بعد از جراحی چشم چی بخوریم؟ - دکتر مهران زارعی قنواتی
دکتر مهران زارعی قنواتی
تهرانفلوشیپ قرنیه و لیزیک از انگلستان
بهترین تغذیه بعد از عمل چشم
بعد از عمل چشم، بدن نیاز به مراقبت و توجه ویژهای دارد تا روند بهبودی به بهترین شکل ممکن طی شود. با رعایت توصیههای چشمپزشک و مصرف داروهای تجویز شده، تغذیه مناسب میتواند نقش مهمی در تقویت بینایی، کاهش التهاب و سریع نمودن بازسازی بافتها ایفا کند. این دوره بسیارحساس است و بیمار میتواند با انتخابهای غذایی هوشمندانه، به بهبودی چشمهایش کمک کند و حتی سلامت کلی بدن خود را نیز ارتقا دهد. ما قصد داریم در این مقاله به بررسی دقیق و کامل بهترین تغذیه بعد از عمل چشم بپردازیم و همچنین یک برنامه غذایی کاربردی و مفید برای دوران نقاهت ارائه دهیم تا شما عزیزان با اطمینان خاطر بیشتری این مرحله را پشت سر بگذارید.
اهمیت تغذیه بعد از عمل چشم
جراحی چشم، چه برای اصلاح بینایی باشد و چه برای درمان بیماریهای مختلف، به هر حال یک تهاجم به بافتهای ظریف چشم محسوب میشود. پس از این جراحی، بدن سریعا وارد فاز ترمیم و بازسازی میشود. این فرآیند پیچیده و انرژیبر، به مجموعهای از مواد مغذی خاص نیاز دارد که از طریق تغذیه مناسب تامین میشوند. رژیم غذایی مناسب میتواند به کاهش ورم، کنترل التهاب، تقویت سیستم ایمنی بدن و جلوگیری از عفونت کمک کند. همچنین، بعضی از مواد مغذی مستقیما در سلامت شبکیه، عدسی و دیگر اجزای حیاتی چشم نقش دارند و مصرف کافی آنها میتواند به بهبود کیفیت بینایی در بلندمدت نیز کمک زیادی کند. نادیده گرفتن تغذیه مناسب در این دوره، میتواند روند بهبودی را کند کرده و حتی در برخی موارد، عوارض جانبی را بیشتر کند.
مواد غذایی مهم برای بهبود سریعتر چشمها
برای بهبودی هرچه سریعتر و کاملتر بعد از عمل چشم، مصرف مواد غذایی غنی از آنتیاکسیدانها، ویتامینها و مواد معدنی ضروری است. این ترکیبات به عنوان بلوکهای سازنده عمل کرده و به بدن کمک میکنند تا بافتهای آسیبدیده را ترمیم و از آسیبهای بعدی جلوگیری کند.
آنتیاکسیدانها: محافظان بینایی شما هستند
آنتیاکسیدانها مولکولهایی هستند که با رادیکالهای آزاد(که میتوانند به سلولها آسیب برسانند و روند پیری و التهاب را تسریع کنند) مبارزه میکنند. در دوران نقاهت پس از جراحی، بدن تحت استرس اکسیداتیو بیشتری قرار میگیرد، بنابراین مصرف کافی آنتیاکسیدانها ضروری است:
- ویتامین :C این ویتامین یک آنتیاکسیدان قوی است و در تولید کلاژن نیز نقش دارد که برای ترمیم بافتهای همبند چشم ضروری است. مرکبات، فلفل دلمهای، کلم بروکلی و توتفرنگی منابع عالی از این ویتامین هستند.
- ویتامین :E به محافظت از سلولهای چشم در برابر آسیبهای اکسیداتیو کمک میکند. آجیل (مانند بادام)، دانهها (مانند تخمه آفتابگردان) و سبزیجات برگ سبز از منابع غنی ویتامین E به شمار میروند.
- بتاکاروتن (پیشساز ویتامین A): برای سلامت شبکیه و بینایی در نور کم حیاتی است. از منابع خوب بتاکاروتن میتوان هویج، سیبزمینی شیرین، کدو حلوایی و اسفناج را نام برد.
- لوتئین و زآگزانتین: این دو کاروتنوئید به طور ویژه در ماکولای چشم (بخشی از شبکیه که مسئول دید مرکزی است) متمرکز هستند و به فیلتر کردن نور آبی مضر کمک میکنند. زرده تخممرغ، اسفناج، کلم پیچ و ذرت سرشار از این دو ماده هستند.
