تیروئید یکی از غدد مهم بدن است که نقش زیادی در تنظیم فعالیتهای مختلف، جمله سوختوساز و عملکردی دارد. عملکرد صحیح این غده می تواند به منظم بودن چرخه قاعدگی کمک کند، در حالی که اختلال در آن ممکن است باعث تغییر در زمان، شدت و یا حتی قطع قاعدگی شود. به همین دلیل، بسیاری از مشکلات قاعدگی می تواند مربوط به شرایط تیروئید باشد. آشنایی باتاثیر تیروئید بر پریود به ما کمک می کند تا علائم بدن را بهتر درک کنیم و در صورت نیاز می توان بهدکتر. مهشید کریمی، متخصص زنان برای معاینه دقیق تر و دریافت مشاوره تخصصی.
دکتر. مهشید کریمی
متخصص زنان، زایمان و جراحی های زیبایی زنان، فلوشیپ فوق تخصص ناباروری
رکورد بیش از 100 عمل جراحی زیبایی زنانه
تهران، خیابان قائم مقم فراهانی
اثر تیروئید بر پریود نامنظم
تأثیر تیروئید بر قاعدگی و تنظیم هورمون های بدن بسیار زیاد است و به همین دلیل می تواند مستقیماً بر پریود و منظم بودن قاعدگی تأثیر بگذارد. هنگامی که عملکرد تیروئید طبیعی است، تعادل هورمونی حفظ می شود و چرخه های قاعدگی معمولاً منظم است. اما کم کاری تیروئید یا پرکاری تیروئید می تواند این تعادل را به هم بزند و باعث قاعدگی نامنظم شود.
در کم کاری تیروئید، سطح هورمون های تیروئید کاهش می یابد. این وضعیت ممکن است باعث دیر پریود شدن، پریودهای طولانی مدت، خونریزی شدید یا حتی قطع قاعدگی شود. همچنین برخی افراد در طول قاعدگی درد و خستگی بیشتری را تجربه می کنند.
در مقابل، پرکاری تیروئید معمولاً باعث کوتاهتر شدن دورههای قاعدگی، کاهش خونریزی یا پریودهای نامنظم میشود. در برخی موارد، دوره ممکن است بسیار کم باشد یا به طور موقت متوقف شود.
راه حل هایی برای بهبود اثر تیروئید بر پریود نامنظم
برای بهبود تاثیر تیروئید بر قاعدگی نامنظم، ابتدا باید توجه داشت که سلامت تیروئید نقش اساسی در تعادل هورمونی بدن دارد. هنگامی که عملکرد تیروئید به درستی تنظیم شود، در بسیاری از موارد چرخه قاعدگی به تدریج منظم تر می شود. در کنار درمان دارویی، رعایت چند نکته ساده در سبک زندگی می تواند تاثیر بسزایی در بهبود این وضعیت داشته باشد. راه حل های موثر برای بهبود پریود نامنظم ناشی از تیروئید عبارتند از:
استفاده منظم و صحیح از داروهای تیروئید
در صورت کم کاری یا پرکاری تیروئید، دارو باید دقیقاً طبق دستور پزشک مصرف شود. به خصوص در کم کاری تیروئید مصرف لووتیروکسین باید هر روز ناشتا و در ساعت معین انجام شود. مصرف نامنظم یا قطع خودسرانه دارو می تواند باعث نوسانات هورمونی و تشدید بی نظمی دوره شود.
پیگیری منظم آزمایشات تیروئید
انجام آزمایشهای دورهای مانند TSH، T3 و T4 به پزشک کمک میکند تا وضعیت تیروئید و اثربخشی دارو را بررسی کند. در صورت نیاز، تنظیم دوز دارو می تواند نقش مهمی در تنظیم چرخه قاعدگی داشته باشد.
تغذیه سالم و متعادل
تغذیه مناسب به عملکرد بهتر تیروئید کمک می کند. مصرف غذاهای حاوی ید، آهن، سلنیوم و روی (مانند ماهی، تخم مرغ، آجیل، سبزیجات و غلات کامل) مفید است. همچنین بهتر است از مصرف زیاد غذاهای فرآوری شده و فست فودها پرهیز کنید.
کنترل استرس و آرامش ذهنی
استرس میتواند تعادل هورمونها را در بدن مختل کند و حتی با درمان دارویی باعث تداوم پریودهای نامنظم شود. استفاده از روش هایی مانند ورزش سبک، یوگا، مدیتیشن یا پیاده روی روزانه می تواند بسیار مفید باشد.
وزن متعادل را حفظ کنید
افزایش یا کاهش شدید وزن، به ویژه در افراد مبتلا به اختلالات تیروئید، می تواند بر قاعدگی تأثیر منفی بگذارد. داشتن وزن متعادل به تنظیم بهتر و منظم هورمونها کمک میکند.
