ایمپلنت دندان یکی از موفق‌ترین و مدرن‌ترین راه‌حل‌ها برای جایگزینی دندان‌های از دست رفته است که با بالاترین استانداردها در کلینیک‌ تخصصی دکتر احسان بیرنگ، بهترین متخصص کاشت ایمپلنت دیجیتال در زعفرانیه ارائه می‌شود.

با این حال، درصدی بسیار پایین (کمتر از ۱٪) از بیماران ممکن است دچار عارضه نادر حساسیت به ایمپلنت دندان شوند. این واکنش، که در واقع پاسخ سیستم ایمنی بدن به اجزای فلزی ایمپلنت (معمولاً تیتانیوم) است، می‌تواند یکی از عوامل شکست درمان ایمپلنت باشد.

آگاهی از علائم، دلایل و روش‌های درمانی این حساسیت برای حفظ سلامت ایمپلنت شما کاملاً ضروری است. در این مقاله، به صورت جامع به این موضوع خواهیم پرداخت تا با اطمینان کامل، مراحل درمانی خود را دنبال کنید.

پایه ایمپلنت از چه جنسی است و چرا حساسیت ایجاد می‌شود؟

حساسیت به ایمپلنت در اصل، حساسیت به پایه ایمپلنت است که درون استخوان فک قرار می‌گیرد.

• جنس پایه: پایه ایمپلنت دندان اغلب از فلز تیتانیوم یا آلیاژ تیتانیوم با زیرکونیوم ساخته می‌شود. تیتانیوم به دلیل سازگاری بالا (زیست‌سازگاری) با بافت‌های بدن، انتخاب اول دندانپزشکان است.
• علت حساسیت: زمانی که بدن به ایمپلنت واکنش نشان می‌دهد، در واقع سیستم ایمنی پایه ایمپلنت را یک جسم خارجی یا “دشمن” در نظر گرفته و به آن حمله می‌کند.
  • سطح پایه تیتانیومی با یک لایه اکسید غیرفعال پوشیده شده که درصد واکنش‌های حساسیتی را به شدت کاهش می‌دهد.
  • در صورتی که این لایه محافظ آسیب ببیند یا دچار شکستگی شود، یون‌های فلزی آزاد شده و با پروتئین‌های بدن ترکیب می‌شوند که در نهایت منجر به بروز واکنش آلرژیک خواهد شد.

برای اطلاعات بیشتر در مورد واکنش بدن به این فلز، توصیه می‌کنیم مقاله «حساسیت به ایمپلنت تیتانیومی» را مطالعه نمایید.

علائم حساسیت به کاشت ایمپلنت دندان چیست؟

حساسیت به ایمپلنت معمولاً با علائم موضعی در اطراف محل کاشت خود را نشان می‌دهد، اما در موارد نادر می‌تواند علائم عمومی نیز داشته باشد. اگر بعد از نصب ایمپلنت دندان ، هر یک از علائم زیر را تجربه کردید، باید فوراً با دندانپزشک خود تماس بگیرید:

علائم موضعی و دهانی:

1. درد شدید و ناراحت‌کننده: در ناحیه ایمپلنت که با مسکن‌های معمول بهبود نمی‌یابد.
2. تورم و قرمزی شدید لثه: در اطراف ایمپلنت، همراه با التهاب.
3. عقب رفتن لثه: تحلیل بافت لثه اطراف ایمپلنت.
4. شل شدن یا احساس لقی در پایه ایمپلنت: نشانه‌ای جدی از عدم موفقیت پیوند با استخوان.
5. ترشحات چرک‌آلود (عفونت): نشان‌دهنده واکنش التهابی و عفونت.
6. تحلیل رفتن استخوان فک: کاهش تراکم استخوان در اطراف ایمپلنت (نیاز به معاینه رادیوگرافی).
7. کهیر یا اگزما: بثورات پوستی روی لثه یا اطراف دهان.

علائم عمومی (نادر):

8. سردرد و میگرن‌های مکرر

9. واکنش‌های پوستی مانند اگزما یا بثورات در دیگر نقاط بدن

10. مشکلات تنفسی

دلایل اصلی بروز واکنش حساسیتی به ایمپلنت

حساسیت به ایمپلنت تنها به واکنش به فلز تیتانیوم محدود نمی‌شود و عوامل متعددی می‌توانند زمینه‌ساز این مشکل باشند:

تشخیص و درمان حساسیت به ایمپلنت دندان

تشخیص و اقدام به‌موقع، برای جلوگیری از شکست کامل درمان حیاتی است.

