علائم سکته مغزی خاموش و روش های تشخیص آن

هنگامی که در مورد سکته مغزی صحبت می شود، بیشتر افراد به علائم ناگهانی و شدید مانند فلج در یک طرف بدن یا اختلال شدید گفتار فکر می کنند. اما سکته مغزی همیشه خود را به این شکل نشان نمی دهد. آیا ممکن است فردی سکته کند اما متوجه نشود؟ بله در برخی موارد، سکته مغزی بدون علائم واضح در مغز رخ می دهد و فرد حتی متوجه وقوع آن نمی شود. علائم سکته مغزی خاموش در واقع زمانی رخ می دهد که لخته یک رگ خونی در مغز را مسدود می کند، اما فرد هیچ علامتی را تجربه نمی کند. با وجود این فقدان علائم، سکته های مغزی خاموش می توانند به بخش کوچکی از مغز آسیب برساننددر واقع به دلیل عدم وجود علائم قابل توجه، تشخیص سکته خاموش می تواند دشوار باشد. در این مقاله با علائم سکته مغزی خاموش از پزشک خود آشنا خواهید شد.

سکته مغزی خاموش چیست؟

سکته مغزی خاموش نوعی آسیب مغزی است و زمانی رخ می‌دهد که بخشی از مغز خون کافی نداشته باشد و آسیب مغزی رخ دهد، اما علائم خاصی وجود ندارد. به عبارت دیگر، سکته مغزی خاموش معمولاً به دلیل عدم وجود علائم قابل مشاهده تشخیص داده نمی شود و تنها در آزمایش های تصویربرداری مغزی مانند اسکن MRI قابل تشخیص است.

سکته مغزی خاموش می‌تواند به دلیل انسداد یا تنگ شدن رگ‌های خونی که به مغز خون می‌رسانند رخ دهد. این عروق ممکن است به دلیل تجمع آتروم (پلاک)، خونریزی مویرگی یا تشکیل لخته مسدود شوند. این نوع سکته می تواند به تدریج توانایی های شناختی را کاهش دهد، مشکلات تعادلی را کاهش دهد و خطر سکته های شدیدتر را افزایش دهد.

خون به قسمتی از مغز نمی رسد.

علائم سکته مغزی خاموش چیست؟

علائم سکته خاموش معمولاً به تدریج و به طور نامحسوس ظاهر می شوند و به همین دلیل بسیاری از افراد آن را جدی نمی گیرند یا به افزایش سن نسبت می دهند. برخلاف یک سکته معمولی، هیچ علامت هشدار دهنده ناگهانی در سکته مغزی خاموش وجود ندارد، اما این به معنای بی خطر بودن آن نیست. آسیب مغزی در این نوع سکته جدی است و می تواند بر عملکرد طبیعی مغز تأثیر بگذارد.

بسیاری از علائم سکته مغزی خاموش به صورت تغییرات خفیف در توانایی‌های ذهنی، حرکتی یا رفتاری ظاهر می‌شوند. این علائم ممکن است ماه ها یا حتی سال ها پس از سکته مغزی ظاهر شوند و کیفیت زندگی فرد را کاهش دهند. علائم رایج سکته مغزی خاموش شامل موارد زیر است:

• کاهش تدریجی حافظه و تمرکز
• مشکل در تفکر و تصمیم گیری
• اختلال جزئی در تعادل و راه رفتن
تغییرات رفتاری و خلقی
• مشکلات جزئی در صحبت کردن یا درک مفاهیم

تفاوت بین علائم سکته مغزی خاموش و سکته

سکته مغزی معمولی اغلب با علائم شدید و ناگهانی همراه است و فرد یا اطرافیان به سرعت متوجه این مشکل می شوند. ضعف در یک طرف بدن، افتادگی صورت و اختلال گفتار از علائم شناخته شده سکته مغزی است. این علائم معمولاً نیاز به مراقبت فوری پزشکی دارند و سریعتر تشخیص داده می شوند. اما سکته های مغزی خاموش یا بی صدا علائمی مانند این را نشان نمی دهند. در واقع، سکته های مغزی خاموش معمولاً هیچ علامتی ندارند و گاهی اوقات افراد حتی متوجه آن نمی شوند. در جدول زیر می‌توان تفاوت علائم سکته مغزی با علائم سکته مغزی خاموش را مشاهده کنید.

