آشنایی با انواع پروتز دندان یکی از تقسیم بندی انواع پروتزها، تقسیم کردن آن‌ها به سه دسته اصلی متحرک، نیمه متحرک و پروتز ثابت است. ### ۱. پروتزهای متحرک پروتزهای متحرک، همانطور که از نامشان پیداست، پروتزهایی هستند که می‌توان آن ها را از دهان درآورد و دوباره در آن قرار داد. این نوع پروتزها معمولا برای جایگزینی تمام دندان های یک فک یا چندین دندان در یک ناحیه استفاده می‌شوند. بسیاری از افراد پروتز متحرک را با نام‌هایی مانند دست دندان یا دندان مصنوعی هم می‌شناسند که البته نام‌های اشتباهی هم نیست. این پروتزها ارزان ترین نوع پروتز دهان هستند؛ به سرعت ساخته می‌شوند و برای افرادی که تمام دندان‌های یک یا هر دو فک خود را از دست دادند، گزینه‌ی بسیار مناسبی به حساب می‌آیند. اما ثباتشان نسبت به پروتزهای نیمه متحرک و ثابت بسیار کمتر است؛ محدودیت‌های غذایی بسیار زیادی دارند و به مرور زمان، باعث تحلیل رفتن استخوان فک می‌شوند. #### انواع پروتزهای متحرک - **پروتز کامل:** برای جایگزینی تمام دندان های یک فک استفاده می‌شود. - **پروتز پارسیل:** برای جایگزینی چندین دندان در یک ناحیه استفاده می‌شود. **بیشتر بخوانید:** قیمت پارسیل دندان ### ۲. پروتزهای ثابت پروتزهای ثابت، نوعی دندان مصنوعی هستند که به صورت دائمی بر روی دندان‌های مجاور یا پایه‌های ایمپلنتی چسبانده می‌شوند و امکان درآوردن آن‌ها وجود ندارد. این پروتزها به دلیل ثبات و عملکرد شبیه به دندان‌های طبیعی، محبوبیت زیادی دارند. آن‌ها هنگام جویدن یا صحبت کردن حرکت نمی‌کنند و به دلیل سفارشی‌سازی و تطابق با رنگ دندان‌های طبیعی، ظاهری بسیار طبیعی و زیبا دارند. پروتزهای ثابت عملکرد جویدن شما را بهبود می‌دهند. یعنی شما هیچ مانعی برای صرف غذاهای جویدنی و دلخواهتان نخواهید داشت. همچنین، در صورتی که پروتز بر روی ایمپلنت قرار گیرد، با تحریک استخوان فک از تحلیل رفتن آن جلوگیری می‌کند. آپشنی که در پروتزهای متحرک وجود ندارد. با این حال، در برخی از موارد، برای ساخت بریج (یکی از انواع پروتزهای ثابت) نیاز به تراشیدن دندان‌های مجاور است و در صورتی که بهداشت دهان و دندان به خوبی رعایت نشود، احتمال پوسیدگی دندان‌های مجاور افزایش پیدا می‌کند. در نهایت هم اینکه هزینه پروتز دندان ثابت بسیار بیشتر از پروتزهای متحرک است. هرچند که مطمئن باشید مزایای پروتز ثابت نسبت به پروتز متحرک، ارزش پرداخت هزینه بیشتر را دارد. **بیشتر بخوانید:** مزایا پروتز دندان #### انواع پروتزهای ثابت - **روکش:** برای پوشاندن یک دندان آسیب دیده یا تغییر شکل داده شده استفاده می‌شود. - **بریج:** پل یا بریج، راهکاری برای جایگزینی یک یا چند دندان از دست رفته با تکیه بر دندان‌های مجاور است. - **ایمپلنت:** یک جایگزین دائمی برای ریشه دندان است که پروتزی مصنوعی بر روی آن قرار می‌گیرد. - **ونیر:** راهکاری زیبا برای بهبود ظاهر دندان‌های تغییر رنگ داده شده و آسیب دیده است. - **اینله و انله:** نوعی پروتز مصنوعی است که برای جایگزینی بخشی از ساختار از دست رفته دندان مورد استفاده قرار می‌گیرد. ### ۳. پروتزهای نیمه متحرک (اوردنچر ایمپلنت) پروتزهای نیمه متحرک یا اوردنچر، نوعی پروتز دندانی هستند که ترکیبی از ویژگی‌های پروتزهای ثابت و متحرک را در کنار یکدیگر دارند. این پروتزها به ایمپلنت‌های دندان متصل می‌شوند و از این طریق، ثبات و استحکامی مشابه پروتزهای ثابت را ارائه می‌دهند. با این حال، به دلیل داشتن اتصالاتی خاص، امکان برداشتن و تمیز کردن آن‌ها نیز وجود دارد. این پروتز، همان نوع مخصوصی است که ما قصد داریم تا در ادامه این مطلب، شما را با آن آشنا کنیم. پروتز نیمه متحرک چیست و چگونه عمل می کند؟ همانطور که در بخش انواع پروتز به شما توضیح دادیم، پروتز نیمه متحرک یا اوردنچر، به معنای قرار دادن پروتز مصنوعی دندان، روی پایه‌های ایمپلنتی است. این روش جایگزینی دندان، از ثبات بالاتری نسبت به پروتز دندان متحرک برخوردار است؛ هر چند که هنوز هم از ثبات کاملِ پروتز ثابت برخوردار نیست. ### پروتز نیمه متحرک چگونه عمل می‌کند؟ در ابتدا، دندانپزشک ایمپلنت‌های تیتانیومی را در استخوان فک بیمار قرار می‌دهد. این ایمپلنت‌ها قرار است درست شبیه به عنوان ریشه‌هایی مصنوعی برای دندان‌های جدید فرد عمل کنند. پس از گذشت ۴ الی ۶ ماه (که پایه‌های ایمپلنت به خوبی با استخوان فک جوش خوردند)، دندانپزشک از دهان فرد قالب می‌گیرد تا پروتزهایی سفارشی برای قرار گرفتن روی این پایه‌ها به لابراتوار سفارش دهد. در نهایت هم اوردنچر ساخته شده به وسیله اتصالاتی مخصوص به این پایه‌های ایمپلنتی متصل می‌شود. اتصالاتی که باعث می‌شوند اوردنچر هم به طور محکم در جای خود قرار گیرد، و هم در عین حال امکان برداشتن آن وجود داشته باشد. مزایای پروتز نیمه متحرک دندان استفاده از پروتزهای دندانی نیمه متحرک، مزایای بسیار زیادی دارد. برای مثال: ### ثبات و استحکام بالا اتصال اوردنچر به ایمپلنت دندان، باعث می‌شود این پروتز بسیار پایدار باشد و در هنگام جویدن یا صحبت کردن حرکت نکند. با کمک این ویژگی، شما می‌توانید غذاهای مختلفی را به راحتی بجوید و از خوردن آن‌ها لذت ببرید. این اوردنچرها ثابت هستند و مانند دندان‌های مصنوعی لق نمی‌زنند. در نتیجه، شما در هنگام صحبت کردن، هیچگونه نگرانی از بابت جابجایی پروتز در دهانتان نخواهید داشت. ### ظاهر طبیعی و مشابه دندان واقعی وقتی از ظاهر طبیعی یک پروتز نیمه متحرک صحبت می‌کنیم، منظورمان این است که این پروتز تا حد زیادی شبیه به دندان‌های طبیعی شما است. تا حدی که دیگران هنگام مشاهده دندان‌های شما، متوجه نمی‌شوند که شما از دندان مصنوعی استفاده می‌کنید. این زیبایی طبیعی، به چند دلیل اتفاق می‌افتد. اول اینکه دندانپزشک با دقت رنگ دندان‌های طبیعی شما را بررسی می‌کند و پروتز شما را با همان رنگ می‌سازد تا یکنواختیِ لبخند شما حفظ شود. دوم، اینکه با توجه به منحصر به فرد بودن شکل و اندازه دندان‌های هر فرد، دندانپزشک با استفاده از قالب‌گیری دقیق، پروتزی می‌سازد که با شکل و اندازه دندان‌های دیگر شما هماهنگ باشد. دلیل سوم این زیبایی طبیعی هم شفافیت پروتزها و قابلیت عبور نور است. ویژگی خاصی که ظاهر طبیعی پروتز شما را دوچندان می‌کند. ### حفظ سلامت استخوان فک وقتی دندانی از دهان خارج می‌شود، استخوان فک زیر آن شروع به تحلیل رفتن می‌کند. این عارضه به این دلیل رخ می‌دهد که دندان‌ها با وارد کردن فشار به استخوان، باعث تحریک و رشد آن می‌شوند. اما وقتی دندانی وجود نداشته باشد، استخوان تحریکی دریافت نمی‌کند و به تدریج تحلیل می‌رود. پروتز نیمه متحرک به این دلیل که به ایمپلنت‌های دندانی متصل می‌شود، می‌تواند از تحلیل رفتن استخوان فک جلوگیری کند و حتی به بازسازی آن استخوان کمک کند. در واقع، ایمپلنت‌ها به عنوان ریشه‌های مصنوعی دندان عمل می‌کنند و با وارد کردن فشار به استخوان، باعث تحریک آن می‌شوند. این تحریک باعث می‌شود استخوان فک قوی‌تر و سالم‌تر باقی بماند. مکانیسم دقیق این فرایند، انتقال نیرو به استخوان از طریق اعمال فشار به ایمپلنت و در نتیجه، به استخوان فک و همچنین، تحریک مداوم