انحراف بینی یا اصطلاح پزشکی انحراف تیغه بینی، وضعیتی است که در آن تیغه بینی میانی که دو سوراخ بینی را از یکدیگر جدا می‌کند، از حالت صاف و مرکزی خارج شده و به یک طرف کج شده است.

این انحراف می‌تواند مادرزادی یا ناشی از ضربه به بینی باشد و در بسیاری از موارد منجر به مشکلات تنفسی و عفونت‌های مکرر سینوسی می‌شود که با سپتوپلاستی و گاهی اوقات همزمان با عمل قابل درمان است. href="https://drfarokhi.com/%d8%ac%d8%b1%d8%a7%d8%ad%db%8c-%d8%b2%db%8c%d8%a8%d8%a7%db%8c%db%8c-%d8%a8%db%8c%db%8c-%d8%b2%db%8c%d8%a8%d8%a7%db%8c%db%8c-%d8%a8%db%8c%d9%s8" یا عمل جراحی

در این مقاله از وبسایت دکتر بهزاد فرخی در ادامه به موضوع انحراف بینی، علائم و راه های درمان آن می پردازیم.

انحراف تیغه بینی چیست و چه نقشی در تنفس دارد؟

تیغه بینی (سپتوم) دیواره غضروفی و استخوانی است که فضای بینی را به دو حفره تقسیم می کند. تیغه بینی باید به صورت عمودی در مرکز بینی باشد تا هوا به طور یکنواخت در هر دو حفره جریان داشته باشد. اگر این تیغه منحرف شود، تنفس از یک یا هر دو حفره بینی مختل می شود.

علائم انحراف بینی

علائم انحراف بینی ممکن است خفیف یا شدید باشد. برخی از افراد علائم خاصی ندارند. در حالی که برخی افراد ممکن است با مشکلات جدی مواجه شوند. مهمترین علائم عبارتند از:

انسداد بینی یک طرفه یا دو طرفه

• تنفس دشوار از طریق بینی، به خصوص هنگام خواب
• خشکی دهان به دلیل تنفس دهان
• سینوزیت مکرر یا مزمن
• خروپف در خواب
• کاهش حس بویایی
• سردردهای سینوسی
• خونریزی مکرر بینی
• احساس فشار در صورت یا اطراف چشم

طبق آمار، حدود 80 درصد افراد تا حدودی انحراف تیغه بینی دارند. اما تنها درصدی از آنها نیاز به درمان دارند.

علل انحراف بینی

• انحراف بینی به دلایل مختلفی رخ می دهد که در زیر به برخی از آنها اشاره می شود.
• مادر (در بدو تولد یا در طول رشد جنین)
• آسیب یا ضربه به بینی (در دوران کودکی، رویدادهای ورزشی یا تصادفات)
• رشد ناهماهنگ استخوان های صورت در دوران بلوغ

چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟

در صورت مشاهده علائم زیر، بهتر است به متخصص گوش، حلق و بینی مراجعه کنید.

• انسداد دائمی بینی که در زندگی روزمره اختلال ایجاد می کند
• عفونت های مکرر سینوسی
• اختلال خواب یا آپنه خواب
• اختلال در بو یا مزه
• ضرورت انجام جراحی زیبایی همزمان با اصلاح ساختار بینی

روش های تشخیص انحراف بینی

تشخیص انحراف تیغه بینی معمولاً با معاینه فیزیکی توسط متخصص گوش، حلق و بینی انجام می شود. در صورت لزوم، آزمایش‌های تصویربرداری مانند سی‌تی اسکن یا آندوسکوپی بینی ممکن است برای تعیین میزان انحراف و تأثیر آن بر روی سینوس‌ها درخواست شود.

روش های درمان انحراف بینی

درمان انحراف بینی به دو صورت امکان پذیر است و بر اساس تشخیص پزشک متخصص و مشاوره بیمار بهترین و مناسب ترین روش برای بیمار انتخاب می شود.

1. درمان های غیر جراحی انحراف بینی (موقت)

در موارد خفیف، برخی از علائم را می توان به طور موقت با روش های زیر کنترل کرد:

• اسپری بینی کورتیکواستروئیدی (برای کاهش التهاب)
• آنتی هیستامین ها (اگر همراه با آلرژی باشد)
• داحتقان‌ها (ضد احتقان‌ها)

این روش‌ها فقط علائم را تسکین می‌دهند و انحراف تیغه بینی را اصلاح نمی‌کنند.

2. جراحی انحراف بینی (سپتوپلاستی)

اگر شدت انحراف زیاد باشد و درمان دارویی موثر نباشد، جراحی سپتوپلاستی به عنوان یک راه حل قطعی توصیه می شود.

سپتوپلاستی چگونه انجام می شود؟

• به صورت سرپایی یا بستری کوتاه مدت انجام می شود.
• در طول عمل، تیغه بینی اصلاح شده و در محل مناسب قرار می گیرد.
• زمان جراحی معمولاً بین 30 تا 90 دقیقه است.
• معمولاً به بیهوشی عمومی نیاز دارد.

