مقدمه

ایمپلنت دندان یکی از رایج‌ترین و موفق‌ترین روش‌های جایگزینی دندان‌های از دست رفته است. این روش علاوه بر بازگرداندن عملکرد جویدن و زیبایی لبخند، تاثیری بر سلامت روان و اعتماد به نفس افراد دارد. با این حال، برخی از افراد پس از انجام ایمپلنت دچار عوارضی مانند درد، تورم یا حتی کاهش حس چشایی می‌شوند. از رفتن حس چشایی بعد از ایمپلنت دندان موضوعی نادر اما نگران‌کننده است که می‌تواند بر کیفیت زندگی افراد تأثیر بگذارد.

در این مقاله به بررسی کاهش یا از بین رفتن حس چشایی بعد از ایمپلنت، عوامل عوامل، راه‌های آسیب و درمان آن پرداخت.

ایمپلنت دندان چیست و چگونه عمل می‌کند؟

ایمپلنت دندان یک پایه فلزی (معمولاً از جنس تیتانیوم) است که به‌صورت جراحی در استخوان فک جای‌گذاری می‌شود تا ریشه دندان از دست‌رفته شود. پس از گذشت چند ماه و جوش خوردن ایمپلنت با استخوان فک (فرآیند اُسواینتگریشن)، تاج مصنوعی روی آن قرار می‌گیرد. این روش باعث ایجاد طبیعی دهان و بازگشت عملکرد کامل دندان‌ها می‌شود.

آیا از بین رفتن حس چشایی بعد از ایمپلنت دندان طبیعی است؟

در موارد خاص، ایمپلنت دندان عارضه‌ای برای حس چشایی ایجاد نمی‌کند؛ اما در موارد نادری، ممکن است کاهش یا تغییر در حس چشایی را تجربه کنند. این مشکل ممکن است به چندین مورد مرتبط با اعصاب حسی، واکنش بدن یا تکنیک جراحی رخ دهد. بهتر است، در بیشتر موارد این وضعیت موقتی است و با گذر زمان یا درمانی قابل بهبود است.

دلایل از بین رفتن حس چشایی بعد از ایمپلنت دندان

1. آسیب به اعصاب حسی دهان

یکی از راه اصلی از بین رفتن حس چشایی بعد از ایمپلنت دندان، آسیب به اعصاب حسی اطراف فک و زبان در حین جراحی است. دو عصب مهم در این زمینه عبارتند از:

• عصب زبانی (Lingual Nerve): این عصب مسئول حس چشایی و لمسی در دو سوم جلویی زبان است.

• عصب آلوئولار تحتانی (Inferior Alveolar Nerve): آسیب به این عصب ممکن است باعث بیحسی، سوزن‌سوزن شدن یا کاهش حس در لب پایین و چانه شود.

2. درمان و تورم بعد از جراحی

3. واکنش به داروهای بی‌حسی یا آنتی‌بیوتیک‌ها

در برخی افراد، مصرف داروهای بی‌حسی، مسکن یا آنتی‌بیوتیک می‌تواند باعث خشکی دهان و تغییر در حس چشایی شود.

4. ویتامین‌ها و مواد معدنی

کمبود شود برخی ویتامین‌ها مانند ویتامین B12، روی (زینک) و می‌تواند باعث ایجاد اختلال در عملکرد حس چشایی شود. این مشکل ممکن است قبل از ایمپلنت وجود داشته باشد اما بعد از جراحی بیشتر خود را نشان دهد.

5. خطای جراحی

در موارد نادر، اگر جراحی توسط فرد غیرمتخصص انجام شود، احتمال آسیب عصبی و عوارضی مانند دست دادن حس چشایی افزایش می‌یابد.

علائم اختلال در حس چشایی بعد از ایمپلنت

در صورتی که بیمار پس از ایمپلنت دچار یکی از علائم زیر شود، ممکن است دچار مشکل چشایی شود:

• کاهش یا از بین رفتن کامل حس شیرینی، شوری، تلخی یا ترشی

• احساس فلزی یا غیرطبیعی در دهان

• سوزن‌سوزن شدن زبان یا بی‌حسی

• دشواری در تشخیص مزه غذاها

• کاهش اشتها به دلیل ناتوانی در بردن از طعم غذا

مدت زمان از بین رفتن حس چشایی چقدر است؟

در بسیاری از موارد، از بین رفتن حس چشایی بعد از دندان ایمپلنت موقتی است و با کاهش یا ترمیم عصب، حس چشایی بازمی‌گردد. مدت زمان این وضعیت ممکن است از چند هفته تا چند ماه متفاوت باشد. در موارد نادر، آسیب دائمی به اعصاب ممکن است منجر به کاهش دائمی حس چشایی شود، اما این حالت بسیار نادر است.