اسیدهای چرب امگا-۳: کاهش التهاب و خشکی چشم
یکی از مهمترین خواص اسیدهای چرب امگا-۳، به ویژه EPA و DHA ضدالتهاب بودن آن است و میتوانند به طور چشمگیری التهاب پس از عمل جراحی را کاهش دهند. همچنین، آنها در حفظ سلامت غشاهای سلولی و عملکرد مناسب غدد اشکی نقش دارند که به پیشگیری و بهبود خشکی چشم، یکی از عوارض شایع پس از جراحی، کمک میکنند. از منابع عالی امگا-۳ میتوان به ماهیهای چرب مانند سالمون، ساردین و ماهی خال مخالی، بذر کتان، دانه چیا و گردو اشاره کرد.
بیشتر بخوانید: خشکی چشم| بهترین دکتر بیماری خشکی چشم
روی و سلنیوم: تقویت سیستم ایمنی و ترمیم بافت
- روی: برای عملکرد بیش از ۳۰۰ آنزیم در بدن ضروری است و نقش اساسی در سیستم ایمنی، ترمیم زخم و سلامت بینایی دارد. گوشت قرمز بدون چربی، مرغ، لوبیا، آجیل و غلات کامل منابع خوبی از روی هستند.
- سلنیوم: یک آنتیاکسیدان قوی است که با ویتامین E همکاری میکند و به محافظت از سلولها در برابر آسیبهای اکسیداتیو کمک مینماید. آجیل برزیلی، ماهی، مرغ و تخممرغ از منابع سلنیوم محسوب میشوند.
برنامه غذایی ایدهآل: چه بخوریم و چه نخوریم؟
رمز بهبودی کامل و موفقیت آمیز داشتن یک برنامه غذایی متعادل که شامل تمامی مواد مغذی مورد نیاز باشد، است. در اینجا یک جدول مقایسهای از مواد غذایی مفید و مضر برای دوران نقاهت ارائه دادهایم تا بتوانید تصمیم بهتر و تغذیه مناسبتری بعد از عمل چشم داشته باشید:
دستهبندی مواد غذایی مفید برای چشم پس از جراحی مضر برای چشم پس از جراحی پروتئینها ماهیهای چرب (سالمون، ساردین)، مرغ، بوقلمون، تخممرغ، حبوبات، آجیل گوشتهای فرآوریشده (سوسیس، کالباس)، فست فودها با چربی اشباع بالا کربوهیدراتها غلات کامل (جو دوسر، نان سبوسدار)، برنج قهوهای، سیبزمینی شیرین نان سفید، برنج سفید، شیرینیجات، نوشابههای قندی چربیها روغن زیتون، آووکادو، آجیل، دانهها، روغن کبد ماهی چربیهای ترانس (در غذاهای فرآوریشده)، روغنهای هیدروژنه میوهها مرکبات (پرتقال، گریپفروت)، توتها، کیوی، انبه میوههای دارای قند افزوده (کمپوتهای شیرین) سبزیجات سبزیجات برگ سبز تیره (اسفناج، کلم پیچ)، هویج، فلفل دلمهای، کلم بروکلی سبزیجات فرآوریشده و کنسروی با نمک و مواد افزودنی بالابرای برنامه ریزی غذایی خود، به موارد زیر توجه کنید:
غذاهای مفید برای بهبود چشم:
-
- ماهیهای چرب (سالمون، ساردین) حداقل دو بار در هفته
- سبزیجات برگ سبز تیره (اسفناج، کلم پیچ) به صورت روزانه
- میوههای رنگی (توتها، پرتقال، کیوی) برای تامین ویتامین C و آنتیاکسیدانها
- آجیل و دانهها (بادام، گردو، تخمه کدو، بذر کتان) به عنوان میان وعده
- غلات کامل (جو دوسر، نان سبوسدار) برای انرژی پایدار
- تخم مرغ (زرده آن غنی از لوتئین و زآگزانتین است)
- حبوبات و عدس برای پروتئین و فیبر
در مقابل، برای کمک به بهبودی و جلوگیری از التهاب، بهتر است مصرف برخی مواد را محدود یا از آنها دوری کنید:
غذاهایی که باید از آنها اجتناب کرد:
-
- غذاهای فرآوریشده و فست فودها که اغلب سرشار از چربیهای ناسالم، نمک و قند هستند.
- شکر و کربوهیدراتهای تصفیهشده که میتوانند التهاب را افزایش دهند.
- نوشیدنیهای شیرین مانند نوشابه و آبمیوههای صنعتی.
- چربیهای اشباع و ترانس که در غذاهای سرخشده و بسیاری از محصولات بستهبندی شده یافت میشوند.
- الکل، که میتواند باعث کمآبی بدن شود و با برخی داروها نیز تداخل داشته باشد.
