جراحی دندان عقل یکی از رایجترین و در عینحال حساسترین درمانهای تخصصی در دندانپزشکی است. امروزه به دلیل تغییرات ژنتیکی، کوچک شدن فک ها و محدودیت فضای دهان، رشد دندان عقل در بسیاری از افراد با مشکلاتی همراه است و طبق آمار انجمن دندانپزشکی آمریکا (ADA)، بیش از 90 درصد بیماران با حداقل یک دندان عقل نهفته یا نیمه نهفته مواجه هستند که نیاز به ارزیابی تخصصی توسط دندانپزشک دارد.
از آنجایی که دندان عقل می تواند باعث التهاب لثه، فشار روی دندان های کناری، تجمع باکتری، درد هنگام جویدن و در برخی موارد حتی عفونت یا کیست شود، تشخیص صحیح و انتخاب روش درمانی مناسب بسیار مهم است. در این مقاله به بررسی جامع دندان عقل می پردازیم. در مورد انواع آن، روش های جراحی دندان عقل، هزینه جراحی و زمان بهبودی صحبت خواهیم کرد تا دید کاملی از این درمان مهم و تخصصی داشته باشید.
جراحی دندان عقل چیست؟
جراحی دندان عقل به معنای برداشتن یکی از دندان های آسیاب سوم (دندان عقل) از فک است که معمولاً به دلیل رشد غیر طبیعی یا موقعیت نامناسب دندان انجام می شود. گاهی اوقات این دندان ها به طور کامل در بافت لثه یا استخوان فک فرو می روند و نمی توان به سادگی آنها را بیرون کشید. در این حالت لازم است جراح دندان را با بریدن لثه و برداشتن قسمت کوچکی از استخوان خارج کند. از مهمترین دلایل نیاز به جراحی دندان عقل می توان به موارد زیر اشاره کرد:
- فقدان فضا برای رشد طبیعی دندان
- درد و التهاب مکرر در ناحیه انتهایی فک
- پوسیدگی یا فشار دندان عقل بر روی دندان های کناری
- کیست یا عفونت اطراف ریشه دندان عقل
انواع جراحی دندان عقل
جراحی دندان عقل بسته به وضعیت دندان ها و استخوان فک به روش های مختلفی انجام می شود:
جراحی ساده دندان عقل
وقتی دندانی به طور کامل از لثه بیرون آمده است اما به دلیل عفونت، شکستگی تاج یا پوسیدگی مشکل ساز شده است، روند جراحی تقریباً مانند کشیدن دندان معمولی است، با این تفاوت که برای دسترسی بهتر، برش کوچکی در لثه ایجاد میشود.
جراحی دندان عقل نیمه نهفته
زمانی که بخشی از دندان زیر لثه یا استخوان است، جراح باید برشی در لثه و گاهی کمی در استخوان ایجاد کند و قسمت پنهان را رها کند.
جراحی دندان عقل کاملا نهفته
اگر دندان کاملاً جاسازی شده باشد، سخت ترین نوع جراحی دندان مورد نیاز است. زیرا دندان کاملاً در عمق استخوان پنهان شده است. در این شرایط، ممکن است لازم باشد استخوان فک برای برداشتن دندان بریده شود.
جراحی دندان عقل افقی یا زاویه ای - (زاویه ای)
گاهی جهت رشد دندان افقی است و به دندان کناری فشار وارد می کند. نکته مهم در اینجا انتخاب بهترین جراح دندان است زیرا این نوع جراحی به مهارت و تجربه نیاز دارد تا به ریشه دندان های مجاور آسیب نرسد.
مراحل جراحی دندان عقل; آشنایی کامل
فرایند جراحی دندان عقل شامل مراحل خاصی است که از مشاوره اولیه شروع می شود و تا مراقبت های دندانی بعد از عمل ادامه می یابد. بیایید این مراحل را گام به گام طی کنیم:
- مشاوره و معاینه: دندانپزشک پس از بررسی مدارک پزشکی، موقعیت دندان را با استفاده از رادیوگرافی پانورامیک یا CBCT ارزیابی می کند. این مرحله حدود 30 دقیقه طول می کشد و شامل توضیحی در مورد مزایا، خطرات و نحوه انجام جراحی است.
