آکو قلب جنین برای چیست؟
دکتر فاطمه نوری
تهرانمتخصص مغز و اعصاب و روان درمانگر - روانپزشک و روان درمانگر
فهرست مطالب این نوشته
خاموش کردناکو قلب جنین جزء دقیقترین و مهمترین روشهای تشخیص در دوران بارداری میباشد که به پزشکان امکان میدهند که ساختار، عملکرد و ریتم قلب جنین را با جزئیات بررسی کنند. این آزمایش زمانی میشود که احتمال وجود ناهنجاریهای بیماری یا عوامل خطر دیگری در مادر و جنین وجود داشته باشد.
اکوکاردیوگرافی جنین، روش اصلی برای تشخیص و ارزیابی بیماریهای قلبی جنین میباشد.
در سالهای اخیر، با پیشرفت قلب تصویربرداری، تفسیر اکو جنین دقیقتر و تشخیص بیماریهای مادرزادی قلب بسیار قابل بررسی است. اما انجام چنین آزمایشی چه لزومی دارد و چرا باید انجام شود؟
اکو قلب جنین دقیقا چیست؟
قلب جنین، نوعی سونوگرافی است که با صدای صوتی، بدون هیچ اشعه یا خطر، جزئیات دقیق قلب جنین را نشان می دهد. این بررسی امکان مشاهده دهلیزهها، بطنها، دریچهها، مسیر جریان خون، شریانهای اصلی و حتی عملکرد پمپکردن قلب را فراهم میکند.
نکته مهم این است که بسیاری از ناهنجاریهای مادرزادی قلب تنها با سونوگرافی معمولی قابلتشخیص مورد و به همین دلیل پزشکان، حاذقی مانند دکتر مجید فرجی، انجام اکو قلب جنین را به میدانند.
اکو قلب جنین در چند هفتگی انجام می شود؟
زمان این تست را در تشخیص نهایی وجود دارد. بهترین زمان در هفته های ۱۸ تا ۲۴ بارداری می باشد. زیرا در این بازه ساختار قلب کامل شده و تصویر دقیقتری به دست میآید.
البته در بارداریهای پرخطر، برخی متخصصان، انجام یک اکو زودهنگام در هفتههای ۱۴ تا ۱۶ را نیز توصیه میکنند. این مورد، زمانی که خطر ناهنجاری ژنتیکی یا بیماری سابقه بیماری در خانواده وجود دارد، بیشتر مییابد.
اکو قلب جنین برای چه کسانی است؟
بسیاری از مادران به درخواست پزشک عمومی یا متخصص زنان به صورت روتین این تست را انجام میدهند. اما گروههای زیر حتما باید یک بار اکو قلب جنین انجام دهند:
- مادران بیمار به، فشار خون بالا یا لوپوس
- مادرانی که IVF انجام شد
- وجود بیماری قلبی مادرزادی در والدین یا فرزندان قبلی
- مصرف داروهای خاص در سه ماه اول بارداری
- سونوگرافی آنومالی که مشکوک داشته اید
اما آیا اکو قلب جنین واجبه؟ انجام این تست، به شرایط مادر و تحقیقات قبلی انجام می شود. اما در صورت کوچکترین شواهد خطر، وجود این تست بسیار بالاست. چون میتوان سلامت جنین را تحت تاثیر قرار دهد.
آمادگی قبل از اکو قلب جنین
این تست تست MRI یا سونوگرافیهای تخصصی، نیاز به ویژگی خاصی ندارد. اما رعایت یکسری نکات، کیفیت تصویر را بهتر میکند. به عنوان مثال، نوشیدن آب کافی و نیمهپر بودن مثانه کمک میکند جنین، کمی بهتر است و شفافتر میشود.
پزشکان توصیه میکنند قبل از مراجعه به لباس راحت بپوشید، آخرین نتایج سونوگرافیها را همراه داشته باشید و اگر بارداری مصرف کنید، مصرف دارو را نیز اعلام کنید. در برخی موارد، مانند بیقراری جنین، ممکن است پزشک چند دقیقه صبر کند یا کند مادر کمی شیرینی مصرف کند تا جنین حرکت کند و وضعیت مناسب تر بگیرد.
اکو قلب جنین چقدر طول میکشه؟
مدت زمان این تست بین ۲۰ تا ۴۵ دقیقه است. اگر قلب جنین در موقعیت مناسب باشد، سریعتر پیش میرود. اما زمانی که وضعیت قرارگیری نامناسب بوده یا نیاز به بررسی دقیقتر حفرات قلب باشد، ممکن است طولانیتر شود.
تفسیر اکو قلب جنین چگونه است؟
تفسیر این تست صرفاً کار متخصصین قلب و رفتار یا فوقتخصصان قلب کودکان است. در تفسیر، چند مورد اصلی بررسی میشود:
- شکل و اندازه حفرههای قلب
- عملکرد دریچهها
- مسیر شریان ریوی و آئورت
- وجود سوراخهای مادرزادی مانند VSD یا ASD
- ریتم و ضربان قلب جنین
نتیجه این بررسی ممکن است کاملاً طبیعی باشد یا موارد تشخیص داده شود که نیاز به پیگیری پس از تولد دارند. در ناهنجاریهای شدید، امکان برنامهریزی دقیق برای زایمان و درمان از تولد فراهم میشود.
هزینه اکو قلب جنین در سال ۱۴۰۴
بر اساس تخمینهای مراکز تصویربرداری و کلینیکهای معتبر، هزینه ۱۴ اکو قلب جنین در سال ۰۴ تحتتأثیر عوامل مشابه، پزشک، شهر و مرکز آن متفاوت است. مبلغ هزینه در سال 1404 حدود 1.8 تا 4 میلیون تومان میشود. مراکزی که از دستگاه های تخصصی داپلر سه بعدی استفاده می کنند، طبیعتاً هزینه بالاتری دارند.
اکو قلب جنین کجا انجام میدن؟
این تست باید حتماً در مراکز معتبر تصویربرداری، کلینیکهای فوقتخصصی قلب کودکان یا نزد متخصصین قلب و تربیت آموزش دیده در اکو جنین انجام شود. انجام این تست در مراکز غیرتخصصی میتواند باعث تشخیص اشتباه یا عدم تشخیص ناهنجاریهای مهم شود.