آترواسکلروز چیست؟ علائم، علل و روش های درمان تصلب شرایین

• 22/06/1404
• ۶ دقیقه

بیماری آترواسکلروز زمانی رخ می دهد که چربی ها، کلسترول و سایر مواد در دیواره شریان ها تجمع پیدا کنند و ساختاری به نام پلاک آترواسکلروز را تشکیل دهند. تجمع این پلاک ها به مرور زمان موجب تنگی و سفتی رگ ها می شود و در نتیجه جریان خون به اندام های حیاتی بدن کاهش می یابد.

بسیاری از افراد این پرسش را مطرح می کنند که آیا تصلب شرایین قابل درمان است؟ پاسخ به این سؤال نیازمند شناخت دقیق از ماهیت بیماری، علائم، علل و روش های درمانی آن است. امروزه با وجود روش های نوین تصویربرداری مانند سی‌تی آنژیو قلب، امکان تشخیص سریع تر و دقیق تر این بیماری فراهم شده و بیماران می توانند با انتخاب به موقع درمان مناسب، از بروز عوارض جدی جلوگیری کنند.

در این مقاله به طور جامع به موضوعاتی مانند علائم آترواسکلروز، علل ایجاد، درمان آترواسکلروز چیست و نقش خدمات پیشرفته تشخیصی خواهیم پرداخت.

آترواسکلروز چیست و چگونه ایجاد می شود؟

آترواسکلروز فرآیندی تدریجی است که طی آن دیواره شریان ها به‌دلیل رسوب چربی، کلسترول و سایر مواد سلولی ضخیم می شود. این رسوبات همان پلاک آترواسکلروز هستند که می توانند باعث تنگی یا انسداد کامل شریان ها شوند.

این بیماری می تواند در هر شریانی رخ دهد، اما آترواسکلروز عروق کرونر اهمیت ویژه ای دارد زیرا این عروق وظیفه خون رسانی به قلب را بر عهده دارند. اگر پلاک ها در این عروق تشکیل شوند، خطر سکته قلبی و سایر مشکلات جدی قلبی بسیار افزایش می یابد.

مراحل ایجاد آترواسکلروز:

• ابتدا لایه داخلی شریان (اندوتلیوم) آسیب می بیند.
• چربی ها و کلسترول در محل آسیب تجمع می کنند.
• سلول های ایمنی بدن برای مقابله وارد عمل می شوند و باعث التهاب می گردند.
• تجمع تدریجی مواد، به تشکیل پلاک منجر می شود.

این روند ممکن است سال ها بدون علامت ادامه یابد تا زمانی که رگ ها به اندازه کافی تنگ شوند و جریان خون کاهش پیدا کند.

علائم آترواسکلروز و اهمیت تشخیص زودهنگام

علائم آترواسکلروز بستگی به محل و شدت انسداد دارد. در بسیاری از موارد، بیماری در مراحل اولیه بدون علامت است و تنها با انجام تست های تشخیصی مشخص می شود. اما با پیشرفت بیماری، نشانه ها ظاهر می شوند.

علائم شایع بسته به محل درگیری:

• عروق کرونر (قلب): درد یا فشار در قفسه سینه (آنژین)، تنگی نفس، خستگی.
• عروق مغزی: بی حسی یا ضعف ناگهانی در صورت یا اندام ها، اختلال در گفتار، تاری دید.
• عروق محیطی (پاها): درد در پا هنگام راه رفتن، سردی اندام ها، زخم های دیرترمیم.
• عروق کلیوی: فشار خون بالا، کاهش عملکرد کلیه.

نکته مهم این است که تشخیص زودهنگام می تواند از بروز سکته قلبی یا مغزی پیشگیری کند. به همین دلیل، در افراد پرخطر استفاده از خدماتی مانند سی تی آنژیو قلب برای بررسی دقیق عروق توصیه می شود.

علل و عوامل خطر در بروز تصلب شرایین

شناخت علل و عوامل خطر برای پاسخ به این پرسش ضروری است که درمان آترواسکلروز چیست و چگونه می توان از آن پیشگیری کرد.

علل اصلی:

• افزایش کلسترول خون: بالا بودن LDL (“کلسترول بد”) مهم ترین عامل تشکیل پلاک است.
• فشار خون بالا: به دیواره رگ ها آسیب می زند و تشکیل پلاک را تسهیل می کند.
• سیگار کشیدن: نیکوتین و مواد شیمیایی دخانیات موجب آسیب مستقیم به اندوتلیوم می شوند.
• دیابت: سطح بالای قند خون روند آترواسکلروز را تسریع می کند.
• چاقی و سبک زندگی کم تحرک: با افزایش فشار خون و کلسترول مرتبط است.

برای اطلاعات بیشتر مقاله غذاهای مفید برای دیابت و فشار خون، را بخوانید.

