یکی از نگرانی‌های رایج خانم‌های باردار این است که:
آیا در دوران بارداری می‌توان درمان ریشه انجام داد یا باید آن را به بعد از زایمان موکول کرد؟

پاسخ علمی کوتاه این است:
❗ بارداری مانع انجام درمان ریشه نیست، بلکه در بسیاری موارد انجام به‌موقع آن ضروری است.

در این مقاله به طور کامل بررسی می‌کنیم که عصب‌کشی در بارداری تا چه حد ایمن است، چه زمانی بهترین زمان انجام آن است و چه نکاتی باید رعایت شود.

آیا درمان ریشه در بارداری ایمن است؟

بر اساس راهنماهای علمی دندانپزشکی:

• درمان‌های اورژانسی دندانپزشکی در بارداری مجاز و ایمن هستند

• عفونت دندانی درمان‌نشده می‌تواند برای مادر و حتی جنین خطرناک‌تر باشد

• کنترل عفونت اولویت دارد

عفونت فعال دندان ممکن است باعث:

• انتشار عفونت

• درد شدید

• تب

• استرس فیزیولوژیک برای مادر

شود که این موارد می‌توانند ریسک بیشتری نسبت به خود درمان داشته باشند.

بهترین زمان انجام درمان ریشه در بارداری چه زمانی است؟

بارداری به سه سه‌ماهه تقسیم می‌شود:

🔹 سه‌ماهه اول

در این دوره اندام‌های حیاتی جنین در حال شکل‌گیری هستند.
درمان‌های اورژانسی انجام می‌شود، اما درمان‌های غیرضروری ترجیحاً به تعویق می‌افتند.

🔹 سه‌ماهه دوم (بهترین زمان)

ایمن‌ترین زمان برای درمان‌های دندانپزشکی از جمله عصب‌کشی است.
مادر راحت‌تر است و ریسک‌ها کمترند.

🔹 سه‌ماهه سوم

امکان انجام درمان وجود دارد، اما به دلیل ناراحتی مادر و فشار شکمی، جلسات باید کوتاه‌تر باشند.

آیا عکس رادیوگرافی در بارداری خطرناک است؟

یکی از نگرانی‌های اصلی، گرفتن عکس دندان است.

واقعیت علمی:

• دوز اشعه رادیوگرافی دندان بسیار پایین است

• استفاده از پیش‌بند سربی و محافظ تیروئید خطر را تقریباً صفر می‌کند

• در موارد ضروری، رادیوگرافی با رعایت اصول ایمنی کاملاً مجاز است

عدم تشخیص دقیق بدون عکس ممکن است باعث درمان ناقص و عفونت باقی‌مانده شود.

آیا بی‌حسی دندان در بارداری ضرر دارد؟

بی‌حسی‌های موضعی رایج دندانپزشکی:

• در دوز استاندارد ایمن هستند

• مطالعات گسترده ایمنی آن‌ها را در بارداری تأیید کرده‌اند

• کنترل درد برای جلوگیری از استرس مادر ضروری است

درد کنترل‌نشده می‌تواند اثر منفی بیشتری نسبت به داروی بی‌حسی داشته باشد.

مصرف آنتی‌بیوتیک بعد از درمان ریشه در بارداری

در صورت نیاز به آنتی‌بیوتیک:

• برخی آنتی‌بیوتیک‌ها در بارداری مجاز هستند

• پزشک با توجه به شرایط بیمار، داروی مناسب و ایمن را تجویز می‌کند

خوددرمانی در بارداری به‌شدت توصیه نمی‌شود.

آیا می‌توان درمان ریشه را به بعد از زایمان موکول کرد؟

اگر دندان:

• درد شدید دارد

• آبسه دارد

• عفونت فعال دارد

❌ به تعویق انداختن درمان توصیه نمی‌شود.

اما اگر مشکل خفیف و بدون عفونت فعال باشد، ممکن است پزشک تصمیم به تعویق بگیرد.

تشخیص این موضوع باید توسط متخصص انجام شود.

چرا درمان عفونت دندان در بارداری مهم است؟

عفونت‌های دهانی کنترل‌نشده ممکن است با:

• افزایش التهاب سیستمیک

• استرس فیزیولوژیک

• مشکلات عمومی سلامت مادر

مرتبط باشند.

بنابراین درمان به‌موقع معمولاً ایمن‌تر از نادیده گرفتن مشکل است.

جمع‌بندی

✅ بارداری مانع درمان ریشه نیست.
✅ درمان‌های اورژانسی باید انجام شوند.
✅ بهترین زمان انجام درمان سه‌ماهه دوم است.
✅ رادیوگرافی و بی‌حسی با رعایت اصول ایمن هستند.
✅ عفونت درمان‌نشده خطرناک‌تر از خود درمان است.

اگر در دوران بارداری دچار درد یا عفونت دندان شده‌اید، مراجعه زودهنگام به متخصص درمان ریشه می‌تواند از بروز عوارض جدی جلوگیری کند.
دکتر مجتبی جیرانی متخصص درمان ریشه دندان