اختلال نوشتن | راهکارهای درمانی تخصصی در کلینیک نورالی
دکتر ملیکا اکبری مهر
تهرانمتخصص مغز و اعصاب و متخصص مغز و اعصاب
برای دریافت نوبت با شماره 66565325(021) تماس بگیرید.
اختلال نوشتن | راهکارهای درمانی تخصصی در کلینیک نورالی
- بیماریها و اختلالات
- »
- اختلال نوشتن
- »
- اختلال نوشتن | راهکارهای درمانی تخصصی در کلینیک نورالی
- نویسنده: مصطفی عسگرینژاد
- دستهبندی: اختلال نوشتن
عناوین اصلی این محتوا
اختلال نوشتن (Dysgraphia) یک چالش پنهان است که میتواند به طور جدی کیفیت زندگی و پیشرفت تحصیلی افراد را تحت تاثیر قرار دهد. این وضعیت بر شکل ظاهری دستخط و توانایی فرد برای انتقال موثر افکار از ذهن به کاغذ تاثیر میگذارد. بسیاری از والدین و معلمان، مشکلات مرتبط با نگارش را با تنبلی یا بیدقتی اشتباه میگیرند، در حالی که این مشکل ریشهای عصبی و کاملا تخصصی دارد. در این مقاله قصد داریم تا ماهیت دقیق اختلال نوشتن را بررسی کنیم.
اختلال نوشتن چگونه بر زندگی افراد تاثیر میگذارد؟
اختلال نوشتن یک نقص عصبی رشدی (Developmental Neurological Disorder) است که بر توانایی فرد در مهارتهای نگارشی تاثیر میگذارد. این وضعیت ارتباطی به هوش یا تلاش فرد ندارد، بلکه مربوط به مشکل در پردازش اطلاعات از جمله برنامهریزی حرکتی و مهارتهای حرکتی ظریف است. در واقع، مغز فرد نمیتواند توالی حرکتی لازم برای شکلدهی حروف و کلمات را به درستی برنامهریزی و اجرا کند. شناخت دقیق ماهیت این مشکل، اولین گام برای پذیرش و شروع فرآیند درمان تخصصی است.
نشانه های رایج اختلال نوشتن که باید جدی بگیرید
مشکلات نگارشی میتوانند ابعاد مختلفی از عملکرد تحصیلی و شغلی فرد را تحت شعاع قرار دهند و تشخیص به موقع آنها اهمیت زیادی دارد. این نشانهها فراتر از یک دستخط بد هستند و معمولا مجموعهای از چالشهای حرکتی، فضایی و شناختی را شامل میشوند که به تدریج اعتماد به نفس فرد را تخریب میکنند. توجه به این علائم اولیه میتواند والدین و معلمان را برای ارجاع به متخصصان حوزه مغز و اعصاب آماده سازد. در ادامه به مهمترین نشانههای اختلال نوشتن میپردازیم.
مشکل در نگهداری قلم و خستگی شدید دستها هنگام نوشتنهای طولانی
یکی از بارزترین علائم این اختلال، نحوه غیرعادی گرفتن قلم (Atypical Pencil Grip) و اعمال فشار بیش از حد به کاغذ است. این موضوع باعث میشود فرد در طول مدت کوتاهی از نوشتن دچار خستگی و درد در ناحیه مچ و انگشتان شود.
این افراد معمولا مجبورند برای ادامه کار، به طور مکرر دست خود را تکان دهند یا استراحت کنند و این تلاش فیزیکی مضاعف، فرآیند یادگیری و انجام تکالیف را بسیار طاقتفرسا میکند. این نوع نارسایی غالبا ریشه در نقص در مهارتهای حرکتی ظریف (Deficit in Fine Motor Skills) دارد که نیاز به مداخلات کاردرمانی و نوروتراپی تخصصی دارد.
