کلسیم یک ماده معدنی حیاتی است. زیرا بدن از آن برای ساختن استخوان‌ها و دندان‌های قوی استفاده می‌کند... بنابراین، کمبود کلسیم یا هیپوکلسمی می‌تواند مشکلات جدی برای فرد ایجاد کند.

وجود کلسیم همچنین برای عملکرد صحیح قلب و سایر ماهیچه‌ها ضروری است. وقتی دریافت کلسیم کافی نباشد، خطر ابتلا به اختلالات زیر نیز افزایش می‌یابد:

• پوکی استخوان
• استئوپنی
• بیماری کمبود کلسیم (هیپوکلسمی)

کودکانی که در طول سال‌های رشد خود کلسیم کافی دریافت نمی‌کنند، ممکن است در بزرگسالی به اندازه کافی رشد نکنند و کوتاه‌تر از همسالان خود به نظر برسند. می‌توانید میزان کلسیم مورد نیاز بدن در روز را از طریق رژیم غذایی، مکمل‌ها یا ویتامین‌ها تامین کنید.

چه عواملی باعث کمبود کلسیم یا هیپوکلسمی می شوند؟

بسیاری از افراد با افزایش سن در معرض خطر کمبود کلسیم هستند. این کمبود می تواند دلایل مختلفی داشته باشد. از جمله این دلایل می توان به موارد زیر اشاره کرد:

• عدم مصرف کلسیم کافی در مدت زمان طولانی، به خصوص در دوران کودکی.
• استفاده از داروهایی که ممکن است جذب کلسیم را کاهش دهند.
• عدم تحمل غذاهای غنی از کلسیم
• تغییرات هورمونی، به ویژه در زنان
• برخی عوامل ژنتیکی

بنابراین، می توان گفت که اطمینان از مصرف مقدار مناسب کلسیم در تمام سنین مهم است.

بیشتر بدانید: انواع بیماری های ارثی و اختلالات ژنتیکی + روش های پیشگیری و درمان

در کودکان و نوجوانان، مقدار توصیه شده روزانه کلسیم برای هر دو جنس یکسان است. طبق توصیه های موسسه ملی بهداشت (NIH)، میانگین مقادیر روزانه کلسیم دریافتی به شرح زیر است:

طبق دستورالعمل‌های غذایی ایالات متحده، کلسیم مورد نیاز بزرگسالان نیز شامل موارد زیر است:

همانطور که در جدول مشخص است، زنان باید زودتر از مردان در میانسالی مصرف کلسیم را شروع کنند.. برای یک زن بسیار مهم است که کلسیم مورد نیاز بدن را تامین کند، به خصوص با نزدیک شدن به یائسگی.

در طول یائسگی، زنان باید مصرف کلسیم خود را افزایش دهند تا خطر پوکی استخوان و هیپوکلسمی کاهش یابد. کاهش استروژن در دوران یائسگی باعث می‌شود که استخوان‌های زنان سریع‌تر تجزیه شوند.

اختلال هورمونی کم کاری پاراتیروئید یا کم کاری تیروئید نیز ممکن است باعث هیپوکلسمی شود. بدن افرادی که از این بیماری رنج می برند هورمون پاراتیروئید کافی یا هورمونی که سطح کلسیم در خون را کنترل می کند تولید نمی کند.

سایر علل هیپوکلسمی عبارتند از سوء تغذیه و سوء جذب. سوء تغذیه زمانی رخ می دهد که شما مواد مغذی کافی دریافت نکنید، در حالی که سوء جذب به این معنی است که بدن قادر به جذب ویتامین ها و مواد معدنی لازم از غذای مصرفی نیست. علل دیگر کمبود کلسیم عبارتند از:

• سطح پایین ویتامین D که جذب کلسیم را دشوار می کند.
داروهایی مانند فنی توئین، فنوباربیتال، ریفامپین، کورتیکواستروئیدها و داروهایی که برای درمان سطوح بالای کلسیم استفاده می شوند. پانکراتیت
• هیپرمنیزیم و هیپومنیزمی
• هایپر فسفاتمی
• شوک سپتیک
• تزریق خون با حجم زیاد
نارسایی کلیه
• برخی داروهای شیمی درمانی
• سندرم استخوان گرسنه که ممکن است پس از جراحی برای هیپرپاراتیروئیدیسم رخ دهد
• برداشتن بافت غده پاراتیروئید به عنوان بخشی از جراحی برداشتن غده تیروئید