- آماده سازی قبل از جراحی: در صورت وجود عفونت در بدن بیمار آنتی بیوتیک تجویز می شود و در روز جراحی بی حسی موضعی یا آرامبخش تزریق می شود تا بیمار دردی احساس نکند.
- انجام جراحی (مرحله اصلی): پس از آماده سازی اولیه، جراحی شروع می شود. بسته به نوع جاسازی، این مرحله بین 20 تا 60 دقیقه طول می کشد:
- ایجاد برش دقیق روی آدامس
- برای دسترسی به دندان، بافت لثه را کنار بگذارید
- برداشتن قسمت کوچکی از استخوان اطراف (در صورت نیاز)
- دندان را به قطعات کوچک تقسیم کنید (برای تسهیل در آوردن دندان و کاهش آسیب به بافت اطراف)
- کشیدن دندان کامل
- شستشوی محل جراحی با سرم
- قرار دادن گاز استریل و بخیه زدن با بخیه قابل جذب یا غیر قابل جذب
این قسمت تخصصی ترین مرحله است و تجربه جراح نقش مستقیمی در کاهش عوارض و بهبودی سریعتر دارد. اگر می خواهید درباره انتخاب بهترین جراح و متخصص بیشتر بدانید، صفحه بهترین جراح دندان عقل می تواند راهنمای خوبی باشد.
- مراقبت های فوری پس از عمل: کمپرس سرد پس از جراحی برای کاهش تورم و مصرف مسکن ها و آنتی بیوتیک ها طبق تجویز پزشک توصیه می شود.
- پیگیری های بعد از جراحی دندان عقل: ویزیت بعدی معمولاً در عرض 3 تا 7 روز پس از جراحی انجام می شود تا محل بخیه بررسی شود، اطمینان حاصل شود که عفونت یا حفره خشک وجود ندارد و تورم و درد کاهش یابد.
تفاوت بین جراحی دندان عقل و کشیدن دندان عقل چیست؟
کشیدن دندان عقل زمانی انجام میشود که دندان کاملاً بیرون بیاید و دسترسی به آن آسان باشد. در این حالت معمولاً نیازی به بریدن لثه یا برداشتن استخوان نیست و روند درمان سریعتر و کمتر تهاجمی است. اما زمانی که دندان عقل در داخل لثه یا استخوان قرار گرفته باشد و در عمق لثه یا استخوان قرار گرفته باشد، جراح با ایجاد برش روی لثه و در صورت لزوم تراش بخشی از استخوان، دندان را خارج می کند و در پایان جراحی، محل بخیه می شود.
برای جزئیات بیشتر، خواندن مقاله کامل در مورد کشیدن دندان را پیشنهاد می کنیم.
هزینه جراحی دندان عقل 1404
هزینه جراحی به عوامل مختلفی بستگی دارد و نمیتوان مبلغ ثابتی را برای همه انواع جراحی تعیین کرد. مهمترین مواردی که بر قیمت نهایی جراحی دندان تاثیر می گذارد عبارتند از:
درجه نهفتگی دندان: هر چه دندان عمیق تر یا زاویه دارتر باشد، جراحی سخت تر و گران تر است.
نوع بیهوشی: در برخی موارد از آرامبخش یا بیهوشی استفاده می شود که به طور طبیعی هزینه را افزایش می دهد.
تجربه جراح: انجام جراحی توسط متخصص فک و صورت ممکن است کمی گرانتر باشد، اما خطر عوارض را تا حد زیادی کاهش می دهد.
مکان کلینیک: تعرفه ها در شهرهای بزرگ معمولاً بالاتر از مناطق کوچکتر است
برای مشاهده تفاوت تعرفه ها و جزئیات هر نوع عمل به صفحه هزینه جراحی دندان مراجعه کنید.
نکته: انتخاب یک جراح مجرب از هر هزینه ای ارزشمندتر است، زیرا نتیجه ای بدون درد، عفونت و عوارض به همراه دارد.
