فیشور سیلنت چیست و تاثیرات آن در کودکان

فیشور سیلنت چیست و تاثیرات آن در کودکان =======================================

**فیشور سیلنت‌ها** به‌عنوان یک روش پیشگیرانهٔ دندانپزشکی برای جلوگیری از پوسیدگی در شیارها و فرو رفتگی‌های سطح جوندهٔ دندان‌ها در کودکان، به‌ویژه دندان‌های دائمی مولر، مورد استفاده قرار می‌گیرند. شواهد متعدد نشان می‌دهد که این روش کارا است، اما تأثیرات آن بستگی دارد به نوع سیلنت، وضعیت دندان (شیری یا دائمی)، رعایت رطوبت و مواد محیطی و معاینات منظم. در ادامه، مفاهیم کلیدی، مزایا، محدودیت‌ها و توصیه‌ها همراه با شواهد ارائه می‌شود.

مقدمه

پوسیدگی دندان مخصوصاً در شیارها (pits) و فرورفتگی‌ها (fissures) سطح جوندهٔ دندان یکی از شایع‌ترین مشکلات دهان در کودکان است. شیارها به دلیل دشواری تمیز کردن با مسواک محل تجمع پلاک و باکتری هستند.

فیشور سیلنت، ماده‌ای است که روی این شیارها کشیده می‌شود تا مسیر تجمع باکتری و نفوذ اسید به مینای دندان را ببندد و از پوسیدگی پیشگیری کند.

شواهد دربارهٔ اثربخشی فیشور سیلنت

**1. کاهش پوسیدگی دندانی در دندان دائمی (مولرها)**

•مروری کلی (umbrella review) شامل چندین مروری بر مطالعات مداخله‌ای نشان داده است که فیشور سیلنت بر دندانهای دائمی کودکان/نوجوانان،به طور قابل‌توجهی از بروز پوسیدگی جلوگیری می‌کند.

•مثلاً در مطالعه‌ای که فقط روی مولرهای دائمی تمرکز کرده، سیلنت رزینی (resin-based sealant) موجب کاهش نسبی ریسک پوسیدگی در حدود ۳۰-۳۳٪ است.

2.**مقایسه با روش‌های دیگر پیشگیرانه مانند وارنیش فلوراید**

•برخی بررسی‌ها نشان می‌دهند که فیشور سیلانت ممکن است در برخی شرایط مؤثرتر از وارنیش فلوراید باشد، به‌ویژه برای سطح‌های جوندهٔ دندان دائمی.

•با این حال، شواهد برای برتری قطعی سیانت نسبت به وارنیش فلوراید هنوز نامطمئن هستند؛ مطالعات مختلف نتایج متفاوت نشان داده‌اند.

**3.دندان‌های شیری**

•شواهد کمتری برای اثر در دندان‌های شیری وجود دارد. بعضی مطالعات نشان داده‌اند که سیلنت می‌تواند در دندان‌های شیری هم مؤثر باشد، اما کیفیت شواهد معمولاً پایین‌تر و عدم قطعیت بیشتر است.

•عمر ماندگاری ان در دندان شیری معمولاً کمتر است، و نگهداری و تکرار (ریپِیِر) ممکن است لازم باشد.

**4.ماندگاری (Retention) سیلنت‌ها**

•یکی از مؤلفه‌های مهم تأثیرگذاری، این است که تا چه مدتی روی دندان باقی می‌ماند. اگر سیلنت کنده شود یا ترک بردارد، در عمل از محافظت کاسته می‌شود.

•به طور معمول، برای رزین-بیس (resin-based sealants)، ماندگاری خوب در ۱۲ ماه اول و کاهش تدریجی در سال‌های بعد دیده می‌شود.

•سیلنت‌های نوع گلاس‌ایونومر (glass ionomer) اثر سریع‌تر دارند، مخصوصاً در شرایطی که کنترل رطوبت دشوار باشد.

**5.عوامل مؤثر بر موفقیت یا شکست سیلنت**

محدودیت‌ها و نگرانی‌ها

• شواهد در دندان‌های شیری کم‌رنگ‌تر است؛ مطالعات کمتر و کیفیت پایین‌تر دارند. • مشکلات مربوط به نگهداری و شکست سیلنت (loss of retention) در طول زمان؛ اگر سیلنت‌ها درست نگهداری نشوند محافظت کاهش می‌یابد. • نگرانی‌هایی در خصوص مواد سازندهٔ رزینی، به ویژه مقدار رهایش مواد شیمیایی مثل بیس‌فنول A (BPA)، وجود دارد، اما تاکنون شواهد نشان می‌دهند که در شرایط معمول ایمن هستند. • میزان اثربخشی ممکن است به مرور زمان کاهش یابد، بنابراین پی‌گیری دهانی و ترمیم یا جایگزینی سیلانت در صورت لزوم ضروری است.

نتیجه‌گیری و توصیه‌ها

• فیشور سیلنت‌ها یک ابزار مؤثر برای پیشگیری از پوسیدگی دندان‌های دائمی در کودکان و نوجوانان هستند، به ویژه در مولرها و وقتی کیفیت انجام کار مناسب باشد. • در مواردی که کنترل رطوبت مشکل است یا همکاری کودک محدود است، استفاده از سیلنت‌هایی که تحمل بیشتری در مقابل رطوبت داشته باشند یا استفاده از مواد گلاس‌ایونومر می‌تواند گزینه مناسب‌تری باشد. • بررسی و ترمیم منظم ضروری است تا محافظت ادامه داشته باشد. • در برنامه‌های بهداشت عمومی و مراکز سلامت مدرسه‌ای، فیشور سیلنت می‌تواند به‌خصوص برای کودکان با ریسک بالا دارای ارزش اقتصادی و سلامتی بزرگ باشد.

##### سایر مطالب:

سلامت دندان

چه مدت بعد از کشیدن دندان می توان ایمپلنت کرد؟ راهنمای کامل برای تصمیم‌گیری درست ( آپدیت 2025)

08/16/1404

دسته‌بندی نشده

راهنمای جامع انتخاب مسواک مناسب برای هر نوع دندان

08/12/1404

سلامت دندان

چرا بوی بد دهان ایجاد می‌شود و چگونه درمانش کنیم؟

07/30/1404

سلامت دندان

درمان بیماری‌های لثه با لیزر: تحولی نوین در برابر روش‌های سنتی