غم زیستی و اختلال بیش فعالی
آغاز راهی که به بررسی رابطه میان غم زیستی و اختلالات فعال میپردازد. اختلال کمبود توجه/بیش فعالی (ADHD) یکی از شایع ترین اختلالات عصبی رشدی است که با مشکلات در توجه، تمرکز، کنترل تکانه و بیش فعالی حرکتی مشخص می شود (بارکلی، 2015). در کنار این ویژگی ها، بسیاری از افراد مبتلا به اختلال کم توجهی بیش فعالی سطوح بالاتری از نوسانات هیجانی را تجربه می کنند. یکی از مهم ترین و کمتر شناخته شده ترین احساسات در میان آنها «غم بیولوژیکی» است. نوعی غم و اندوه پایدار که بیشتر ریشه های عصبی و فیزیولوژیکی دارد تا فقط روانی.
غمگینی بیش فعالی"
تفاوت بین غم و اندوه بیولوژیکی و غم عادی چیست؟
غم بیولوژیکی با غم عادی متفاوت است. غم و اندوه روزمره معمولاً پاسخی به یک رویداد خاص (مانند از دست دادن، شکست یا جدایی) است و با گذشت زمان فروکش می کند. اما غم و اندوه بیولوژیکی حالتی پایدار و مبهم است که از عدم تعادل در سیستم های شیمیایی و عصبی مغز سرچشمه می گیرد (نستلر و همکاران، 2002). این غم حتی در شرایطی ظاهر می شود که فرد دلیل واضحی برای غمگین بودن ندارد. از دیدگاه علوم اعصاب، غم و اندوه بیولوژیکی با تغییرات در انتقال دهنده های عصبی مانند دوپامین، سروتونین و نورآدرنالین مرتبط است. این مواد شیمیایی نقش مهمی در خلق و خو، انگیزه و تمرکز دارند.
درک ریشههای عصبی غم و اندوه بیولوژیکی ما را به بررسی این سوال سوق میدهد که چگونه این خلق و خوی پایدار با ویژگیهای اختلال کمبود توجه بیش فعالی در هم تنیده شده است.
-
برچسب زدن به شخصیت مرزی در نوجوانان
چرا گاهی اوقات اختلال بیش فعالی در نوجوانان با اختلال شخصیت مرزی (BPD) اشتباه گرفته می شود:
- نوجوانان مبتلا به ADHD اغلب نوسانات خلقی شدید، تکانشگری و رفتارهای هیجانی شدید نشان می دهند، درست مانند نوجوانان مبتلا به اختلال شخصیت مرزی.
- مشکلات در تنظیم هیجان و واکنشهای هیجانی قوی باعث میشود رفتار آنها برای روانپزشکان ناآشنا شبیه BPD باشد.
- تفاوت اصلی: در ADHD، این رفتارها معمولا موقعیتی هستند و ناشی از کمبود توجه و تکانشگری عصبی هستند، اما در BPD، رفتارها پایدارتر و مبتنی بر هویت و روابط بین فردی است.
دانستن دقیق این تمایزات یک پیش نیاز برای طراحی مداخلات موثر و برنامههای درمانی مناسب است.
1. تشخیص دقیق و افتراق اختلالات
سابقه رفتاری تفصیلی: بررسی دقیق سابقه تحصیلی، اجتماعی و خانوادگی کودک برای تمایز بین اختلال کمبود توجه و بیش فعالی و خلق و خوی یا اختلالات شخصیت مرزی (کاتزمن و همکاران، 2017).
استفاده از ابزارهای استاندارد شده: آزمونهای روانشناختی و مقیاسهای ارزیابی برای اختلال کمبود توجه بیشفعالی و خلق و خوی میتواند از تشخیص اشتباه جلوگیری کند (شاو و همکاران، 2014).
توجه به الگوی نوسانات هیجانی: در اختلال نقص توجه و بیش فعالی، هیجانات شدید معمولاً کوتاه مدت و موقعیتی هستند، در حالی که در اختلال شخصیت مرزی، بی ثباتی هیجانی ثابت تر است و به روابط بین فردی مربوط می شود (بارکلی، 2015).2. مداخله دارویی
- داروهای تحریک کننده عصبی (مانند متیل فنیدیت و آمفتامین ها) به بهبود توجه و کاهش تکانشگری کمک می کنند (بارکلی، 2015).
- در مواردی که غم و اندوه بیولوژیکی با افسردگی همراه است، داروهای ضد افسردگی (SSRIs) می توانند خلق و خو را تثبیت کنند (نستلر و همکاران، 2002).
نکته مهم: برای کنترل عوارض جانبی و تداخل با اختلال نقص توجه و بیش فعالی، داروها باید تحت نظارت یک روانپزشک مجرب تجویز شوند (کاتزمن و همکاران، 2017).