مدت بهبودی پس از جراحی دندان عقل
زمان بهبودی بستگی به وضعیت دندان و نوع جراحی دارد، اما معمولاً روند کلی بین ۷ تا ۱۴ روز طول میکشد. در جراحی های ساده که دندان به طور کامل کشیده می شود، تورم و درد معمولا تا روز سوم کاهش می یابد و بیمار می تواند پس از حدود یک هفته به فعالیت های عادی خود ادامه دهد. اما در جراحی های پیچیده تر (مانند دندان های تعبیه شده یا زاویه دار)، بهبودی کامل ممکن است کمی بیشتر طول بکشد. در این دوره رعایت دقیق توصیه های پزشک بسیار مهم است.
نکات مهم در حین بازیابی:
- استفاده از کمپرس سرد در 24 ساعت اول برای کاهش تورم
- از خوردن غذاهای سفت و گرم خودداری کنید
- نخوابیدن به سمت محل جراحی
- از سیگار کشیدن و نوشیدنی های گازدار پرهیز کنید
- استفاده منظم از داروهای تجویزی و دهانشویه
معمولاً پس از دو هفته، لثه ها به طور کامل بهبود می یابند و هر گونه درد یا تورم از بین می رود. در صورت درد شدید، بوی بد دهان یا تب، باید فوراً به پزشک مراجعه کنید تا احتمال عفونت بررسی شود. برای اطلاعات بیشتر به مقاله مراقبت های بعد از جراحی دندان مراجعه کنید.
خلاصه نهایی در مورد جراحی های دندان عقل
جراحی دندان عقل زمانی انجام می شود که دندان به درستی رشد نکرده باشد یا باعث درد و فشار در فک شود. انجام این روش در زمان مناسب از التهاب، پوسیدگی و آسیب به دندان های کناری جلوگیری می کند. روند درمان با یک ارزیابی کامل شروع می شود، سپس تحت بیهوشی انجام می شود و در نهایت با مراقبت های بعد از عمل کامل می شود. دوره نقاهت معمولا کوتاه است و با رعایت توصیه های پزشک در چند روز اول بهبود قابل توجهی حاصل می شود. زمان و هزینه جراحی بسته به وضعیت دندان، روش انجام کار و مهارت تیم درمان متفاوت است.
در صورت احساس درد، تورم یا فشار در پشت فک، بهتر است برای بررسی وضعیت دندان عقل خود به دندانپزشک مراجعه کنید. معاینه و اقدام به موقع می تواند از درد، عفونت و درمان های پیچیده تر در آینده جلوگیری کند.
سوالات متداول بیماران در مورد جراحی دندان عقل
1. جراحی دندان عقل چقدر طول می کشد؟
مدت زمان این عمل معمولا بین 20 تا 60 دقیقه است و بسته به وضعیت دندان (کاشته شده، نیمه کاشته شده یا بیرون زده) و مهارت جراح می تواند کمی متفاوت باشد.
2. آیا جراحی دندان عقل درد دارد؟
در حین عمل بیهوشی کامل انجام می شود و بیمار دردی احساس نمی کند. ممکن است فقط کمی تورم یا ناراحتی بعد از عمل وجود داشته باشد که با دارو قابل کنترل است.
3. بعد از کشیدن دندان عقل چه غذاهایی بخوریم؟
در 24 ساعت اول بهتر است فقط غذاهای نرم و خنک مانند سوپ، پوره سیب زمینی، ماست و آب میوه مصرف کنید. خوردن غذاهای سفت و داغ یا نوشیدنی های گازدار می تواند روند بهبودی را کند کند.
4. بخیه های لثه چه زمانی برداشته می شوند؟
اگر از بخیه معمولی استفاده شده باشد، معمولاً بین 5 تا 7 روز پس از عمل برداشته میشود. بخیه های قابل جذب معمولاً طی 10 تا 14 روز به طور طبیعی ناپدید می شوند.
5. آیا برداشتن دندان عقل بر فرم صورت تاثیر می گذارد؟
خیر، این روش شکل یا تقارن صورت را تغییر نمیدهد. ممکن است در چند روز اول مقداری تورم وجود داشته باشد که طبیعی است و به تدریج از بین می رود.