اگر یک دوز روزانه کلسیم را فراموش کنید، یک شبه دچار هیپوکلسمی نمی‌شوید... اما باید مراقب میزان کلسیمی که هر روز دریافت می‌کنید باشیم، زیرا به سرعت در بدن مصرف می‌شود... گیاه‌خواران بیشتر در معرض ابتلا به هیپوکلسمی هستند زیرا لبنیات غنی از کلسیم مصرف نمی‌کنند.

کمبود کلسیم علائم کوتاه مدت ایجاد نمی کند، زیرا بدن با مصرف مستقیم آن از استخوان ها سطح کلسیم را حفظ می کند.. اما سطح پایین کلسیم می تواند در دراز مدت اثرات جدی داشته باشد.

بیشتر بیاموزید: قرص های کلسیم از چه چیزی ساخته شده اند؟

علائم کمبود کلسیم چیست؟

در مراحل اولیه کمبود کلسیم، ممکن است هیچ علامتی مشاهده نشود. با این حال، علائم با پیشرفت بیماری ایجاد می‌شوند. علائم شدید هیپوکلسمی عبارتند از:

• گیجی یا از دست دادن حافظه
• اسپاسم عضلانی
بی حسی و گزگز دست، پا و صورت
• افسردگی
• توهم
• گرفتگی عضلات
• ناخن های ضعیف و شکننده
• شکستن آسان استخوان

کمبود کلسیم می‌تواند تمام قسمت‌های بدن را تحت تأثیر قرار دهد و در نتیجه ناخن‌های شکننده، کندی رشد مو و پوست آسیب‌پذیر ایجاد کند.

کلسیم هم در آزادسازی انتقال دهنده های عصبی و هم در انقباضات عضلانی نقش مهمی دارد... بنابراین، یکی از عوارض جانبی کمبود کلسیم، تشنج در افراد سالم است... اگر علائم عصبی مانند از دست دادن حافظه، بی حسی و گزگز، توهم یا تشنج شدید را تجربه کردید، در اسرع وقت با پزشک خود تماس بگیرید.

هیپوکلسمی چگونه تشخیص داده می شود؟

اگر متوجه علائم هیپوکلسمی شدید، با پزشک خود تماس بگیرید. پزشک ابتدا سابقه پزشکی شما را بررسی می کند و در مورد سابقه خانوادگی هیپوکلسمی و پوکی استخوان از شما می پرسد.

اگر پزشک مشکوک به هیپوکلسمی باشد، از شما نمونه خون می گیرد تا سطح کلسیم را بررسی کند. در این آزمایش، سطح کلسیم کل، آلبومین و کلسیم یونیزه یا آزاد اندازه گیری می شود.

آلبومین پروتئینی است که به کلسیم متصل می شود و آن را در خون حمل می کند. سطح پایین کلسیم پایدار در خون ممکن است تشخیص هیپوکلسمی را تایید کند.

طبق تحقیقات، مقدار طبیعی کلسیم در بزرگسالان 8.8 تا 10.4 میلی گرم در دسی لیتر است. اگر سطح کلسیم کمتر از 8.8 میلی گرم در دسی لیتر باشد، ممکن است در معرض خطر هیپوکلسمی باشید.. سطح کلسیم در خون کودکان و نوجوانان معمولاً بیشتر از بزرگسالان است.

بیماری کمبود کلسیم در نوزادان

هیپوکلسمی نوزادان بلافاصله پس از تولد در نوزادان رخ می دهد... بیشتر موارد هیپوکلسمی نوزادی در دو روز اول پس از تولد رخ می دهد، اما هیپوکلسمی دیررس می تواند سه روز پس از تولد یا بعد از آن رخ دهد.

