بیماری کرون چیست؟ علل، علائم و روشهای تشخیص

دستگاه گوارش نقش حیاتی در سلامت عمومی بدن دارد و نمی تواند در عملکرد فرد آن می‌تواند کیفیت زندگی را به شدت تحت تأثیر قرار دهد. یکی از بیماری های مزمن التهابی روده که در سال های اخیر شیوع بیشتری پیدا کرده استبیماری کروناست. این بیماری می‌تواند بخش‌های مختلف دستگاه گوارش را درگیر کند و اغلب با دوره‌هایی از تشدید و بهبود علائم همراه است.

بسیاری از بیماران با علائمی مانند درد شکم، اسهال یا کاهش وزن برای مدت طولانی زندگی می کنند، بدون اینکه علت اصلی آن را بدانند. هدف از این مقاله ارائه راهنمای کامل و جامع در موردبیماری کرون، علل، علائم رایج و روش های علمی تشخیص آن به منظور افزایش آگاهی عمومی و تسهیل ارجاع زودهنگام به پزشک است.

بیماری کرون چیست؟

بیماری کرون نوعی بیماری التهابی روده (IBD) است که باعث التهاب مزمن در دیواره دستگاه گوارش می شود. این التهاب می تواند هر بخشی از دهان تا مقعد را درگیر کند، اما بیشترین ناحیه آسیب دیده معمولا انتهای روده کوچک (ایلئوم) و ابتدای روده بزرگ است.

برخلاف برخی از بیماری های گوارشی که فقط لایه سطحی روده را تحت تاثیر قرار می دهند، کرون می تواند تمام لایه های دیواره روده را تحت تاثیر قرار دهد. همین امر باعث می شود که عوارض آن در مقایسه با سایر بیماری های گوارشی گسترده تر و گاه پیچیده تر شود.

تفاوت بین بیماری کرون و کولیت اولسراتیو

کرون و کولیت اولسراتیو هر دو به عنوان بیماری های التهابی روده یا IBD طبقه بندی می شوند، اما تفاوت های مهمی بین آنها وجود دارد. از جمله این تفاوت ها می توان به موارد زیر اشاره کرد:

کرون می تواند هر بخشی از دستگاه گوارش را تحت تاثیر قرار دهد، در حالی که کولیت اولسراتیو فقط روده بزرگ را تحت تاثیر قرار می دهد.
التهاب در بیماری کرون تکه تکه است، اما در کولیت معمولاً مداوم است.
در کرون، التهاب عمیق‌تر است و کل ضخامت دیواره روده را شامل می‌شود.

شیوع بیماری کرون و چه کسانی بیشتر در معرض خطر هستند؟

بیماری کرون اغلب در نوجوانی یا اوایل بزرگسالی تشخیص داده می‌شود، اما می‌تواند در هر سنی رخ دهد. از مهم ترین عوامل خطر این بیماری در افراد مختلف می توان به موارد زیر اشاره کرد:

سابقه خانوادگی بیماری های التهابی روده
سیگار کشیدن
زندگی در مناطق شهری یا صنعتی
رژیم غذایی پرچرب و فرآوری شده
استرس مزمن

علت بیماری کرون چیست؟

علت دقیق بیماری کرون هنوز به طور کامل مشخص نشده است، اما تحقیقات نشان می دهد که ترکیبی از عوامل زیر می تواند در بروز این بیماری در افراد مختلف نقش داشته باشد:

اختلال سیستم ایمنی: در کرون، سیستم ایمنی به اشتباه به بافت های سالم روده حمله می کند و باعث التهاب مزمن می شود.
عوامل ژنتیکی: افرادی که بستگان درجه یک مبتلا به کرون دارند، بیشتر در معرض ابتلا به آن هستند.
عوامل محیطی: آلودگی، تغذیه نامناسب و سیگار کشیدن می‌تواند باعث شروع بیماری شود.
میکروبیوم روده: تغییر در ترکیب باکتری های مفید روده نیز به عنوان یکی از عوامل موثر مطرح شده است.

علائم رایج بیماری کرون

علائم بیماری کرون می‌تواند از شدت خفیف تا شدید متغیر باشد. نکته مهم در مورد علائم کرون این است که معمولاً به صورت دوره ای ظاهر می شوند. به طور کلی علائم کرون را می توان به دو دسته علائم گوارشی و عمومی تقسیم کرد:

<جدول> علائم گوارشی علائم عمومی اسهال مزمن

درد و گرفتگی شکم

وجود خون یا مخاط در مدفوع

نفخ و احساس سیری

کاهش اشتها

خستگی شدید

کاهش وزن ناخواسته

تب خفیف

کم خونی

علائم خارج روده ای کرون

بیماری کرون یک بیماری محدود به دستگاه گوارش نیست و ممکن است سایر اندام‌ها از جمله موارد زیر را درگیر کند:

درد و التهاب مفاصل
مشکلات پوستی
التهاب چشم
پوکی استخوان
اختلال رشد در کودکان

این علائم نشان دهنده ماهیت سیستمیک بیماری است.

عوارض جانبی احتمالی بیماری کرون

در صورت عدم کنترل مناسب، بیماری کرون می تواند عوارض زیر را ایجاد کند:

تنگی روده
فیستول (ایجاد یک مسیر غیر طبیعی بین اندام ها)
آبسه
انسداد روده
افزایش خطر سرطان روده بزرگ

چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟

همانطور که گفته شد علائم کرون دامنه وسیعی دارد و به همین دلیل مراجعه به موقع به پزشک متخصص برای تشخیص و شروع روند درمان بسیار مهم است. اگر فردی بیش از چند هفته دچار اسهال، درد شکم، کاهش وزن یا خستگی غیرعادی باشد، لازم است توسط متخصص گوارش معاینه و از نظر علائم بیماری کرون معاینه شود. زیرا تشخیص زودهنگام می تواند از پیشرفت بیماری جلوگیری کند.