هیدراتاسیون و نقش آن در سلامت چشم
یکی از ساده ترین و مهمترین کارهایی که میتوانید برای کمک به بهبودی پس از جراحی چشم انجام دهید نوشیدن آب کافی است. آب میتواند به حفظ رطوبت چشمها کمک کند و از خشکی چشم که یک عارضه شایع پس از جراحی چشم است، پیشگیری کند. همچنین، هیدراتاسیون مناسب برای دفع سموم از بدن و عملکرد صحیح تمامی ارگانها، از جمله چشم، ضروری است. سعی کنید روزانه حداقل ۸ لیوان آب بنوشید و از مصرف نوشیدنیهایی که بدن را دهیدراته میکنند مانند کافئیندار و الکلدار بپرهیزید.
توصیههای عملی برای دوران نقاهت
1- وعدههای کوچک و منظم: به جای اینکه سه وعده غذایی بزرگ داشته باشید از چندین وعده کوچک و مغذی در طول روز استفاده کنید تا سطح قند خون ثابت بماند و انرژی لازم برای بهبودی تامین شود.
2- آمادهسازی غذا از قبل: ممکن است در روزهای اولیه پس از جراحی چشم، توانایی یا تمایل به آشپزی نداشته باشید. آمادهسازی برخی از غذاها از قبل یا کمک گرفتن از اعضای خانواده میتواند به شما کمک کند.
3– مشورت با پزشک یا متخصص تغذیه: اگر بیماریهای زمینهای دارید یا در مورد رژیم غذایی خاصی شک دارید، حتماً با پزشک معالج یا یک متخصص تغذیه مشورت کنید تا یک برنامه غذایی شخصیسازی شده دریافت کنید.
4- گوش دادن به بدن: حتما به علائم بدن خود توجه کنید. اگر غذایی باعث ناراحتی معده یا تشدید علائم شد، مصرف آن را متوقف کنید.
بیشتر بخوانید: مراحل کامل جراحی چشم از مشاوره تا ترخیص
نتیجهگیری:
تغذیه بعد از عمل چشم جنبه حیاتی دارد که به روند بهبودی سریعتر کمک میکند. با تمرکز بر مصرف میوهها، سبزیجات تازه، پروتئینهای کمچرب، چربیهای سالم و غلات کامل، میتوانید به بدن خود کمک کنید تا سریعتر ترمیم شود، التهاب را کاهش دهد و بهترین نتیجه ممکن را از جراحی چشم به دست آورید. این تغییرات غذایی نه تنها به سلامت چشمهای شما کمک میکنند، بلکه به طور کلی به بهبود کیفیت زندگی و سلامتی شما در بلندمدت منجر خواهند شد. با رعایت نکات گفته شده و همکاری با پزشک معالج، میتوانید دوران نقاهت را با آرامش و اطمینان بیشتری پشت سر بگذارید و از بینایی بهبود یافته خود نهایت لذت را ببرید.
سوالات متداول تغذیه بعد از عمل چشم
۱. آیا لازم است بعد از جراحی چشم رژیم غذایی کاملاً متفاوتی داشته باشم؟
خیر، نیازی به رژیم غذایی کاملاً متفاوت نیست، اما تمرکز بر غذاهای مغذی و اجتناب از غذاهای فرآوریشده و التهابزا به روند بهبودی کمک زیادی میکند.
۲. چه مدت باید رژیم غذایی خاص پس از جراحی چشم را رعایت کنم؟
معمولاً رعایت این رژیم غذایی در چند هفته اول پس از جراحی ضروری است، اما حفظ عادات غذایی سالم در بلندمدت نیز برای سلامت چشمها مفید است.
۳. آیا مکملهای غذایی میتوانند به جای تغذیه سالم استفاده شوند؟
مکملها هرگز جایگزین یک رژیم غذایی متعادل نیستند. بهتر است مواد مغذی را از طریق غذاهای کامل دریافت کنید، مگر اینکه پزشک مکملی خاص را توصیه کند.
۴. آیا قهوه یا چای میتوانند روی بهبودی چشم تاثیر بگذارند؟
مصرف متعادل قهوه یا چای معمولاً مشکلی ایجاد نمیکند، اما از مصرف بیش از حد آنها که میتواند منجر به کمآبی بدن شود، خودداری کنید.
۵. آیا غذاهای تند یا اسیدی باید بعد از جراحی چشم محدود شوند؟
برخی افراد ممکن است به غذاهای تند یا اسیدی حساس باشند و این غذاها میتوانند باعث ناراحتی معده شوند. اگر چنین تجربهای دارید، بهتر است مصرف آنها را در دوران نقاهت محدود کنید.
Rate this post