راههای تشخیص علت اختلال چشایی

برای بررسی دقیق‌تر علت کاهش حس چشایی بعد از ایمپلنت، دندانپزشک یا متخصص ممکن است زیر را انجام دهد:

• بررسی سابقه پزشکی و مصرف دارو

• معاینه دهان، زبان و لثه

• تست حس چشایی با طعم‌دهنده‌های استاندارد

• ارجاع به متخصص نورولوژی یا جراح فک و صورت در صورت لزوم

• انجام تصویربرداری مانند CBCT برای بررسی وضعیت عصب‌ها و ایمپلنت

روشهای درمان از بین رفتن حس چشایی بعد از ایمپلنت دندان

1. صبر و نظارت منظم

در برخی موارد، حس چشایی به‌مرور زمان بازمی‌گرداند. پیگیری منظم با دندانپزشک برای ارزیابی روند بهبود توصیه می‌شود.

2. داروهای ضد مصرف

مصرف داروهای ضد ضد مانند ایبوپروفن می‌تواند به کاهش تورم و فشار بر روی اعصاب کمک کند.

3. مکمل‌های ویتامینی

در صورت تشخیص ویتامین یا مواد معدنی، مصرف‌هایی مانند ویتامین B12، زینک یا مصرف می‌شود.

4. فیزیوتراپی دهانی

ماساژ دهان و زبان، تمرینات حرکتی زبان و حرکت حساس دهان می‌تواند به بهبود عملکرد عصب‌های آسیب‌دیده کمک کند.

5. درمانهای تخصصی نورولوژی

در صورت آسیب عصبی شدید یا طولانی‌مدت، با متخصصان نورولوژی برای بررسی درمان‌های پیشرفته توصیه می‌شود.

آیا می‌توانم از این عارضه می‌کند؟

بله، با رعایت نکات زیر می‌توان احتمال بروز از بین رفتن حس چشایی بعد از ایمپلنت دندان را به حداقل رساند:

• انتخاب دندانپزشک یا جراح فک و صورت مجرب و دارای تخصص کافی

• انجام تصویربرداری دقیق پیش از جراحی (مانند CBCT)

• پرهیز از فشار آوردن بیش از حد به ناحیه جراحی در دوران نقاهت

• پیروی از توصیه‌های پزشکان بعد از ایمپلنت

• عدم مصرف دخانیات و الکل که می‌تواند بهبود یابد را مختل کند

تفاوت کاهش حس چشایی بعد از ایمپلنت با علائم مشابه دیگر

گاهی اوقات، کاهش حس چشایی ممکن است به غیر از خشکی دهان، عفونت‌های قارچی، مشکلات سینوسی یا حتی مسائل روانی باشد. مهم است که با مراجعه به پزشک علت مشخص شود تا درمان مناسب انجام شود.

تجربه بیماران از بین رفتن حس چشایی بعد از ایمپلنت

برخی بیماران گزارش دادند که حس چشایی آن‌ها پس از چند هفته به طور کامل بازگشته است، در حالی که برخی دیگر نیاز به درمان‌های حمایتی بیشتر دارند. بر اساس آمار، کمتر از ۲٪ از افراد ایمپلنت دندان دچار مشکل چشایی بلندمدت می‌شوند.

جمع‌بندی

از بین رفتن حس چشایی بعد از ایمپلنت دندان یکی از عوارض نادر اما مهم است که ممکن است برخی از بیماران را پس از جراحی ایمپلنت نگران کند. این مشکل معمولاً موقتی بوده است و با گذشت زمان یا درمان، می‌شود. انتخاب پزشک باتجربه، مراقبت‌های مربوط به جراحی و مراجعه به متخصصان می‌تواند احتمال بروز این مشکل را در صورت بروز، روند درمان را تسریع بخشد.

اگر پس از انجام ایمپلنت کاهش حس چشایی شدید، بهتر است نگران نباشید و با توجه به مناسب، تحت نظر پزشکان درمان را انجام دهید.

در شهر مراغه مرکز دندانپزشکی دکتر فربد سیفی و دکتر فرزانه داشخانه یکی از بهترین مراکز تخصصی مشاوره و جراحی ایمپلنت دندان به شماره می آید. برای رزرو وقت و مشاره دقیق تر می توانید با شماره تلفن ۰۴۱۳۲۲۳۰۰۳ تماس بگیرید. همچنین سایر راه های تماس را می توانید در صفحه تماس با ما مشاهده کنید. برای مشاهده آموزش ها و روزمرگی های مطب نیز می توانید پیج دکتر فربد سیفی در اینستاگرام و پیج دکتر فرزانه داشخانه در اینستاگرام را دنبال کنید.