تفاوت بین سکته مغزی خاموش و سکته مغزی خفیف

سکته مغزی خفیف معمولاً با علائم قطعی اما موقتی مانند بی‌حسی، ضعف عضلانی یا تکلم همراه است و فرد متوجه می‌شود که چیزی اشتباه است. این علائم ممکن است پس از چند دقیقه یا چند ساعت از بین بروند، اما همچنان نیاز به مراقبت پزشکی دارند. در سکته مغزی خفیف، علائم هشدار دهنده وجود دارد و این باعث مراجعه سریعتر به پزشک می شود.

در مقابل، سکته مغزی خاموش اغلب بدون علائم قابل تشخیص رخ می دهد و فرد از وقوع آن بی خبر می ماند. آسیب مغزی تنها در تصویربرداری مانند MRI قابل تشخیص است. این بدون علامت باعث می شود سکته مغزی خاموش دیرتر تشخیص داده شود و خطر تجمع آسیب مغزی را افزایش می دهد.

چرا سکته مغزی خاموش علائم خاصی ندارد؟

دلیل اصلی عدم وجود علائم واضح در سکته مغزی خاموش این است که آسیب ایجاد شده معمولاً بخش‌های کوچکی از مغز را درگیر می‌کند یا در مناطقی رخ می‌دهد که مسئول عملکردهای حیاتی و فوری نیستند. مغز انسان توانایی جبرانی بالایی دارد و می تواند تا حدی آسیب های محدود را پوشش دهد. با تکرار سکته های بی صدا یا افزایش میزان آسیب، مغز دیگر قادر به جبران آن نخواهد بود و علائم به تدریج ظاهر می شوند. به همین دلیل، سکته مغزی خاموش می تواند عواقب جدی در دراز مدت داشته باشد.

سکته‌های بی‌صدا زمانی اتفاق می‌افتند که جریان خون بخشی از مغز شما به طور ناگهانی قطع می‌شود و مغز شما از اکسیژن محروم می‌شود و به سلول‌های مغز آسیب می‌رساند. اما تشخیص سکته‌ی خاموش، طبیعتاً سخت است. معمولاً گزینه اصلی برای تشخیص این نوع سکته با استفاده از ام آر آی یا سی تی اسکن است و پزشک متخصص می تواند سکته های خاموش را با این موارد تشخیص دهد.

چگونه متوجه شویم که سکته مغزی خاموش داشته ایم؟

اگرچه این نوع سکته علائم واضحی مانند سکته کامل ندارد، اما این بدان معنا نیست که کاملاً بدون عارضه است. علائم سکته خاموش بیشتر ظاهر می شود، به خصوص اگر این نوع سکته چندین بار تکرار شود. برخی از علائم واضح تر و برخی بسیار ظریف هستند و ممکن است با علائم پیری اشتباه گرفته شوند.

تشخیص سکته مغزی خاموش معمولاً به طور اتفاقی در طی سایر معاینات پزشکی انجام می شود. بسیاری از افراد با مراجعه به پزشک به دلیل از دست دادن حافظه، اختلال تعادل یا مشکلات شناختی متوجه این مشکل می شوند. بررسی دقیق علائم خفیف و توجه به تغییرات تدریجی نقش مهمی در تشخیص دارد. پزشکان می توانند با بررسی تاریخچه پزشکی، عوامل خطر مانند فشار خون بالا و نتایج تصویربرداری مغز، سکته مغزی خاموش را تشخیص دهند. MRI مغز یکی از ابزارهای مهم برای تشخیص این نوع سکته است.

1. ضایعات سفید در اسکن مغز

راه اصلی برای تشخیص سکته مغزی خاموش از طریق اسکن مغز است. علائم سکته خاموش در اسکن مغز معمولاً شامل یک سری لکه های سفید است. وجود بافت های اسکار در این اسکن ها یا وجود مناطق کوچکی از رگ های خونریزی دهنده از دیگر نشانه های واضح و تایید کننده سکته مغزی خاموش است. این ضایعات معمولاً نتیجه اختلال در خون رسانی عروق کوچک مغز است. وجود این لکه ها می تواند نشانه سکته های بی صدا قبلی باشد.

