وابستگی یا عشق؟ مرز باریکی که طرحواره آمیختگی مشخص میکند
محمد پیریزی
تهرانمشاور و روانشناس
وابستگی یا عشق؟ مرز باریکی که طرحواره آمیختگی مشخص میکند
وابستگی یا عشق؟ مرز باریکی که طرحواره آمیختگی مشخص میکندطرحواره آمیختگی: وابستگی پنهانی که نفستان را میگیرد!
برخی افراد بهجای داشتن هویت شخصی و مرزهای روانی مشخص، زندگی خود را کاملاً درهمتنیده با دیگران تجربه میکنند. آنها نمیتوانند خود را جدا از والدین، دوستان یا شریک عاطفیشان تصور کنند و احساس میکنند بدون حضور این افراد ناتوان هستند. چنین وابستگیای ریشه در الگویی ناپخته به نام طرحواره آمیختگی دارد.
در این الگو، فرد بیشتر بر اساس خواست دیگران زندگی میکند تا تمایلات درونی خودش. همین موضوع باعث میشود احساس استقلال، ابراز نظر و تصمیمگیری برای او به امری دشوار تبدیل شود. ترس از تنهایی و نیاز شدید به تکیهگاه، رشد شخصیتی را متوقف کرده و فرد را در نوعی همزیستی ناسالم نگه میدارد.
در این مقاله، بهصورت کامل به بررسی طرحواره آمیختگی، ویژگیها و نشانههای آن میپردازیم و راههایی برای شناخت و مقابله با آن ارائه میدهیم.
طرحواره آمیختگی چیست؟
طرحواره آمیختگی، یا همان تله روانی «درهمتنیدگی»، نوعی الگوی فکری و رفتاری است که در آن فرد بیش از حد در روابط نزدیکش، بهویژه در رابطه با اعضای خانواده، غرق میشود. این افراد مرز مشخصی بین خود و دیگران قائل نیستند و بهجای داشتن هویتی مستقل، معمولاً احساسات و تصمیماتشان را با خواست و نظر دیگران هماهنگ میکنند.
کسانی که دچار این الگو هستند، معمولاً برای انتخابهای زندگیشان به تأیید یا راهنمایی دیگران وابستهاند. همین وابستگی میتوان
علائم شایع طرحواره آمیختگی
افرادی که درگیر طرحواره آمیختگی هستند، معمولاً با مجموعهای از مشکلات روانشناختی و رفتاری دستوپنجه نرم میکنند که در ادامه به آنها اشاره میشود:
-
دشواری در حفظ ثبات احساسی
این افراد اغلب درونی ناآرام دارند و با حس دائمی نگرانی و بیقراری زندگی میکنند. کوچکترین تغییری در روابط یا شرایط محیطی، میتواند آنها را از نظر احساسی بههم بریزد.
-
عدم اطمینان در تصمیمگیری
وقتی با موقعیتی مواجه میشوند که نیاز به انتخاب یا اقدام دارد، سردرگم و مردد میمانند. وابستگی به دیگران باعث میشود که نتوانند مستقل عمل کنند.
-
وحشت از قضاوت شدن
بیش از اندازه به نظرات دیگران اهمیت میدهند و هر حرکت یا انتخاب را با نگاه دیگران میسنجند. این ترس میتواند مانعی بزرگ برای پیشرفت و ابراز وجودشان باشد.
-
نیاز افراطی به تأیید
رفتارهایشان اغلب با هدف جلب رضایت دیگران شکل میگیرد. آنها بهندرت خودِ واقعیشان را بروز میدهند و بیشتر آن چیزی را نشان میدهند که تصور میکنند دیگران میپسندند.
-
وابستگی شدید عاطفی
بدون حضور یا حمایت عاطفی دیگران، دچار احساس ناامنی میشوند؛ گویی آرامش ذهنیشان تنها در گروی تأیید یا همراهی نزدیکان است و در نبود آن دچار آشفتگی میشوند.
