار سخت یا چسبناک که ممکن است به پروتز یا اتصالات آن آسیب بزنند.
قیمت پروتز دندان بدون کام چقدر است؟
هزینه تولید و اجرای پروتز کامل فک بالا بدون سقف به عوامل مختلفی بستگی دارد. عواملی مثل تعداد ایمپلنتهای مورد نیاز (بین ۴ تا ۶ عدد)، نوع متریال پروتز، برند ایمپلنت و کشور سازنده و تخصص دندانپزشک و تجهیزات کلینیک.
چون هزینه این پروتز ممکن است در طول زمان تغییر کند، ما در صفحه ای با عنوان قیمت پروتز دندان، توضیحات کاملی درباره هزینه های این فرایند، از قیمت پروتز دندان تکی گرفته تا لیست قیمت پروتز ثابت دندان در کلینیک خودمان را به شما ارائه دادیم.
نحوه اجرای انواع پروتز دندان بدون کام
فرآیند ساخت و نصب این نوع دندان مصنوعی به مراحل زیر تقسیم میشود:
### معاینه اولیه و تهیه عکسهای تشخیصی
فرآیند اجرای پروتز دندان بدون کام با یک جلسه مشاوره و معاینه اولیه آغاز میشود. در این مرحله، دندانپزشک با بررسی وضعیت عمومی دهان، لثهها و استخوان فک، مشخص میکند که آیا بیمار کاندید مناسبی برای این نوع پروتز هست یا خیر.
همچنین، عکسهای دقیق تشخیصی مانند پانورکس و CBCT (تصویر سهبعدی از استخوان فک) هم از فک فرد تهیه میشود تا وضعیت دقیق استخوان فک بالا، موقعیت سینوسها و فضای موجود برای کاشت ایمپلنتها بهطور کامل بررسی شود.
### ارزیابی شرایط استخوان فک و برنامهریزی درمان
پس از بررسی عکسها، جراح فک و صورت وضعیت تراکم و حجم استخوان فک بالای شما را ارزیابی میکند. اگر استخوان کافی برای کاشت ایمپلنت دندان وجود داشته باشد، برنامهریزی دقیق برای جایگذاری ایمپلنتها انجام میشود.
اما اگر استخوان از تراکم کافی برخوردار نباشد، یا استخوان فک تحلیل رفته باشد، احتمال دارد که دندانپزشک تشخیص دهد که فرد نیاز به پیوند استخوان فک یا لیفت سینوس دارد تا بستر مناسب برای کاشت ایمپلنت برای او فراهم گردد.
انتخاب نوع پروتز (ثابت یا متحرک) نیز در این مرحله مشخص میشود.
### جراحی کاشت ایمپلنت
در این مرحله، عمل جراحی کاشت ایمپلنتها در فک بالا انجام میشود. بسته به شرایط بیمار، معمولا بین ۴ تا ۶ ایمپلنت در استخوان فک بالا قرار داده میشود که پایهی اصلی برای نصب پروتز را تشکیل میدهند.
این جراحی تحت بیحسی موضعی یا در صورت نیاز با آرامبخش انجام میشود و اگر برایتان سوال است که ایمپلنت چقدر طول می کشد باید بدانید که این روش بین ۱ تا ۳ ساعت طول میکشد.
پس از جراحی هم بیمار باید یک دوره استراحت و مراقبت اولیه را پشت سر بگذارد تا بتواند بعد از آن، به روال عادی زندگی خود برگردد.
### دوره التیام و جوش خوردن ایمپلنت ها
بعد از کاشت ایمپلنتها، بدن نیاز به زمان دارد تا استخوان فک به طور طبیعی با ایمپلنتها پیوند بخورد. این فرآیند که به آن «اُسئواینتگریشن» گفته میشود، معمولا بین ۳ تا ۶ ماه زمان میبرد.
در این دوره، بیمار باید از پروتز موقت یا روکش موقتی استفاده کند و با رعایت دقیق دستورات پزشک، سلامت ناحیه جراحی را حفظ نماید تا روند بهبودی بهدرستی انجام شود.
### قالب گیری و ساخت پروتز نهایی
پس از پایان دوره التیام و اطمینان از تثبیت کامل ایمپلنتها در استخوان فک، مرحله قالبگیری آغاز میشود. قالبگیری بهصورت دقیق با استفاده از مواد تخصصی و گاهی با کمک تکنولوژی ایمپلنت دیجیتال انجام میشود تا فرم دقیق فک، موقعیت ایمپلنتها و ساختار دهان ثبت گردد.
سپس پروتز نهایی طراحی و ساخته میشود تا از نظر شکل، رنگ، اندازه و عملکرد کاملا با دهان بیمار سازگار باشد.
### نصب پروتز و انجام تنظیمات نهایی
در آخرین مرحله، پروتز آمادهشده روی ایمپلنتها قرار میگیرد و پزشک تنظیمات دقیق نهایی را انجام میدهد تا اطمینان حاصل شود که دندانها بهدرستی در دهان قرار گرفتند، تماس مناسب با لثه دارند و هیچگونه فشاری بر بافتهای اطراف وارد نمیشود.
در صورت نیاز، تغییرات کوچکی روی فرم یا ارتفاع پروتز اعمال میشود تا بیمار به راحتی بتواند غذا بخورد، صحبت کند و لبخند بزند.
انجام انواع پروتز دندان بدون کام در کلینیک دندانپزشکی دکتر بنیانیان
کلینیک دندانپزشکی دکتر بنیانیان با کمک تیمی متخصص و تجهیزاتی کاملا پیشرفته، یکی از مراکز برتری است که خدمات متنوعی در زمینهی اجرای انواع دندان مصنوعی فک بالا بدون کام ارائه میدهد. خدمات این کلینیک شامل:
- مشاوره تخصصی رایگان برای بررسی شرایط بیمار
- استفاده از ایمپلنتهای باکیفیت جهانی
- طراحی دیجیتالی لبخند و پروتز نهایی
- ارائه خدمات با ضمانت و پشتیبانی پس از درمان
است و تجربه موفق صدها بیمار، گواهی بر کیفیت خدمات مرکز ما است.
در یکی از موارد درمانی در کلینیک دندانپزشکی دکتر بنیانیان، بیماری که سالها از دندان مصنوعی سنتی استفاده میکرد و از پوشش سقف دهان شکایت داشت، تحت درمان پروتز بدون کام قرار گرفت. پس از کاشت ۴ ایمپلنت و گذراندن دوره التیام، پروتز جدید به او تحویل داده شد و نتایج چشمگیری در بهبود راحتی، حس چشایی و اعتماد به نفس وی مشاهده شد.
**جمعبندی نهایی**
پروتز دندانی بدون کام راهحلی نوین، کاربردی و بسیار راحت برای افرادی است که به دنبال جایگزینی دندانهای از دست رفته به صورت حرفهای و بادوام هستند.
اگر از مشکلات دندان مصنوعی سنتی خسته شدهاید و به دنبال راهی برای افزایش کیفیت زندگی خود هستید، این نوع پروتز گزینهای ایدهآل خواهد بود. پیشنهاد میشود برای ارزیابی دقیق شرایط خود، به کلینیک دندانپزشکی دکتر بنیانیان مراجعه کنید و از خدمات مشاورهای بهرهمند شوید.