2. از دست دادن موقت حرکت عضلات

یکی از علائم سکته مغزی خاموش، به خصوص اگر این سکته ها چندین بار اتفاق بیفتد، از دست دادن موقت قدرت و حرکت عضلات مختلف بدن است. از آنجایی که این مشکل در سنین بالا نیز بروز می کند، اکثر افراد حتی متوجه بروز چنین حالتی نمی شوند. بی‌حسی یا گزگز در یک طرف بدن و ضعف در اندام‌ها از دیگر نشانه‌های سکته بی‌صدا هستند.

3. مشکلات گفتاری

مشکلات گفتاری و مشکل در صحبت کردن یکی دیگر از علائم سکته مغزی خاموش است. این مشکل می تواند به طور موقت و کاملاً نامحسوس رخ دهد، به گونه ای که مردم حتی از وقوع آن آگاهی کامل نداشته باشند. گفتار درمانگر به خوبی می تواند مشکلات گفتار بیماران را تشخیص دهد. سایر شرایط عبارتند از: تکلم موقت. زمان بهبودی گفتار در سکته مغزی به شدت سکته مغزی و سن بیمار بستگی دارد. این اختلالات اغلب تدریجی هستند و ممکن است با پیری اشتباه گرفته شوند.

4. از دست دادن بینایی، قدرت و احساس

سکته مغزی خاموش می‌تواند بر برخی از توانایی‌ها و مهارت‌های فرد نیز تأثیر بگذارد، حتی اگر خود شخص دقیقاً متوجه از دست دادن این مهارت‌ها نشود. به عنوان مثال، یکی از علائم سکته مغزی خاموش می تواند کاهش بینایی افراد یا حتی از دست دادن موقت بینایی باشد. تاری دید یکی دیگر از علائم این بیماری است. کاهش قدرت و توانایی بیماران و حتی از دست دادن احساسات را می توان از دیگر علائم سکته مغزی خاموش دانست. این علائم ممکن است گذرا باشند، اما از نظر بالینی مهم هستند.

5. مسائل مربوط به مهارت ها و توانایی های شناختی

سایر علائم سکته مغزی خاموش که به احتمال زیاد با سایر بیماری‌های مرتبط با افزایش سن مانند زوال عقل یا آلزایمر اشتباه گرفته می‌شوند، مشکلاتی هستند که افراد با مهارت‌های شناختی و ارتباطی دارند. مشکلاتی مانند اختلالات روانپزشکی مانند اضطراب و افسردگی، احساسات نامناسب، گم شدن در مکان های آشنا و دشواری در تصمیم گیری از دیگر علائم سکته های خاموش یا خفیف هستند.

6. مشکلات تعادل

برخی از افرادی که سکته مغزی خاموش داشته اند نیز ممکن است همزمان با سکته مغزی یا پس از آن دچار مشکلات تعادلی شوند. سرگیجه، سردرد و لرزش یا مشکل در راه رفتن از جمله مواردی است که در برخی افراد دیده می شود.

7. سقوط های مکرر

به دلیل مشکلات تعادل بدن و قدرت عضلانی و همچنین سرگیجه و سردردهایی که برخی افراد از آن رنج می برند، احتمال افتادن و زمین خوردن مکرر در افرادی که سکته خاموش داشته اند وجود دارد. زمین خوردن های مکرر یکی از علائم سکته مغزی خاموش است که با مشکلات پیری اشتباه گرفته می شود.

8. نشت ادرار و ناتوانی در کنترل ادرار

به دلیل ضعفی که در برخی از اندام ها ایجاد می شود و از دست دادن قدرت عضلانی، ممکن است برخی افراد کنترل ادرار خود را از دست بدهند و یا حتی حرکات روده خود را کنترل کنند و با مشکل بی اختیاری ادرار و حتی بی اختیاری مدفوع مواجه شوند. بی اختیاری ادرار، به ویژه در افراد مسن، می تواند با آسیب مغزی خاموش مرتبط باشد و نباید صرفاً به پیری نسبت داده شود.