دشواری در سازماندهی افکار و تبدیل آنها به متن
برخی از افرادی که با این اختلال دست و پنجه نرم میکنند، در مرحلهای فراتر از حرکات فیزیکی، دچار مشکل هستند. آنها ایدههای خوبی در ذهن دارند، اما در سازماندهی افکار (Organization of Thoughts) و انتقال منطقی و گامبهگام آنها به روی کاغذ ناتوانند. در نتیجه، متن تولید شده ممکن است دارای جملات ناقص، پرشهای ناگهانی موضوعی یا ساختار نامنظمی باشد که دنبال کردن آن برای خواننده سخت است. این مشکل ارتباط نزدیکی با ضعف در عملکرد اجرایی (Executive Function) دارد که شامل برنامهریزی، اولویتبندی و پایش خودکار است.
سرعت پایین در نوشتن
پایین بودن سرعت نگارش یک علامت شایع دیگر است که به شدت عملکرد تحصیلی فرد را تحت تاثیر قرار میدهد. دانشآموزان مبتلا به این اختلال برای یادداشتبرداری سر کلاس یا تکمیل آزمونها در زمان مقرر با مشکل روبرو هستند و اغلب از همسالان خود عقب میمانند. این کمبود زمان و استرس ناشی از آن، خود میتواند منجر به افزایش اشتباهات نگارشی یا تشدید مشکلات حرکتی گردد. این ناتوانی در هماهنگی بین سرعت فکر و سرعت عمل دست، گاهی اوقات در کنار نشانههای بیش فعالی (ADHD) دیده میشود که نیاز به ارزیابی جامع دارد.
بهترین راهکارهای درمانی برای اختلال نوشتن
درمان اختلال نوشتن نیازمند یک رویکرد جامع و تخصصی است که نه تنها بر بهبود مهارت دستخط تمرکز کند، بلکه منشا عصبی و شناختی مشکل را هدف قرار دهد. خوشبختانه، با پیشرفتهای چشمگیر در حوزه علوم اعصاب، روشهای کلینیکی موثری توسعه یافتهاند که قابلیت تنظیم مجدد فعالیتهای مغزی را دارند. انتخاب بهترین روش درمانی به طور کامل به تشخیص دقیق و نقشهبرداری فعالیتهای مغزی بیمار بستگی دارد تا طرح درمانی کاملا شخصیسازی شود. در ادامه به چهار راهکار اصلی برای درمان اختلال نوشتن در کلینیک نورالی میپردازیم.
نقشهبرداری کمی مغز (QEEG)
نقشهبرداری کمی مغز (Quantitative Electroencephalography) که به اختصار QEEG نامیده میشود، ابزاری حیاتی برای درک عمیقتر فعالیتهای الکتریکی مغز (Electrical Brain Activity) است. این فرآیند با ثبت و تحلیل امواج مغزی، به متخصصان کمک میکند تا ناهنجاریها و مناطقی را که در پردازش حرکتی و فضایی دچار اختلال شدهاند، شناسایی کنند. QEEG نه تنها برای تشخیص، بلکه برای نظارت بر اثربخشی درمان نیز استفاده میشود؛ زیرا یک تصویر عینی از چگونگی فعالیت مدارهای مغزی قبل و بعد از درمان فراهم میکند.
نوروفیدبک (neurofeedback) برای تنظیم امواج مغزی و بهبود تمرکز
نوروفیدبک یک روش درمانی غیرتهاجمی است که به فرد آموزش میدهد تا فعالیت مغزی خود را به صورت خودآگاه تنظیم کند. از طریق سنسورهایی که به سر متصل میشوند، فرد در زمان واقعی بازخوردی از امواج مغزی (Brain Waves) خود دریافت میکند و یاد میگیرد که امواج مرتبط با تمرکز و آرامش را افزایش و امواج مرتبط با پراکندگی یا اضطراب را کاهش دهد. این روش به ویژه در مواردی که اختلال نوشتن با چالشهای تمرکزی و یا بیش فعالی (ADHD) همپوشانی دارد، میتواند بسیار موثر عمل کرده و دقت و پایداری توجه را بالا ببرد.
