آب‌ درمانی برای تنگی کانال نخاعی با کاهش فشار روی نخاع و مفاصل، افزایش انعطاف ستون فقرات و تقویت عضلات مرکزی، به کاهش درد و بهبود عملکرد در بیماران مبتلا به تنگی کانال نخاعی کمک می‌کند. این روش ایمن برای بیشتر بیماران است و می‌تواند مکمل یا جایگزین بخشی از درمان‌های غیرجراحی باشد.

تنگی کانال نخاعی (Spinal Stenosis) یکی از شایع‌ترین مشکلات ستون فقرات است که باعث درد کمر، بی‌حسی، گزگز و ضعف عضلانی می‌شود.

با افزایش سن یا در اثر مشکلاتی مانند دیسک، آرتروز و سفتی رباط‌ها، فضای کانال نخاعی کاهش یافته و فشار روی ریشه‌های عصبی ایجاد می‌شود.

افراد مبتلا اغلب به دنبال روش‌های غیرجراحی برای کاهش درد و بهبود حرکت هستند. آب‌ درمانی یا هیدروتراپی، با استفاده از خواص فیزیکی آب، یک گزینه مؤثر و کم‌ خطر است که می‌تواند فشار روی نخاع را کاهش دهد و انعطاف و قدرت عضلات را افزایش دهد.

تنگی کانال نخاعی: تعریف، علائم و علل

آشنایی با این بیماری

تنگی کانال نخاعی به شرایطی گفته می‌شود که فضای داخل کانال نخاعی کاهش پیدا کرده و باعث فشار روی نخاع یا ریشه‌های عصبی می‌شود.
این کاهش فضا می‌تواند در نواحی کمری (Lumbar) یا گردنی (Cervical) رخ دهد و باعث تنگی کانال نخاعی گردن شود و بسته به شدت بیماری، علائم مختلفی ایجاد کند.

علائم شایع

از علائم تنگی کانال نخاعی می‌توان به چنین مواردی اشاره کرد:

• درد کمر یا گردن که هنگام ایستادن یا راه رفتن طولانی تشدید می‌شود.
• بی‌حسی یا گزگز در پاها یا دست‌ها.
• ضعف عضلانی و کاهش تعادل.
• احساس خستگی زودرس هنگام حرکت.

علل و عوامل خطر

• دیسک‌های بین مهره‌ای: کاهش ارتفاع دیسک و بیرون‌ زدگی
• آرتروز: رشد استخوان اضافی و فشار روی کانال نخاع
• سفتی رباط‌ها: محدود کردن انعطاف ستون فقرات
• افزایش سن: تحلیل بافت‌ها و کاهش انعطاف
• ژنتیک و سبک زندگی: کم‌ تحرکی، اضافه وزن و سابقه خانوادگی

بیشتر بخوانید: بهترین آمپول برای کمردرد

ارتباط علائم با فشار روی نخاع

فشار روی ریشه‌های عصبی باعث درد، بی‌ حسی، گزگز و ضعف عضلانی می‌شود. این علائم معمولا با فعالیت بدنی شدید یا ایستادن طولانی تشدید می‌شوند و با استراحت یا خم شدن به جلو تا حدی کاهش پیدا می‌کنند.

آب‌ درمانی (Hydrotherapy)

آب‌ درمانی برای تنگی کانال نخاعی یا هیدروتراپی شامل انجام تمرینات تخصصی در محیط آب است. خواص فیزیکی آب مانند شناوری، مقاومت و گرما، به کاهش فشار روی ستون فقرات، افزایش دامنه حرکت و تقویت عضلات کمک می‌کند.

• شناوری: وزن بدن تا ۹۰٪ کاهش می‌یابد، فشار روی نخاع و مفاصل کم می‌شود.
• مقاومت آب: عضلات بدون وارد شدن فشار زیاد تقویت می‌شوند.
• حرارت آب: کاهش اسپاسم عضلانی و درد مزمن.
• بهبود گردش خون: تغذیه بافت‌ها و کاهش التهاب.

بیشتر بخوانید: بهترین آمپول برای درد سیاتیک

فواید آب‌ درمانی برای تنگی کانال نخاعی

• کاهش درد و التهاب
• افزایش انعطاف و دامنه حرکت ستون فقرات
• تقویت عضلات مرکزی و حمایت‌ کننده نخاع
• کاهش نیاز به داروهای مسکن و تزریق‌های موضعی
• بهبود تعادل و کاهش خطر سقوط در افراد مسن

محدودیت‌ها و هشدارها این روش درمانی

• بیماران با بیماری قلبی شدید
• افراد با زخم باز یا عفونت‌های پوستی
• دیابت کنترل نشده یا اختلالات گردش خون شدید

توصیه می‌شود قبل از شروع حتما با متخصص فیزیوتراپی یا متخصص درد مشورت شود.

بیشتر بخوانید: فیزیوتراپی برای دیسک کمر

تمرینات و روش انجام آب‌ درمانی

تمرینات کششی و تقویتی

• کشش ستون فقرات در آب کم‌عمق: با کمک نوار شناوری، بدن را کشیده و فشار روی دیسک‌ها کاهش می‌یابد.
• تقویت عضلات مرکزی (Core): نشستن یا ایستادن در آب و انجام حرکات چرخشی، عضلات شکم و کمر را تقویت می‌کند.
• تمرینات تعادلی: راه رفتن آهسته در آب و استفاده از تجهیزات کمکی.

شناوری و حرکات سبک

• شنا و حرکت در آب باعث کاهش فشار روی نخاع و بهبود دامنه حرکتی می‌شود.
• تمرینات سبک برای افرادی که قادر به ورزش در خشکی نیستند، مناسب است.

تعداد جلسات و مدت زمان تمرین

• معمولا ۲ تا ۳ جلسه در هفته، هر جلسه ۳۰ تا ۶۰ دقیقه توصیه می‌شود.
• برای مشاهده نتایج اولیه، ۴ تا ۸ هفته تمرین مداوم نیاز است.

نکات عملی و تجهیزات

• استفاده از استخر درمانی با دمای مناسب (۳۲–۳۵ درجه سانتی‌گراد)
• نوارهای شناوری، تخته شنا و توپ‌های آبی برای تمرینات تعادلی
• حضور متخصص فیزیوتراپی یا کارشناس هیدروتراپی در جلسات

بیشتر بخوانید: ورزش‌ های مضر برای تنگی کانال نخاع

مقایسه آب‌ درمانی برای تنگی کانال نخاعی با سایر درمان‌ها

نکته: آب‌ درمانی به خصوص در موارد خفیف تا متوسط می‌تواند جایگزین یا مکمل فیزیوتراپی و دارودرمانی باشد و نیاز به جراحی را به تاخیر بیندازد. توصیه می‌کنیم برای درمان تخصصی به متخصص درد، دکتر محمد حسین دلشاد مراجعه کنید.

سبک زندگی و نکات مکمل

• خواب و تشک مناسب: کاهش فشار روی ستون فقرات
• پیاده‌روی و ورزش سبک: حفظ حرکت و انعطاف
• مدیریت وزن: کاهش فشار روی مفاصل و دیسک‌ها
• تمرینات روزانه در آب یا خشکی: تکمیل برنامه آب‌ درمانی

بیشتر بخوانید: کمردرد نشانه سرطان

سوالات متداول

راه‌های ارتباطی با دکتر

دریافت نوبت‌ آنلاین، مشاوره و پیج اینستاگرام