9. تغییرات در خلق و خو

گاهی اوقات افرادی که سکته مغزی خاموش داشته اند بدون اینکه متوجه شوند تغییرات زیادی در خلق و خوی خود تجربه می کنند. این تغییرات خلقی شامل برخی از حالت های افسردگی یا پرخاشگری است. این علائم سکته مغزی خاموش ممکن است با سایر مشکلات سلامت روان اشتباه گرفته شود. گاهی اوقات گریه بیمار سکته مغزی نیز به همین دلیل است. افسردگی، تحریک پذیری، یا تغییرات رفتاری ممکن است به دلیل آسیب به بخش هایی که احساسات را تنظیم می کنند رخ دهد.

10. کاهش توانایی تفکر

افرادی که سکته‌ی خاموش را تجربه می‌کنند، حتی اگر در حال حاضر علائم شدیدی از خود نشان ندهند، قطعاً بخشی از مغزشان آسیب دیده است. به همین دلیل، به ویژه با تکرار سکته های خفیف، توانایی و ظرفیت مغز کاهش می یابد; تا جایی که این افراد قدرت کمتری برای تفکر و تصمیم گیری دارند. در نتیجه، مشکل در تصمیم گیری یکی از علائم سکته مغزی خاموش در نظر گرفته می شود.

11. کاهش ظرفیت و توانایی مغز

با آسیب هایی که پس از هر سکته خاموش به قسمت های مختلف مغز وارد می شود، ظرفیت و قابلیت های مغز نیز کاهش می یابد و به همین دلیل ممکن است افراد حافظه خود را به طور موقت از دست بدهند. کاهش توانایی انجام کارهای روزانه، انجام ریاضی یا یادگیری از جمله مشکلاتی است که پس از سکته خاموش برای افراد ایجاد می شود. این فرآیند معمولاً تدریجی است.

12. غش بعد از سکته مغزی خاموش

به دلیل فشار و مشکلات ناشی از سکته های بی صدا، برخی از بیماران دچار غش مداوم اما مختصر می شوند. غش، که می تواند یک علامت سکته مغزی خاموش باشد، گاهی اوقات با سایر مشکلات زمینه ای مانند فشار خون پایین اشتباه گرفته می شود.

علت سکته مغزی خاموش چیست؟

دلیل اصلی سکته مغزی، نرسیدن خون کافی به بخش‌های مغز است که معمولاً به دلیل انسداد عروق کوچک مغز رخ می‌دهد. این مشکل می تواند ناشی از بیماری های زمینه ای و سبک زندگی ناسالم باشد. بسیاری از عوامل خطر رایج سکته مغزی نیز در سکته مغزی خاموش نقش دارند. شناخت و کنترل این عوامل خطر می تواند نقش مهمی در پیشگیری از سکته مغزی خاموش داشته باشد. نادیده گرفتن بیماری های مزمن می تواند احتمال این نوع سکته را افزایش دهد. برخی از رایج‌ترین علت سکته مغزی عبارتند از:

• فشار خون بالا
• دیابت
• چربی خون بالا
• بیماری های قلبی
• سیگار کشیدن
• افزایش سن

چه کسی ممکن است در هاموش سکته کند؟

افراد مسن، بیماران مبتلا به فشار خون بالا و دیابت و کسانی که سابقه بیماری قلبی دارند بیشتر در معرض سکته مغزی خاموش هستند. همچنین، افرادی که فعالیت بدنی کمی دارند یا رژیم غذایی ناسالم دارند، در معرض خطر بیشتری هستند.

درمان سکته مغزی خاموش چیست؟

درمان سکته مغزی خاموش بیشتر بر کنترل عوامل خطر و جلوگیری از سکته های بعدی متمرکز است. آسیب مغزی معمولاً غیر قابل برگشت است، اما می توان از پیشرفت آن جلوگیری کرد. متخصص مغز و اعصاب با توجه به شرایط بیمار برنامه درمانی مناسب را تعیین می کند. درمان همچنین ممکن است شامل داروهایی برای کنترل فشار خون، قند خون و چربی‌ها، تغییر سبک زندگی و در برخی موارد رقیق‌کننده‌های خون باشد. پیگیری منظم درمان نقش مهمی در کاهش عوارض دارد.