تحریک مغناطیسی مغز (rTMS)
تحریک مغناطیسی مغز تکراری (Repetitive Transcranial Magnetic Stimulation) یا rTMS، یک تکنیک پیشرفته است که از میدانهای مغناطیسی (Magnetic Fields) برای تحریک یا مهار مناطق خاصی از قشر مغز استفاده میکند. در مورد اختلالات نگارشی، این درمان میتواند برای تقویت شبکههای عصبی (Neural Networks) درگیر در برنامهریزی حرکتی و اجرای دستورات نگارشی به کار رود. rTMS به طور خاص نواحی قشری حرکتی و پیشحرکتی (Motor and Premotor Cortical Areas) را هدف قرار میدهد تا کارایی ارتباط بین مغز و دست را به شکل چشمگیری بهبود ببخشد.
رفتار درمانی شناختی (CBT Therapy)
رفتار درمانی شناختی (Cognitive Behavioral Therapy) یا CBT، اگرچه مستقیما ریشه نورولوژیکی اختلال را درمان نمیکند، اما در مدیریت پیامدهای عاطفی و رفتاری آن نقشی حیاتی دارد. اختلال نوشتن اغلب باعث اضطراب عملکردی (Performance Anxiety) و اجتناب از تکالیف نوشتنی میشود.
لیستی از پیامدهای عاطفی این اختلال که CBT در مدیریت آنها کمک میکند:
- احساس سرخوردگی و شکست در مواجهه با تکالیف نگارشی
- شکلگیری باورهای غلط درباره تواناییهای فردی و تحصیلی
- افزایش استرس و اضطراب شدید قبل و حین انجام آزمونها
با کلینیک مغز و اعصاب نورالی اختلال نوشتن را درمان کنید
اختلال نوشتن با مداخله مناسب و راهکارهای تخصصی قابل مدیریت و بهبود میباشد. این وضعیت یک شرایط عصبی است و تمرینات هدفمند و برنامههای نوروتراپی شخصیسازی شده نتایج مثبتی برای فرد درگیر آن خواهد داشت. با تشخیص صحیح، بسیاری از افرادی که با این اختلال درگیر هستند میتوانند مهارتهای نگارشی خود را به سطحی برسانند که دیگر مانعی برای موفقیت تحصیلی یا حرفهای آنها نباشد.
اگر شما یا عزیزانتان با چالشهای نگارشی دست و پنجه نرم میکنید و فکر میکنید که مبتلا به اختلال نوشتن هستید، زمان آن رسیده که یک ارزیابی تخصصی و جامع انجام دهید. کلینیک مغز و اعصاب نورالی آماده ارائه خدمات شخصیسازی شده به شما است. برای تشخیص دقیق و شروع یک برنامه درمانی هدفمند با کلینیک نورالی تماس بگیرید و قدم اول را برای بهبود کیفیت زندگی بردارید.
سوالات متداول
آیا اختلال نوشتن با تنبلی یا هوش پایین یکسان است؟
خیر، این اختلال یک مشکل نورولوژیکی است و هیچ ارتباطی به هوش فرد یا میزان تلاش او ندارد.
آیا اختلال نوشتن میتواند در بزرگسالی هم ادامه یابد؟
بله، در صورت عدم درمان صحیح در کودکی، نشانههای اختلال نوشتن میتواند تا بزرگسالی نیز ادامه پیدا کند و بر عملکرد شغلی فرد تاثیر بگذارد.
برای تشخیص اختلال نوشتن به چه متخصصی باید مراجعه کرد؟
برای تشخیص دقیق منشا این مشکل و دریافت برنامه درمانی مبتنی بر مغز، باید به متخصصین مغز و اعصاب یا روانپزشکان متخصص در زمینه نوروتراپی مراجعه کنید.
به این مطلب امتیاز دهید
آنلاین نوبت بگیرید
برای دریافت نوبت ویزیت بر روی دکمه زیر کلیک کنید.
021-66565325دریافت نوبت تلفنی