3. آموزش روان درمانی و مهارت های عاطفی
- درمان شناختی-رفتاری (CBT): به کودکان و نوجوانان کمک می کند تا افکار منفی و نوسانات خلقی خود را شناسایی و مدیریت کنند (شاو و همکاران، 2014).
- درمان پذیرش و تعهد (ACT): به پذیرش احساسات دشوار و کاهش مقاومت در برابر غم کمک می کند (شاو و همکاران، 2014).
- آموزش مهارت های تنظیم هیجان: روش هایی مانند تنفس عمیق، مدیتیشن، تمرین ذهن آگاهی و تکنیک های آرام سازی بدن می توانند چرخه عاطفی را متعادل کنند (شاو و همکاران، 2014).
4. تغییر سبک زندگی
- ورزش منظم: فعالیت بدنی باعث افزایش دوپامین و سروتونین و بهبود خلق و خو می شود (بارکلی، 2015). خواب کافی و منظم: بی خوابی یا خواب نامنظم می تواند نوسانات خلقی و بیش فعالی را تشدید کند (نستلر و همکاران، 2002).
- تغذیه سالم: مصرف پروتئین، امگا 3 و کاهش قندهای ساده به تثبیت انرژی و خلق و خو کمک می کند (کاتزمن و همکاران، 2017).
- استفاده از صفحه نمایش را کنترل کنید: زمان زیاد بازی های دیجیتال یا شبکه های اجتماعی می تواند تحریک پذیری و غمگینی بیولوژیکی را افزایش دهد (شاو و همکاران، 2014).
5. حمایت اجتماعی و زیست محیطی
- آموزش خانواده و معلمان: شناخت اختلال بیش فعالی و کمبود توجه و غمگینی بیولوژیکی به والدین و معلمان کمک می کند تا رویکردی مناسب و حمایتی داشته باشند (بارکلی، 2015).
- ایجاد یک محیط باثبات و منظم: داشتن یک برنامه روزانه منظم، قوانین خاص و پاداش های مثبت به کودک امنیت روانی می دهد (شاو و همکاران، 2014).
- گروههای حمایتی: شرکت در گروههای همسالان و خانوادههای مبتلا به اختلال بیشفعالی کمبود توجه، احساس تنهایی را کاهش میدهد و تواناییهای اجتماعی را افزایش میدهد (کاتزمن و همکاران، 2017).
مدیریت غم و اندوه بیولوژیکی در اختلال کم توجهی بیش فعالی نیازمند یک رویکرد جامع و عملی است. ترکیبی از تشخیص دقیق، مداخلات دارویی، روان درمانی، تغییرات سبک زندگی و حمایت اجتماعی می تواند به طور قابل توجهی کیفیت زندگی کودکان و نوجوانان را بهبود بخشد (بارکلی، 2015؛ شاو و همکاران، 2014). توجه والدین و درمانگران به این جنبه های حیاتی مسیر رشد سالم و کنترل بهتر احساسات را برای فرد فراهم می کند (نستلر و همکاران، 2002).
بیشتر بیاموزید: مقاله C%linical ارزیابی، تشخیص و درمان تخصصی

چند کلمه آخر
غمگینی بیولوژیکی و اختلال بیش فعالی دو پدیده مجزا نیستند، اما اغلب به شیوه ای در هم تنیده عمل می کنند. دانستن این پیوند به درمانگران کمک می کند تا برنامه های درمانی دقیق و مؤثرتری را طراحی کنند. توجه به عوامل بیولوژیکی، عاطفی و محیطی می تواند از شدت مشکلات بکاهد و مسیر رشد سالم تری را برای فرد فراهم کند.
منابع
بارکلی، R. A. (2015). اختلال بیش فعالی کمبود توجه: کتابچه راهنمای تشخیص و درمان (ویرایش چهارم). مطبوعات گیلفورد
Nestler, E. J., Barrot, M., DiLeone, R. J., Eisch, A. J., Gold, S. J., & Monteggia, L.02 depression Depression of L.M. نورون، 34 (1)، 13-25
Shaw, P., Stringaris, A., Nigg, J., & Leibenluft, E. (2014). اختلال در تنظیم هیجان در اختلال نقص توجه بیش فعالی مجله آمریکایی روانپزشکی، 171 (3)، 276-293
نویسنده مقاله: محسن درخشان href="https://mohsenderakhshannasab.ir/my-services/">روانشناس بالینی، پژوهشگر، هیپنوتراپیست، نویسنده و روان درمانگر تهران.
اگر در مورد مقاله "غم و ناراحتی بیولوژیکی و اختلال بیش فعالی" در انتهای همین صفحه (قسمت نظرات) تردید یا سوالی دارید، سوال یا شک خود را مطرح کنید. آنها در اسرع وقت به شما پاسخ می دهند