نرسیدن خون به مغز چه عوارضی دارد؟

نرسیدن خون به مغز می‌تواند باعث آسیب دائمی به سلول‌های مغز شود و عملکرد طبیعی مغز را مختل کند. با گذشت زمان، این آسیب ها می تواند منجر به از دست دادن حافظه، اختلالات تعادل و مشکلات شناختی شود. شدت عوارض بستگی به میزان و تکرار اختلال خون رسانی دارد. در موارد پیشرفته، فقدان جریان خون به مغز خطر سکته های مغزی شدیدتر، ناتوانی دائمی و زوال عقل را افزایش می دهد. به همین دلیل، تشخیص و درمان به موقع بسیار مهم است.

علائم نرسیدن خون به مغز چطور است؟

آیا سکته مغزی خاموش باعث مرگ می شود؟

اگرچه افراد معمولاً با یک یا دو سکته مغزی خفیف نمی میرند، اما عوارض این سکته ها و عود آنها می تواند طول عمر بیماران سکته مغزی را کاهش دهد و خطر مرگ را افزایش دهد. به خصوص احتمال مشکلات زوال عقل و خطر سکته کامل در این افراد بسیار بیشتر است. در نتیجه، سکته مغزی خاموش معمولاً مستقیماً باعث مرگ ناگهانی نمی شود، اما می تواند خطر سکته های مغزی شدیدتر و مرگ ناشی از آنها را افزایش دهد. نادیده گرفتن این نوع سکته می تواند عواقب جدی در آینده داشته باشد. مراقبت از بیمار سکته مغزی در خانه می تواند امید به زندگی را افزایش دهد.

چگونه از سکته مغزی خاموش جلوگیری کنیم؟

پیشگیری از سکته مغزی خاموش با کنترل عوامل خطر و اصلاح سبک زندگی امکان پذیر است. رعایت توصیه های پزشکی و پیگیری منظم وضعیت سلامت می تواند نقش مهمی در کاهش احتمال این نوع سکته داشته باشد. راهبردهای پیشگیری از سکته مغزی خاموش عبارتند از:

• کنترل فشار خون و قند خون
• سیگار را ترک کنید
• فعالیت بدنی منظم
• تغذیه سالم شامل مصرف سبزیجات، میوه ها، ماهی و غلات کامل
• مدیریت استرس

برای سکته مغزی خاموش به کدام پزشک مراجعه کنیم؟

برای کسب اطلاعات بیشتر در مورد سکته مغزی خاموش می توانید با بهترین متخصص مغز و اعصاب ایران نوبت بگیرید.
در زیر فهرستی از برجسته ترین متخصصان مغز و اعصاب در شهرهای مختلف ایران آمده است.

• متخصص مغز و اعصاب سنندج
• متخصص مغز و اعصاب اراک
• متخصص مغز و اعصاب قم
• متخصص مغز و اعصاب تهران

نتیجه گیری

سکته مغزی خاموش یکی از مشکلات پنهان اما مهم سلامت مغز است که می تواند بدون علائم واضح رخ دهد و به مرور زمان بر توانایی های شناختی و جسمی تأثیرات جدی بگذارد. بزرگترین چالش در مورد سکته مغزی خاموش، تشخیص ندادن آن است. زمانی که فرد متوجه وقوع سکته مغزی نشود، تحت درمان خصوصی قرار نمی گیرد و این امر خطر عوارض بعدی و عود سکته را افزایش می دهد. بنابراین با دانستن کوچکترین علائم سکته مغزی خاموش، بهتر است برای تشخیص قطعی و پیگیری پزشکی به متخصص مغز و اعصاب مراجعه کنید. شناخت علائم پنهان، کنترل عوامل خطر و مراجعه به موقع به پزشک می تواند از بروز آسیب های مغزی جلوگیری کند. توجه به سلامت مغز نقش مهمی در حفظ کیفیت زندگی در دوران پیری دارد.

اگر مشکوک به سکته مغزی خاموش هستید، حتماً برای معاینه دقیق به متخصص مغز و اعصاب مراجعه کنید. شما می توانید از طریق وب سایت پزشک خود با بهترین پزشکان ارتباط برقرار کنید. در Doctoreto علاوه بر سیستم نوبت دهی حضوری، امکان مشاوره آنلاین متخصص مغز و اعصاب وجود دارد.

پزشک شما مراقب سلامتی شماست!