مراقبت های پس از عمل

• استراحت و بدون فعالیت سنگین تا یک هفته
• استفاده از داروهای ضد التهاب و آنتی بیوتیک ها طبق تجویز پزشک
• عدم پره زدن یا دست زدن به بینی
• بهداشتی برای جلوگیری از عفونت

مزایای جراحی سپتوپلاستی

• بهبود تنفس بینی
• کاهش خروپف و اختلالات خواب
• کاهش سینوزیت و عفونت های مکرر
• افزایش کیفیت زندگی و تمرکز روزانه

تفاوت بین انحراف بینی و پولیپ بینی چیست؟

اگرچه انحراف بینی و پولیپ بینی هر دو باعث انسداد مجاری تنفسی و مشکلات مشابهی مانند احتقان بینی یا خروپف می شوند. اما در واقع دو عارضه کاملاً متفاوت با منشا و درمان متفاوت هستند. دانستن تفاوت بین این دو برای تشخیص دقیق و انتخاب درمان مناسب ضروری است.

آیا انحراف تیغه بینی می تواند باعث خروپف یا آپنه خواب شود؟

بله. انسداد مجرای بینی به دلیل انحراف می تواند منجر به تنفس دهانی در خواب، خروپف شدید و حتی آپنه انسدادی خواب (OSA) شود که یک اختلال خواب جدی و خطرناک است.

هزینه جراحی انحراف تیغه بینی چقدر است؟

هزینه این عمل در ایران بسته به نوع جراحی (با یا بدون جراحی زیبایی)، نوع بیمارستان، حقوق جراح و بیمه متفاوت است. معمولا اگر عمل صرفا جنبه درمانی داشته باشد و جنبه زیبایی نداشته باشد تحت پوشش بیمه قرار می گیرد.

سؤالات متداول

در ادامه به برخی از سوالات متداول کاربران پاسخ داده شده است که می تواند به شناسایی این مشکل کمک کند.

خیر. تیغه بینی به طور طبیعی به موقعیت اولیه خود باز نمی گردد. فقط با جراحی قابل اصلاح است.

2. آیا جراحی سپتوپلاستی درد دارد؟

در طول عمل، بیهوشی عمومی از احساس درد جلوگیری می کند. بعد از عمل مقداری ناراحتی طبیعی است که با دارو کنترل می شود.

3. آیا سپتوپلاستی ظاهر را تغییر می دهد؟

اگر فقط سپتوپلاستی انجام شود، ظاهر بینی تغییر نخواهد کرد. اما اگر با جراحی بینی همراه باشد، امکان تغییر ظاهر وجود دارد.

علائمی مانند گرفتگی یک طرفه بینی، خروپف در خواب، سردردهای مزمن و مشکلات تنفسی می تواند نشان دهنده انحراف تیغه بینی باشد. تشخیص قطعی تنها با معاینه توسط متخصص گوش و حلق و بینی امکان پذیر است.

بله، به خصوص در هنگام خواب یا فعالیت بدنی. این مشکل به دلیل مسدود شدن مسیر هوا رخ می دهد.

در موارد خفیف، استفاده از اسپری ها، داروهای ضد التهابی یا درمان های حمایتی می تواند کمک کننده باشد. اما در موارد متوسط تا شدید، تنها راه حل قطعی جراحی انحراف بینی (سپتوپلاستی) است.

7. آیا انحراف بینی بر ظاهر تأثیر می گذارد؟

اگر انحراف شدید باشد و به استخوان بینی فشار بیاورد، ممکن است بینی نیز کج به نظر برسد. در این مورد، جراحی سپتوپلاستی ممکن است با جراحی زیبایی (رینوپلاستی) ترکیب شود.

8. عوارض انحراف بینی چیست؟

سینوزیت مزمن، خروپف شبانه، بوی بد دهان، خونریزی های مکرر بینی، اختلال خواب و از دست دادن تمرکز از جمله عوارض انحراف بینی درمان نشده است.

9. عمل سپتوپلاستی به چند روز استراحت نیاز دارد؟

معمولاً 5 تا 7 روز استراحت نسبی کافی است. اکثر بیماران پس از یک هفته می توانند به فعالیت های روزانه بازگردند. اما باید از فعالیت های سنگین به مدت یک ماه اجتناب کرد.

10. آیا انحراف بینی در کودکان دیده می شود؟

بله، برخی از نوزادان با انحراف بینی به دنیا می‌آیند یا ممکن است در اثر ضربه (مثلاً زمین خوردن یا آسیب در حین بازی) در دوران کودکی دچار این مشکل شوند.

11. تفاوت بین انحراف بینی و پولیپ بینی چیست؟

انحراف بینی یک مشکل ساختاری مربوط به تیغه بینی است، در حالی که پولیپ های بینی توده های نرم و غیر سرطانی هستند که در اثر التهاب مزمن یا آلرژی ایجاد می شوند. جدول مقایسه ای کامل این دو مشکل در متن مقاله آمده است.

آخرین کلمه

انحراف تیغه بینی یکی از مشکلات ساختاری شایع در بینی است که در بسیاری از موارد بدون علامت است. اما در صورت بروز علائم، می تواند بر کیفیت زندگی تأثیر بگذارد. تشخیص دقیق توسط پزشک متخصص و در صورت نیاز سپتوپلاستی بهترین و موثرترین راه برای درمان این مشکل است.