نکته: در بسیاری از موارد این دو مشکل به صورت هم زمان وجود دارند و نیاز به اصلاح ترکیبی دارند.
معیارهای بررسی بینی های غیرقرینه
قبل از جراحی اصلاح، جراح باید به صورت دقیق میزان، نوع و محل کجی بینی را بررسی کند. این بررسی شامل ارزیابی های بالینی، تصویربرداری و بررسی نسبت های زیبایی شناختی است.
برای تعیین میزان کجی یا عدم تقارن، جراح از ترکیبی از معاینه بالینی، عکس های استاندارد و اسکن های سه بعدی استفاده می کند. در این معاینه موارد زیر بررسی می شوند:
زاویه انحراف بینی نسبت به خط وسط صورت
اختلاف سطح پره های بینی
قرینگی سوراخ های بینی در روبرو و پایین
موقعیت سپتوم نسبت به قاعده بینی
1. خط وسط صورت (انحراف خط وسط)
بررسی اینکه بینی نسبت به خط تقارن صورت چه مقدار انحراف دارد. این مورد با اندازه گیری دقیق از خط بین دو چشم، چانه و نوک بینی انجام می شود.
2. نمای قدامی و تحتانی بینی
از روبرو، میزان عدم تقارن سوراخ های بینی و انحنای پُشتی بینی می شود. از پایین (Worm’s Eye View)، شکل و تقارن سوراخ ها، پره ها و کل قاعده بینی ارزیابی می شود.
3. پره های بینی (Alar Symmetry)
کجی معمولاً بر شکل پره ها تأثیر مستقیم دارد. یکی از نشانه های انحراف، نابرابری عرض پره های بینی یا افتادگی یک سمت آن هاست.
4. اجرا و عملکرد داخلی
با استفاده از اندوسکوپی یا سی تی اسکن، عملکرد تیغه داخلی، شاخک ها و سایر ساختارهای زیستی نیز بررسی می شود تا در صورت نیاز اصلاح هم زمان انجام شود.
روش های درمان بینی های کج و نا متقارن
در درمان مشکل بینی هایی که کج و نامقارن و یا غیر قرینه هستند. روش های اصلاحی زیر وجود دارد:
رینوپلاستی باز (Open Rhinoplasty)
این روش انتخاب اول برای اصلاح بینی های شدیداً کج و غیرقرینه است. در این تکنیک، دسترسی کامل به اسکلت استخوانی و غضروفی دید می شود.
مزایا:
دقت بالا در اصلاح انحراف
امکان تقویت ساختار با گرافت غضروفی
امکان اصلاح هم زمان عملکردی
رینوپلاستی بسته (جراحی بینی بسته)
در مواردی که کجی خفیف یا متوسط است، این تکنیک می تواند مورد استفاده قرار گیرد. در این روش برش خارجی وجود ندارد و زخم ها داخل بینی می گیرند.
محدودیت ها:
دسترسی محدود به ساختارهای داخلی
مناسب برای موارد کمتر پیچیده
استفاده از انواع گرافت برای بازسازی تقارن
در بسیاری از موارد، تنها جا به جای غضروف ها یا استخوان ها کافی نیست. برای حفظ فرم جدید یا تغییر نقاط آسیب دیده، جراح از تکنیک کاشت گرافت استفاده می کند.
غضروف تیغه بینی (Septal Cartilage)
معمولترین و بهترین منبع گرافت در همان عملیات اولیه است. جنس آن مستحکم و شکل پذیرش است.
غضروف گوش (Auricular Cartilage)
در مواردی که غضروف تیغه کافی نباشد (مثلاً در جراحی های ترمیمی)، می توان از غضروف لاله گوش کرد.
غضروف دنده ای (غضروف دنده)
در موارد پیچیده یا بینی هایی که جراحی های متعددی داشته اند، غضروف می دهد بهترین گزینه است. این غضروف حجم زیادی دارد و برای بازسازی کامل مناسب است.
کاربرد گرافت ها در بینی های کج:
تقویت ساختارهای تضعیف شده
تثبیت خطوط اصلاح شده
جلوگیری از بازگشت به حالت اولیه
ایجاد ترکیب و تقارن در نمای جلو و نیم رخ
میزان موفقیت جراحی اصلاح بینی های کج
جراحی اصلاح بینی های کج، به ویژه در بینی هایی با آسیب های قبلی یا ساختارهای پیچیده، جزو چالش برانگیزترین اعمال زیبایی می شود. با این حال، در صورت رعایت اصول صحیح و انتخاب جراح مجرب، احتمال موفقیت بالا خواهد بود.