ریشههای پنهان طرحواره آمیختگی
ریشهی وابستگیهای شدید عاطفی اغلب به سالهای اولیه زندگی فرد بازمیگردد. برخی از دلایلی که باعث میشوند فرد نتواند مرزهای شخصی خود را مشخص کند و هویت مستقلی شکل دهد، عبارتاند از:
-
کنترلگری عاطفی والدین
زمانی که پدر و مادر بهجای تربیت فرزندی مستقل، او را ابزاری برای رفع نیازهای خود میدانند، زمینه برای شکلگیری وابستگی ناسالم فراهم میشود.
-
محیط خانوادگی فاقد مرزبندی روانی
در خانوادههایی که همهچیز بین اعضا درهمتنیده است و هیچ حریم شخصیای وجود ندارد، فرد یاد نمیگیرد که «خودش» باشد.
-
شرطیسازی برای تأیید گرفتن
اگر کودک فقط زمانی احساس ارزشمندی کند که دیگران را راضی نگه داشته، بهمرور میآموزد که برای بقا باید در دیگران حل شود.
-
ناامنی عاطفی و ترس از تنها ماندن
این احساس که تنها بودن خطرناک یا نشانهی طردشدگی است، میتواند فرد را وادار کند تا برای احساس امنیت، همیشه به دیگران بچسبد.
روشهای کلیدی برای درمان طرحواره آمیختگی
افرادی که در دام طرحواره آمیختگی گرفتارند، معمولاً خودشان متوجه میزان وابستگیشان نیستند و آن را رفتاری طبیعی میدانند؛ درحالیکه این وابستگی ناسالم میتواند زندگی روانی آنها را تحت تأثیر قرار دهد. برای کمک به این افراد، درمانگران از مجموعهای از تکنیکهای مؤثر استفاده میکنند:
۱. روشهای عاطفی
در این تکنیک، فرد در فضایی امن فرصت پیدا میکند تا احساسات پنهان و سرکوبشدهی خود را بازشناسد و تجربه کند. تمرکز بر عواطف واقعی، به فرد کمک میکند تا بهجای انکار یا نادیده گرفتن هیجانات، آنها را بپذیرد و از طریق این پذیرش، پیوند ناسالم با دیگران را شناسایی و تعدیل کند.
۲. رویکردهای تعاملی
برقراری ارتباط با دیگران، بستری برای شناخت بیشتر خود فراهم میآورد. در این مسیر، فرد یاد میگیرد چگونه با حفظ مرزهای شخصی، رابطهای سالم و متعادل را تجربه کند. در برخی موارد، همراهی افراد نزدیک مانند شریک عاطفی یا یکی از اعضای خانواده در جلسات درمانی ضروری است.
۳. تکنیکهای شناختی-تحلیلی
در این روش، با بررسی و بازنگری باورهای بنیادین و افکار خودکار، فرد میتواند ریشههای فکری ناسالم خود را شناسایی کند. گفتوگوهای هدایتشده با درمانگر باعث میشود تا شخص بتواند بین افکار تحریفشده و واقعیت تمایز قائل شود و چارچوب ذهنی خود را اصلاح کند.
۴. روشهای مبتنی بر رفتار
هدف این تکنیک، اصلاح شیوههای رفتاری ناسالم و تقویت مهارتهای جدید مقابلهای است. تمرین در موقعیتهای واقعی، به فرد کمک میکند تا سبک رفتاری مؤثرتری را اتخاذ کند. آموزش مهارتهای ارتباطی و تمرینهای عملی نقش مهمی در این مرحله دارند و موجب میشوند فرد ضمن حفظ تعاملات سالم، استقلال روانی بیشتری کسب کند.
جمعبندی
طرحواره آمیختگی میتواند تأثیرات عمیقی بر جنبههای مختلف زندگی فرد، بهویژه در حوزه روابط عاطفی، داشته باشد. این طرحواره باعث میشود افراد احساس بیپناهی شدید، ترس از طرد شدن و ناامنی را تجربه کنند که در نتیجه ممکن است به رفتارهای افراطی و مشکلاتی در ایجاد ارتباطات سالم منجر شود. خوشبختانه، با شناخت این مشکل و استفاده از روشهای درمانی روانشناختی، امکان تغییر این الگوهای نادرست و ساختن روابط عاطفی سالمتر وجود دارد.