خواب کافی و منظم
خواب ناکافی یا نامنظم می تواند ترشح هورمون ها را مختل کند. خواب شبانه کافی و منظم یکی از عوامل مهم در بهبود عملکرد تیروئید و سلامت قاعدگی است.
بازدید منظم با پزشک
اگر با وجود درمان، پریود همچنان نامنظم است یا علائمی مانند لکه بینی، قطع قاعدگی یا خونریزی شدید وجود دارد، لازم است معاینات بیشتری توسط متخصص زنان انجام شود تا سایر عوامل هورمونی یا مشکلات احتمالی رد شوند.
کم کاری تیروئید و لکه های قهوه ای
کمبود تیروئید می تواند یکی از دلایل لکه های قهوه ای در زنان باشد. در این حالت غده تیروئید به اندازه کافی هورمون تولید نمی کند و این موضوع تعادل هورمون های جنسی به ویژه استروژن و پروژسترون را به هم می زند. این بی نظمی هورمونی می تواند باعث خونریزی خفیف بین قاعدگی یا لکه های قهوه ای شود. تأثیر تیروئید بر پریود در کم کاری معمولاً مشکلات زیر است:
- لکه های قهوه ای قبل یا بعد از پریود
- پریودهای نامنظم یا دیررس
- طولانی شدن دوره قاعدگی
- خونریزی شدید یا برعکس، بسیار کم
- احساس خستگی، افزایش وزن، خشکی پوست و ریزش مو
رنگ قهوه ای لکه بینی معمولاً به دلیل خروج خون قدیمی دیرتر از رحم است، و این در کم کاری تیروئید بیشتر دیده می شود، زیرا روند طبیعی ریزش دیواره رحم کند می شود.
اگر لکه های قهوه ای به طور مکرر تکرار شوند یا با سایر علائم کم کاری تیروئید همراه باشند، انجام آزمایش خون (TSH، T3، T4) و مراجعه به پزشک ضروری است. با درمان و تنظیم هورمون تیروئید، لکه بینی و بی نظمی قاعدگی در بسیاری از موارد به تدریج برطرف می شود.
آیا قرص کم کاری تیروئید باعث تاخیر در پریود می شود؟
معمولاً قرص کم کاری تیروئید (لووتیروکسین) پریود را به تاخیر نمی اندازد. برعکس، این دارو با تنظیم هورمون تیروئید به منظم شدن قاعدگی کمک می کند. اما در برخی شرایط ممکن است فرد به دلیل تأثیر تیروئید بر پریود خود احساس تاخیر کند که معمولاً به یکی از دلایل زیر مربوط می شود:
- دوز دارو هنوز تنظیم نشده است: در ابتدای مصرف یا زمانی که دوز قرص برای بدن مناسب نیست، تعادل کامل هورمونی برقرار نشده و ممکن است دوره پریود نامنظم باشد.
- کم کاری تیروئید هنوز کنترل نشده است: اگر TSH همچنان بالا باشد، خود بیماری (نه دارو) می تواند باعث تاخیر در پریود شود.
- تغییرات طبیعی هورمونی در بدن: استرس، کاهش یا افزایش وزن، تغییر سبک زندگی یا کمبود خواب نیز میتواند بر زمان پریود تأثیر بگذارد.
- بارداری: اگر پریود به تعویق افتاد، به خصوص اگر احتمال بارداری وجود دارد، باید بررسی شود.
وقتی لووتیروکسین بهطور صحیح و منظم مصرف شود و آزمایشها در محدوده طبیعی باشند، معمولاً در عرض چند ماه چرخه قاعدگی منظمتر میشود تا نامنظم.
سخنرانی پایانی
تیروئید نقش بسیار مهمی در تعادل هورمونی بدن و سلامت چرخه قاعدگی دارد و هرگونه اختلال در عملکرد آن می تواند باعث نامنظم شدن پریود، لکه بینی یا تغییر در شدت و زمان قاعدگی شود. توجه به علائم بدن، تشخیص به موقع و رعایت درمان از مهمترین اقدامات برای کنترل تاثیر تیروئید بر پریود است. در بسیاری از موارد، بی نظمی قاعدگی را می توان با مصرف منظم دارو، انجام آزمایشات دوره ای و پیروی از یک سبک زندگی سالم به خوبی کنترل کرد. فراموش نکنیم که صبوری و پیگیری مستمر در بهبود وضعیت تیروئید و بازگشت به حالت طبیعی پریود نقش اساسی دارد و در صورت ادامه علائم، مشاوره با پزشک بهترین راه حل خواهد بود.