میزان و نوع انحراف اولیه
تکنیک جراحی و تجربه پزشک
همکاری بیمار در دوران نقاهت
کیفیت بافت غضروفی فرد
عوامل بر موفقیت جراحی کجی بینی
عامل توضیح شدت انحراف اولیه هرچه پیچیدگی بیشتر باشد، احتمال نیاز به جراحی ترمیمی بیشتر است. تاثیر زیادی دارد. تجربه جراح تسلط به تکنیک های ترمیمی و استفاده از گرافت ها حیاتی است.
آماری تقریبی:
موفقیت در اولین جراحی: حدود 80–90٪
نیاز به جراحی ترمیمی: در بینی های کج شدید، احتمال بازنگری حدود 10–15٪ است.
گاهی برای دستیابی به بهترین نتیجه، جراحی دوم (بازنگری) به موارد خاص پیچیده یا جراحی های قبلی ناموفق نیاز دارد.
مراقبت های بعد از جراحی بینی کج
مراقبت های بعد از جراحی بینی های کج، نه تنها روی فرم ظاهری موفقیت نهایی تاثیر می گذارد، بلکه در درمان عملکرد تنفسی و جلوگیری از بازگشت کجی بینی نیز نقشی کلیدی دارد. از آنجایی که بینی های کج معمولاً پیچیدگی های ساختاری بیشتر دارند، دوران نقاهت حساس نسبت به جراحی های زیبایی معمولی دارند.
در ادامه به نکات کلیدی و توصیه های مهم پس از عمل می پردازیم:
استراحت و وضعیت خواب مناسب
حداقل ۷ روز اول بعد از جراحی، باید سر بالا نگه داشته شود. بهترین حالت، خوابیدن به پشت با زاویه 30 تا 45 درجه است (می توانید از دو بالش کمک بگیرید).
به هیچ وجه به پهلو نخوابید یا سر را پایین نیندازید، زیرا فشار روی تیغه ممکن است به حرکت گرافت یا تغییر شکل بینی شود.
کمپرس سرد (تا 48 ساعت اول)
استفاده از کمپرس یخ در اطراف بینی و زیر چشم ها به کاهش تورم و کمک می کند.
یخ نباید به طور مستقیم روی بینی قرار گیرد. حتماً از یک حوله یا گاز استریل به عنوان پوشش استفاده کنید.
تغذیه مناسب
روزهای اول از غذاهای نرم، سرد و کم نمک استفاده شود. نمک باعث افزایش تورم می شود.
زیاد آب به دفع داروهای بیهوشی و کاهش مصرف کمک می کند.
بهتر است از نی استفاده نمی شود، زیرا مکش ممکن است به ساختار داخلی فشار وارد کند.
داروهای تجویز شده و مراقبت دارویی
مصرف منظم آنتی بیوتیک ها و مسکن ها طبق دستور پزشک ضروری است.
استفاده از اسپری سالین (محلول شست و شوی بینی) برای تمیز نگه داشتن مجاری بینی، از هفته دوم طبق توصیه جراح آغاز می شود.
پرهیزهای نیاز
اجتناب کامل از عینک زدن (آفتابی یا طبی) تا 6 هفته اول.
فعالیت های شدید، ورزش، خم شدن یا بلند کردن اجسام سنگین تا حدود ۳ هفته باید به تعویق بیفتد.
از آفتاب مستقیم برای جلوگیری از تغییر رنگ پوست بینی و حرکت
حضور در جلسات جلسه با جراح
اولین معاینه معمولاً 7 روز بعد از عمل برای برداشتن اسپلینت انجام می شود.
مراجعات بعدی بسته به شرایط بینی، معمولاً طی ماه اول، ماه سوم و شش ماه تنظیم می شود.
در موارد استفاده از گرافت، معاینه بلندمدت برای جذب گرافت و حفظ تقارن مهم است.
در جراحی بینی کج، بافت و غضروف ممکن است حافظه ساختاری داشته باشد و به شکل قبلی بازگردد. بنابراین باید دقت کنید که پس از عمل، احتمال بازگشت کجی را به شدت کاهش می دهد.
کلام آخر
اصلاح بینی های کج و غیرقرینه، به ویژه در مواردی که از نظر ظاهری یا عملکردی مشکل دارند، می توانند تحولی اساسی در کیفیت زندگی ایجاد کنند. با انتخاب جراح ماهر، بررسی دقیق پیش از عمل و اجرای تکنیک های روز، دستیابی به بینی متقارن و عملکردی کاملاً ممکن است.
برای مشاوره تخصصی و بررسی دقیق وضعیت بینی خود، می توانید با شماره های سایت دکتر فرخی تماس بگیرید.