از عوامل خطرناکی که باعث ایجاد این بیماری در نوزادان می شود می توان به سن کم و دیابت مادر اشاره کرد. هیپوکلسمی دیررس اغلب در اثر مصرف شیر گاو یا شیرخشک با مقدار فسفات زیاد ایجاد می شود.

علائم هیپوکلسمی نوزادی شامل موارد زیر است:

• ارتعاش
• تغذیه نامناسب
• تشنج
• آپنه یا تنفس آهسته
• تاکی کاردی یا افزایش ضربان قلب

هیپوکلسمی با آزمایش خون نوزاد و اندازه گیری مقدار کلسیم کل یا سطح کلسیم یونیزه تشخیص داده می شود... سطح گلوکز نیز برای رد هیپوگلیسمی آزمایش می شود... به طور معمول، درمان کمبود کلسیم شامل تزریق داخل وریدی مکمل کلسیم است.

هیپوکلسمی چگونه درمان می شود؟

درمان کمبود کلسیم معمولاً آسان است... این درمان معمولاً شامل افزایش کلسیم در رژیم غذایی می‌شود... اما توجه داشته باشید که هرگز نباید با مصرف مقادیر زیاد مکمل‌های کلسیم خود درمانی کنید... مصرف بیش از دوز توصیه شده بدون تأیید پزشک می‌تواند منجر به مشکلات جدی مانند سنگ کلیه شود.

مکمل‌های کلسیم عبارتند از:

• کربنات کلسیم که کمترین هزینه و بیشترین مقدار کلسیم را دارد
• سیترات کلسیم که به راحتی جذب می شود
فسفات کلسیم که به راحتی جذب می شود و باعث یبوست نمی شود

مکمل‌های کلسیم به شکل‌های مایع، قرص و جویدنی موجود هستند.. لازم به ذکر است که استفاده از برخی داروها می تواند با مکمل های کلسیم تداخل داشته باشد... این داروها عبارتند از:

• مسدودکننده های بتا فشار خون
  مانند آتنولول، که اگر دو ساعت پس از مصرف مکمل های کلسیم مصرف شوند، ممکن است جذب کلسیم را کاهش دهند.
• آنتی اسیدهای حاوی آلومینیوم
  که می توانند سطح آلومینیوم را در خون افزایش دهند.
• کمپلکس کننده های اسید صفراوی کاهش دهنده کلسترول
  مانند کلستیپول که جذب کلسیم را کاهش می دهد و دفع ادراری آن را افزایش می دهد.
• داروهای استروژن
  که به افزایش سطح کلسیم خون کمک می کنند.
• دیگوکسین
  زیرا سطوح بالای کلسیم باعث افزایش سمیت دیگوکسین می شود.
• ادرار آورها
  که سطح کلسیم (هیدروکلروتیازید) را افزایش یا (فروزماید) کاهش می دهند.
• مکمل‌های کلسیم
  که در جذب آنتی‌بیوتیک‌های خاص مانند فلوروکینولون‌ها و تتراسایکلین‌ها اختلال ایجاد می‌کنند.

گاهی اوقات تغییر رژیم غذایی و مکمل‌ها برای درمان کمبود کلسیم کافی نیست... در این صورت، اقدام پزشک برای تنظیم سطح کلسیم تزریق‌های منظم خواهد بود... انتظار می‌رود در چند هفته اول درمان نتایج را مشاهده کنید... موارد شدید هیپوکلسمی در فواصل زمانی یک تا سه ماهه بررسی می‌شوند.

بیشتر مشاهده کنید: فهرست بهترین متخصص تغذیه

عواقب احتمالی کمبود کلسیم چیست؟

عوارض ناشی از هیپوکلسمی شامل آسیب چشم، ضربان قلب غیرطبیعی و پوکی استخوان است. عوارض ناشی از پوکی استخوان نیز عبارتند از:

• ناتوانی
• شکستگی ستون فقرات یا سایر شکستگی های استخوان
• مشکل در راه رفتن

اگر هیپوکلسمی درمان نشود، در نهایت می تواند کشنده باشد.