استخوان است. **بیشتر بخوانید:** جراح فک و صورت ### دوام و ماندگاری بالا وقتی از پروتز نیمه متحرک استفاده می‌کنید، ایمپلنت‌های شما به عنوان ریشه‌های مصنوعی دندانتان عمل می‌کنند و پروتز را محکم در جای خود نگه می‌دارند. آن‌ها فشار جویدن را به طور یکنواخت به استخوان فک منتقل می‌کنند و از شکستگی یا ترک خوردگی پروتز جلوگیری می‌کنند. همچنین، مواد استفاده شده در ساخت پروتزهای نیمه متحرک، مقاومت بالایی در برابر سایش دارند و در اثر جویدن غذا دچار سایش نمی‌شوند. در نتیجه‌ی همه‌ی این مزایا، پروتز نیمه متحرک شما می‌تواند ماندگاری و طول عمر دوچندانی نسبت به پروتزهای متحرک داشته باشد. طول عمر پروتز نیمه متحرک دندان چقدر است؟ اگر بتوانید به خوبی از پروتز نیمه متحرک دندان خود مراقبت کنید، به احتمال زیاد می‌توانید تا بیش از ۲۰ سال از این پروتز و مزایای آن استفاده کنید. هر چند که رعایت دقیق بهداشت دهان و دندان و مراقبت از این پروتز، در کنار کیفیت بالای آن، تاثیر بسیار زیادی روی این طول عمر دارند. کاندیداهای استفاده از پروتز نیمه متحرک پروتز نیمه متحرک یا اوردنچر، به دلیل ترکیب مزایای پروتزهای ثابت و متحرک، انتخاب مناسبی برای بسیاری از افراد هستند. برای مثال: - **کسانی که چندین دندان یا همه دندان‌های یک فک را از دست داده‌اند:** اگر شما تعدادی از دندان‌های خود را از دست دادید و نمی‌خواهید از پروتز کامل استفاده کنید، پروتز نیمه متحرک می‌تواند یک گزینه مناسب برای شما باشد. - **افرادی که به دنبال یک جایگزین پایدار برای دندان‌های از دست رفته هستند:** اگر شما به دنبال یک راه حل طولانی‌مدت برای جایگزینی دندان‌های خود هستید، پروتز نیمه متحرک می‌تواند یک گزینه بسیار خوب باشد. - **افرادی که می‌خواهند ظاهر طبیعی و عملکرد جویدن خوبی داشته باشند:** پروتز نیمه متحرک به دلیل اتصال به ایمپلنت‌ها، ظاهری بسیار طبیعی دارد و عملکرد جویدن را به طور قابل توجهی بهبود می‌بخشد. - **کسانی که می‌خواهند از تحلیل رفتن استخوان فکشان جلوگیری کنند:** ایمپلنت‌هایی که اوردنچر به آن‌ها متصل می‌شود، با تحریک استخوان فک، از تحلیل رفتن آن جلوگیری می‌کنند. - **افرادی که به بهداشت دهان و دندان خود اهمیت می‌دهند:** برای حفظ سلامت اوردنچر و ایمپلنت‌ها، نیاز به مراقبت‌های منظم و دقیق است. پروتز دندان نیمه متحرک برای چه کسانی مناسب نیست؟ این روش برای کسانی که از تراکم کافی در استخوان فک برخوردار نیستند مناسب نیست. زیرا ایمپلنت‌ها برای تثبیت نیاز به استخوانی محکم و با تراکم کافی دارند. در صورتی که تراکم استخوان کم باشد، ایمپلنت به خوبی در استخوان جای نمی‌گیرد و ممکن است لق شود یا حتی از دست برود. علاوه بر این، افرادی که سیگار می‌کشند و یا در خواب دندان قروچه می‌کنند هم کاندید مناسبی برای اوردنچر نیستند. چون استعمال دخانیات روند بهبودی پس از جراحی کاشت ایمپلنت را کند می‌کند و احتمال عفونت را افزایش می‌دهد. دندان قروچه هم فشار زیادی به ایمپلنت‌ها و پروتز وارد می‌کند و باعث شل شدن آن‌ها و حتی شکستگی پروتز می‌شود. بنابراین، افرادی که این عادات را دارند، باید قبل از انجام درمان با اوردنچر، این عادات را ترک کرده یا تحت کنترل قرار دهند. معایب پروتز نیمه متحرک چیست؟ پروتز دندان نیمه متحرک علارغم تمام مزایای زیادی که دارد، ممکن است معایبی نیز با خود به همراه داشته باشد. معایبی مثل نیاز به جراحی، که در پروتزهای متحرک (دندان‌های مصنوعی) الرامی نیستند. از طرفی، کاندیداهای استفاده از پروتز دندان نیمه متحرک، باید واجد کلیه شرایط لازم برای دریافت این درمان باشند. یعنی به هیچ بیماری سیستماتیکی مبتلا نباشند و استخوان فکشان، توانایی ساپورت کردن از ایمپلنت دندان را داشته باشد. آخرین ایراد پروتز نیمه متحرک هم قیمت نسبتا بالای آن است که ممکن است برخی از افراد را از دریافت این درمان منصرف کند. هرچند که مزایای بسیار زیادتر این روش درمانی نسبت به دندان مصنوعی، ارزش پرداخت هزینه‌ی بیشترش را دارد. مراقبت از پروتز نیمه متحرک دندان چگونه است؟ اگر می‌خواهید طول عمر پروتز نیمه متحرک خود را افزایش دهید و برای سالیان سال، از وجود این عضو جدید در دهانتان بهره ببرید، باید در حفظ و مراقبت از این پروتز، کوشا باشید. چرا که پروتز دندان شما درست مانند یک دندان طبیعی، به رسیدگی و مراقبت نیاز دارد. برای مراقبت از این پروتز، پیش از هر چیز باید به رژیم غذاییتان توجه کنید. یعنی تا بیشترین حد ممکن، از صرف غذاهای سفت و سختی که ممکن است به پروتز دندان شما آسیب برسانند خودداری کنید. آجیل، آب نبات، میوه‌های سفت و ته دیگ، همگی جزو ممنوعیاتی است که در صورت استفاده از پروتز نیمه متحرک، باید دور آن‌ها را خط بکشید! دومین گروه از محدودیت‌های غذایی هم مربوط به غذاها و خوراکی‌های اسیدی است. خوراکی‌هایی مانند مرکبات، گوجه فرنگی و نوشابه‌ها، همگی می‌توانند منجر به پوسیدگی پروتز دندان شما شوند. پس باید سعی کنید که تا حد امکان از این خوراکی‌ها استفاده نکنید. در آخر هم باید سعی کنید که مصرف غذاهای شیرین و الکلی را کنار بگذارید تا پروتز دندان شما دچار پوسیدگی نشود. دومین گروه از مراقبت‌های شما، متعلق به رعایت بهداشت دهان و دندان هستند. یعنی استفاده روزانه و مرتب از مسواک، خمیر دندان و نخ دندان و همچنین، استفاده هفتگی (با تجویز دندانپزشک) از دهانشونه. این گروه از مراقبت‌ها با جلوگیری از تجمع باکتری‌ها و پیشگیری از التهاب لثه، به حفظ سلامتی پروتز دندان شما کمک می‌کند. در آخر هم باید سعی کنید که برخی از عادات و رفتارهای اشتباه و مضرتان را کنار بگذارید. یعنی از پروتز جدیدتان به عنوان ابزاری برای باز و بسته کردن درب اشیاء یا جویدن ناخن و خودکار استفاده نکنید. همچنین، در صورتی که عادت به دندان قروجه در خواب دارید، از یک محافظ شب برای پیشگیری از آسیب دیدگی پروتز نیمه متحرکتان کمک بگیرید. شما می‌توانید با رعایت این نکات، برای مدتی طولانی از پروتز نیمه متحرک خود استفاده کنید و لبخندی زیبا و طبیعی داشته باشید. هزینه پروتز نیمه متحرک دندان معمولا هزینه پروتز دندان نیمه متحرک بر اساس تعداد پایه‌های ایمپلنتیِ استخوان فک تعیین می‌شود. یعنی این هزینه، ارتباط مستقیمی با تعداد ایمپلنت‌های شما دارد. از طرفی، خود ایمپلنت‌ها هم جنس‌ها و برندهای مختلفی دارند و می‌توانند هزینه‌های بسیار متغیری داشته باشند. به همین دلیل، تعیین دقیق هزینه پروتز دندان کار چندان ساده‌ای نیست. ما به شما توصیه می‌کنیم که برای دریافت دقیق‌تر قیمت هایی مثل قیمت پروتز دندان تکی یا لیست قیمت پروتز ثابت دندان، به صفحه هزینه پروتز دندان مراجعه کنید تا از هزینه‌های دقیق تر مطلع شوید. **نتیجه گیری نهایی** پروتز نیمه متحرک، یک روش درمانی موثر و کارآمد برای جایگزینی دندان‌های از دست رفته است. این روش علاوه بر زیبایی و عملکرد بالا، باعث حفظ سلامت دهان و دندان و افزایش اعتماد به نفس افراد می‌شود. پس اگر شما هم به دنبال راهی برای جایگزینی دندان‌های از دست رفته خود هستید، می‌توانید با مراجعه به یک دندانپزشک متخصص، در مورد مناسب بودن این روش برای خود مشاوره بگیرید.