۱. تشخیص قبل از کاشت (آیا به تیتانیوم حساسیت دارم؟)

افرادی که سابقه حساسیت به فلزات دارند، می‌توانند پیش از شروع درمان تست‌های حساسیت را انجام دهند:

• تست پچ پوستی (Patch Test): قطعات کوچک حاوی آلرژن‌های تیتانیوم روی پوست چسبانده شده و پس از ۴۸ تا ۷۲ ساعت، واکنش‌های احتمالی (قرمزی، تورم) بررسی می‌شود.
• تست آزمایشگاهی MELISA: این تست که دقیق‌تر است، از نمونه خون انجام می‌شود. گلبول‌های سفید خون فرد در معرض تیتانیوم قرار داده می‌شوند و واکنش سیستم ایمنی در یک بازه زمانی مشخص بررسی می‌شود.

۲. درمان حساسیت پس از کاشت

درمان حساسیت به ایمپلنت بسته به شدت علائم و علت بروز آن متفاوت است:

1. خارج کردن ایمپلنت: در اکثر موارد، برای کنترل عفونت و واکنش آلرژیک، دندانپزشک باید در وهله اول ایمپلنت فعلی را از فک خارج کند.
2. کنترل عفونت و التهاب: تجویز داروهای آنتی‌بیوتیک برای رفع عفونت فعال و داروهای ضدالتهاب برای کاهش علائم.
3. جایگزینی با ایمپلنت‌های فاقد تیتانیوم: اگر آلرژی به تیتانیوم علت اصلی باشد، باید از ایمپلنت‌های سرامیکی از جنس زیرکونیوم استفاده شود. این ایمپلنت‌ها کاملاً زیست‌سازگار بوده و به دلیل عدم وجود فلز، ریسک حساسیت را به صفر می‌رسانند.(بیشتر بدانید: معرفی انواع ایمپلنت دندان از نظر جنس)
4. کاشت مجدد (در صورت صلاحدید دندانپزشک): پس از کنترل کامل عفونت و بهبود استخوان فک، می‌توان با استفاده از متریال جایگزین یا باکیفیت و درجه یک، اقدام به کاشت مجدد نمود.

نکته مهم: حتماً برای کاشت ایمپلنت، به مراکز معتبر و با تجربه مراجعه کنید تا از استفاده از ایمپلنت‌های درجه یک و نصب اصولی اطمینان حاصل کنید.

راهکارهای کلیدی برای پیشگیری از حساسیت به ایمپلنت

با رعایت نکات زیر، ریسک بروز حساسیت به ایمپلنت به حداقل خواهد رسید:

• مشاوره و سوابق پزشکی: حتماً قبل از نصب ایمپلنت، هرگونه سابقه آلرژی یا بیماری‌های نقص سیستم ایمنی (مانند دیابت) را با دندانپزشک خود در میان بگذارید.
• انجام تست حساسیت: در صورت داشتن سابقه آلرژی به فلزات، حتماً تست حساسیت به تیتانیوم را انجام دهید.
• انتخاب کلینیک معتبر: تحقیقات لازم در مورد کلینیک و برند ایمپلنت مورد استفاده را انجام دهید. خدمات ایمپلنت اقساطی تنها در صورتی ارزشمند است که کیفیت مواد فدای قیمت نشود.
• درمان عفونت‌های دهانی: هرگونه عفونت یا پوسیدگی فعال در دندان‌ها و لثه باید قبل از جراحی ایمپلنت به‌طور کامل درمان شود.
• رعایت بهداشت پس از کاشت:
  • مسواک زدن منظم با برس‌های نرم و استفاده از خمیردندان‌های ضد حساسیت و دهانشویه‌های آنتی‌باکتریال (طبق توصیه پزشک).
  • اجتناب مطلق از مصرف سیگار و الکل.
  • مراجعه منظم هر ۶ ماه یک‌بار برای چکاپ و تمیز کردن تخصصی.

برای دریافت مشاوره تخصصی و اطمینان از بهترین روند درمانی برای کاشت ایمپلنت، می‌توانید با کلینیک دکتر احسان بیرنگ تماس بگیرید.

سؤالات متداول در مورد حساسیت به ایمپلنت

آیا حساسیت به ایمپلنت دندان باعث پس زدن آن می‌شود؟

بله، حساسیت شدید یکی از دلایلی است که سیستم ایمنی بدن ایمپلنت را پس زده و منجر به عدم موفقیت پیوند با استخوان و در نهایت شل شدن و افتادن ایمپلنت می‌شود.

آیا همه ایمپلنت‌های تیتانیومی باعث حساسیت می‌شوند؟

خیر، فقط درصد بسیار کمی از افراد (زیر ۱٪) به تیتانیوم واکنش آلرژیک نشان می‌دهند. ایمپلنت‌های باکیفیت و درجه یک احتمال بروز حساسیت را به حداقل می‌رسانند.

تفاوت ایمپلنت زیرکونیوم با تیتانیوم چیست؟

ایمپلنت زیرکونیوم (سرامیکی) فاقد فلز است و برای افرادی که به ترکیبات فلزی حساسیت دارند، بهترین جایگزین محسوب می‌شود. از نظر استحکام و دوام، زیرکونیوم کاملاً قابل رقابت با تیتانیوم است.