چگونه می توان از هیپوکلسمی پیشگیری کرد؟

هیپوکلسمی را می توان با گنجاندن کلسیم در رژیم غذایی روزانه پیشگیری کرد.. توجه داشته باشید که غذاهای غنی از کلسیم، مانند محصولات لبنی، همچنین می توانند سرشار از چربی اشباع شده و چربی ترانس باشند... برای کاهش خطر کلسترول بالا و بیماری قلبی، محصولات کم چرب یا بدون چربی را انتخاب کنید.

شما می توانید 1.4 تا 1.3 کلسیم مورد نیاز خود را در یک وعده شیر و ماست دریافت کنید. طبق اطلاعات منتشر شده توسط وزارت کشاورزی ایالات متحده (USDA)، سایر غذاهای غنی از کلسیم عبارتند از:

از آنجایی که تامین کلسیم مورد نیاز بسیار مهم است، تعادل در مصرف نیز به همان اندازه مهم است... حداکثر مقدار کلسیم مصرفی بر حسب میلی گرم برای بزرگسالان عبارت است از:

• 2000 میلی گرم در روز برای مردان و زنان 51 سال و بالاتر
• 2500 میلی گرم در روز برای مردان و زنان 19-50

می توانید رژیم غذایی خود را با مولتی ویتامین تکمیل کنید... یا اگر کم اکسیژن هستید، ممکن است پزشک مکمل ها را توصیه کند... ممکن است مولتی ویتامین ها تمام کلسیم مورد نیاز شما را تامین نکنند، بنابراین داشتن یک رژیم غذایی مناسب مهم است... اگر باردار هستید، حتما باید قبل از تولد نوزادتان ویتامین مصرف کنید.

بیماری کمبود ویتامین D و کلسیم

ویتامین D یکی از مهم ترین ویتامین ها برای بدن است... زیرا جذب کلسیم در خون را افزایش می دهد... اما قبل از مصرف بهتر است از پزشک خود بپرسید که چقدر ویتامین D نیاز دارید.

برای افزایش مصرف کلسیم، می‌توانید غذای غنی از ویتامین D را به رژیم غذایی خود اضافه کنید. این غذاها می‌توانند شامل موارد زیر باشند:

• ماهی های چرب مانند سالمون و تن
• آب پرتقال غنی شده
• شیر غنی شده
• قارچ پورتوبلو
• تخم مرغ

مثل لبنیات سرشار از کلسیم، برخی از لبنیات غنی از ویتامین D نیز می توانند سرشار از چربی اشباع شده باشند... نور خورشید تولید ویتامین D را در بدن تحریک می کند.. بنابراین قرار گرفتن منظم در معرض نور خورشید نیز می تواند به افزایش سطح ویتامین D کمک کند.

تغییر سبک زندگی و رفع کمبود کلسیم

علاوه بر حفظ سطح سالم کلسیم و ویتامین D، تغییرات خاصی در شیوه زندگی وجود دارد که می تواند به ارتقای سلامت استخوان کمک کند... شامل:

• حفظ وزن مناسب
• ورزش منظم
• محدود کردن مصرف تنباکو و الکل

[sibwp_form id=1]

برای دریافت اطلاعات در مورد علائم بیماری کمبود کلسیم و راه‌های کنترل آن، می‌توانید از راهنمایی‌های پزشک و متخصص داخلی خود استفاده کنید. البته لازم نیست منتظر بمانید تا در اسرع وقت مراقبت‌های پزشکی مورد نیاز خود را دریافت کنید. می‌توانید آن را به صورت آنلاین از طریق GCORP LLC در یک چشم به هم زدن انجام دهید.

تیم GCORP LLC پس از بررسی نیازهای بیماران و پزشکان مختلف، امکان گرفتن نوبت با بهترین پزشکان داخلی را در سایت خود فراهم کرده است. برای انتخاب پزشک مورد نظر خود بدون نیاز به مراجعه حضوری و تماس با مطب، می توانید با مراجعه به لیست بهترین پزشکان، نوبت بگیرید و نوبت خود را به صورت آنلاین با توجه به اولین نقطه خالی مطب، شماره تلفن مطب و نظر بیماران، رزرو کنید.

منبع: خط سلامت