مدیریت طرحواره آمیختگی در روابط نیازمند پشتکار و پیگیری در فرآیند درمان است؛ از جمله شناسایی باورهای منفی، بهکارگیری راهکارهای آرامشبخش و تمرکز بر برقراری ارتباطی صادقانه با احترام به حریمهای شخصی هر دو طرف. با بهرهگیری از این شیوهها، میتوان اضطرابهای مرتبط با طرحواره آمیختگی را کاهش داد و رابطهای مبتنی بر اعتماد، احترام و محبت را شکل داد. بهطور کلی، هرچه فرد بیشتر به این مشکل توجه کند و در مسیر درمان قدم بردارد، کیفیت زندگی و روابطش به شکل قابلتوجهی بهبود خواهد یافت.
کلینیک پیروزی با تخصص و تجربه بالا در زمینه درمان طرحوارهها، از جمله طرحواره آمیختگی، آماده است تا با ارائه خدمات حرفهای، مسیر بهبودی را برای شما هموار سازد و به سلامت روان و روابط شما کمک کند.
دریافت نوبت:
جهت دریافت مشاوره فردی از متخصصین و مشاورین کلینیک پیروزی کافیست با شمارههای زیر تماس بگیرید:شماره تماس یپروزی:
۰۲۱۷۷۴۳۱۶۴۹
شماره تماس قیطریه: 02126456903
ساعات کار
روزهای هفته 8:00 – 17:00 پنج شنبه با هماهنگی جمعه تعطیلتماس:۰۲۱-۷۷۴۳۱۶۴۹
آخرین مطالب
چرا بعضی ها از صمیمیت فرار می کنند؟ آشنایی با سبک دلبستگی اجتنابی
بهزادی2025-10-16T21:31:24+00:00اکتبر 16th, 2025|بدون ديدگاه
چرا بعضی ها از صمیمیت فرار می کنند؟ آشنایی با سبک دلبستگی اجتنابی یکی از الگوهای رفتاری که ریشه در دوران اولیه زندگی دارد، سبک دلبستگی اجتنابی است. شیوه ای که افراد برای برقراری [...]
تاثیر بخشش خیانت بر سلامت روان و روابط عاطفی
amini2025-08-25T16:04:14+00:00آگوست 21st, 2025|بدون ديدگاه
آیا می توان خیانت را بخشید؟ نگاهی روان شناسانه به بخشش خیانت مواجهه با خیانت در یک رابطه عاطفی می تواند یکی از سنگین ترین و پیچیده ترین تجربه های زندگی باشد. وقتی اعتماد [...]
بازدید روزانه : 3ثبت قرار ملاقات
شما میتوانید از طریق این دکمه، جلسه مشاوره تنظیم نمایید…
ایجاد قرار ملاقات amini2025-07-21T00:17:41+00:00آدرس کلینیک
Tehran Province, Tehran, Piroozi St, MFVR+298, Iranشعبه ۱:
شعبه پیروزی
تهران، خیابان پیروزی، ابتدای بلوار ابوذر، پلاک 1278، طبقه 3 – واحد 7
تماس با ما
شنبه تا چهارشنبه: ساعت 9 الی ۲۱
شماره تماس یپروزی:
۰۲۱۷۷۴۳۱۶۴۹
شماره تماس قیطریه: 02126456903
شعبه ۲:
شعبه قیطریه
بلوار اندرزگو، بین بلوار کاوه و بلوار قیطریه، روبهروی مسجد مفتخر پلاک ۱۳۴، طبقه دوم، واحد ۳
کلینیک پیروزی همیشه کنار شماست تا به رشد و سلامت روانی خود دست یابید…
درباره ما
کلینیک پیروزی، مرکزی است که به رشد شخصی و توسعه فردی اختصاص دارد و روانشناسان ماهر در اینجا نقش بسیار مهمی ایفا میکنند. این حوزه به تربیت افراد برای رسیدن به اهداف و پیروزی در زندگی اختصاص دارد. روانشناسان ما با استفاده از تکنیکهای روانی مدرن و تجارب خود، به ارائه راهکارهایی برای مشکلات روحی و اجتماعی مراجعه کنندگان میپردازند.
خدمات ما
خدمات ما
کلینیک پیروزی
© کلیه حقوق مادی و معنوی این سایت متعلق به کلینیک پیروزی میباشد.