عوامل خطر تکمیلی:

• سابقه خانوادگی بیماری قلبی
• افزایش سن
• رژیم غذایی پرچرب و پرنمک
• استرس های مزمن

جدول زیر برخی عوامل خطر و اثرات آن ها را نشان می دهد:

عامل خطراثر بر شریان هاپیامد احتمالیکلسترول بالاتجمع پلاکانسداد عروق کرونرفشار خون بالاآسیب به اندوتلیومسکته مغزیسیگار کشیدنکاهش اکسیژن‌رسانینارسایی قلبیدیابتالتهاب و رسوب چربیبیماری کلیوی و قلبی

روش های درمان آترواسکلروز؛ از دارو تا جراحی

بسیاری از بیماران می پرسند: درمان آترواسکلروز چیست؟ پاسخ به این سؤال به شدت بیماری، محل درگیری و شرایط کلی بیمار بستگی دارد.

درمان های دارویی

• استاتین ها: کاهش کلسترول LDL و تثبیت پلاک ها.
• داروهای ضد پلاکت (مانند آسپرین): کاهش خطر تشکیل لخته.
• داروهای فشار خون: برای کنترل فشار و جلوگیری از آسیب بیشتر.
• داروهای دیابت: کنترل قند خون برای کاهش سرعت پیشرفت بیماری.

روش‌های مداخله‌ای

• آنژیوپلاستی و استنت گذاری: باز کردن رگ های مسدود با بالون و قرار دادن استنت.
• جراحی بای پس عروق کرونر: در موارد انسداد شدید یا چندگانه.

تغییر سبک زندگی

• رژیم غذایی سالم شامل سبزیجات، میوه ها و غلات کامل.
• فعالیت بدنی منظم.
• ترک سیگار.
• مدیریت استرس.

بنابراین، اگرچه ممکن است برخی بپرسند آیا تصلب شرایین قابل درمان است؟ باید گفت درمان قطعی برای حذف کامل پلاک ها وجود ندارد، اما با این روش ها می توان پیشرفت بیماری را متوقف و عوارض آن را کنترل کرد.

تشخیص آترواسکلروز

امروزه تشخیص دقیق و به‌موقع آترواسکلروز نقش مهمی در جلوگیری از عوارض آن دارد. یکی از خدمات مهم در این زمینه، سی تی آنژیو قلب است.

مزایای سی تی آنژیو قلب:

• مشاهده مستقیم عروق کرونر و تشخیص آترواسکلروز عروق کرونر.
• شناسایی محل و شدت انسداد.
• کمک به تصمیم گیری برای انتخاب بین درمان دارویی، آنژیوپلاستی یا جراحی.

علاوه بر سی تی آنژیو، روش های دیگری مانند اکوکاردیوگرافی، تست ورزش و آنژیوگرافی معمولی نیز برای ارزیابی بیماران استفاده می شوند. اما دقت بالای سی تی آنژیو باعث شده این روش جایگاه ویژه ای در تشخیص زودهنگام داشته باشد.

مراکز درمانی پیشرفته با ارائه این خدمات، به بیماران کمک می کنند تا بیماری خود را در مراحل اولیه شناسایی و بهترین روش درمانی را انتخاب کنند.

سخن پایانی

آترواسکلروز یا تصلب شرایین بیماری ای است که به طور خاموش آغاز می شود و در صورت عدم تشخیص و درمان به موقع می تواند عوارض خطرناکی مانند سکته قلبی و مغزی ایجاد کند. شناخت علائم آترواسکلروز، توجه به عوامل خطر و استفاده از روش های تشخیصی مانند سی تی آنژیو قلب، امکان مداخله زودهنگام را فراهم می کند.

پیشگیری همیشه بهترین راه است و سبک زندگی سالم مهم ترین عامل در کاهش خطر ابتلا به آترواسکلروز محسوب می شود.

سوالات متداول

درمان آترواسکلروز چیست؟ درمان شامل ترکیبی از داروهای کاهنده کلسترول، ضد پلاکت، کنترل فشار خون، تغییر سبک زندگی و در موارد شدید، آنژیوپلاستی یا جراحی بای پس است.

علائم آترواسکلروز چگونه بروز می کنند؟ علائم بسته به محل درگیری متفاوتند؛ از درد قفسه سینه در عروق کرونر گرفته تا ضعف ناگهانی و اختلال گفتار در عروق مغزی.

آیا تصلب شرایین قابل درمان است؟ این بیماری به طور کامل برطرف نمی شود، اما با تشخیص به‌موقع، دارو، تغییرات سبک زندگی و درمان های مداخله ای می توان روند آن را کنترل کرد و از عوارض جدی پیشگیری نمود.

مطالب مرتبط

آنژیوگرافی از دست بهتر است یا پا؟ مقایسه کامل

وقتی صحبت از بررسی دقیق رگ های قلب یا عروق

تفاوت آنژیوگرافی و آنژیوپلاستی قلب | هر آنچه باید بدانید

در دنیای پزشکی قلب، شناخت دقیق روش های تشخیصی و

علائم فشار خون عصبی چیست و چگونه آن را کنترل کنیم؟

فشار خون یکی از حیاتی ترین شاخص های سلامت انسان

فهرست محتوا دیدگاهتان را بنویسید لغو پاسخ