مقدمه

للاکیا یکی از ضایعات نسبتاً شایع در دهان است که ممکن است باعث نگرانی شود. در این مقاله به طور کامل بررسی می‌کنیم که لکوپلاکیا چیست، چه علائمی دارد، چگونه تشخیص داده می‌شود و روش‌هایی برای درمان آن وجود دارد. آگاهی از این ضایعه می‌تواند به تشخیص زودهنگام و بروز مشکلات جدی‌تر مانند سرطان دهان کمک کند.

لکوپاکیا چیست؟

لکوپلاکیا (Leukoplakia) یک ضایعه سفید یا خاکستری‌رنگ است که معمولاً در سطح زبان، داخل گونه‌ها یا لثه‌ها ظاهر می‌شود. این ضایعات غیرقابل کنده شدن هستند و نمی‌توانم آن‌ها را با مسواک زدن یا پاک کردن معمولی از بین برد. لکوپلاکیا معمولاً بدون درد است و ممکن است در مراحل اولیه توسط فرد نادیده گرفته شود.

این عارضه می تواند خوش خیم باشد، اما در برخی موارد ممکن است پیش سرطانی (پیش سرطانی) در نظر گرفته شود و نیاز به بررسی و درمان دارد.

لوکوپلاکیا

انواع لکوپلاکیا

1. لکوپلاکی طبیعی (صاف)

این نوع به صورت یک ضایعه سفید، صاف و بدون برآمدگی ظاهر می‌شود و اغلب خوش‌خیم است.

2. لکوپلاکی ماکولا (مودار یا مودار)

در بیماران با سیستم ایمنی ضعیف (مانند افراد مبتلا به HIV/AIDS) مشاهده می‌شود. این نوع معمولا در کنار زبان ظاهر می شود.

3. لکوپلاکی پرخطر (دیسپلاستیک)

در برخی موارد، لکوپلاکیا ممکن است حاوی سلول‌های غیرطبیعی باشد که خطر ابتلا به سرطان دهان را افزایش می‌دهد. تشخیص دقیق فقط از طریق نمونه برداری (بیوپسی) امکان پذیر است.

علائم لکوپلاکیا

علائم لکوپلاکیا می‌تواند بسیار خفیف باشد، اما شایع‌ترین آنها عبارتند از:

• وجود لکه‌های سفید، خاکستری یا ضخیم روی زبان، لثه‌ها یا داخل گونه‌ها

• خساراتی که قابل پاک کردن یا جدا کردن نیست

• در برخی موارد، سوزش یا ناراحتی هنگام خوردن غذاهای گرم یا تند

• ایجاد زخم یا ترک در محل آسیب

• تغییر در بافت دهان یا ظاهر زبان

لوکوپلاکیا

علت لکوپلاکیا چیست؟

عوامل مختلفی در ایجاد لکوپلاکیا نقش دارند. مهمترین آنها عبارتند از:

1. سیگار کشیدن

سیگار کشیدن یا جویدن تنباکو یکی از عوامل خطر اصلی برای ایجاد لکوپلاکیا است. مواد شیمیایی موجود در تنباکو باعث تحریک مزمن مخاط دهان می شود.

2. مصرف الکل

الکل عامل دیگری است که مخاط دهان را تحریک می کند، به خصوص اگر همراه با سیگار باشد.

3. تحریک مکانیکی

استفاده از پروتزهای مصنوعی نامناسب، دندان های شکسته یا پرکردگی های ناهموار در نهایت می تواند بافت دهان را تحریک کرده و باعث لکوپلاکیا شود.

4. بیماری های ویروسی

در نوع مودار لکوپلاکیا، ویروس اپشتین بار (EBV) علت اصلی است، به ویژه در افرادی که سیستم ایمنی ضعیفی دارند.

لکوپلاکیا چگونه تشخیص داده می‌شود؟

تشخیص دقیق لکوپلاکیا توسط دندانپزشک یا متخصص فک و صورت انجام می شود. مراحل تشخیص شامل موارد زیر است:

1. معاینه بالینی

مشاهده مستقیم ضایعه در دهان توسط پزشک انجام می‌شود. پزشک بررسی می کند که آیا می توان ضایعه را برداشت یا نه.

2. نمونه برداری (بیوپسی)

اگر پزشک به تغییرات سلولی خطرناک مشکوک شود، نمونه کوچکی از ضایعه را برای بررسی بافت‌شناسی ارسال می‌کند.

3. تست های ویروسی

در موارد مشکوک لکوپلاکی مودار، ممکن است آزمایش‌های تشخیص ویروس EBV انجام شود.

آیا لکوپلاکیا خطرناک است؟

در بیشتر موارد، لکوپلاکیا خوش‌خیم است و با از بین بردن محرک‌ها برطرف می‌شود. اما حدود 5 تا 17 درصد موارد ممکن است به سرطان دهان تبدیل شود. به همین دلیل، معاینه و پیگیری منظم پزشکی بسیار مهم است.

درمان لکوپلاکیا

1. حذف عامل تحریک کننده

اولین گام در درمان لکوپلاکیا، شناسایی و حذف عامل ایجاد کننده است. این اقدامات می تواند شامل ترک سیگار، اصلاح دندان های آسیب دیده یا تغییر دندان های مصنوعی باشد.

2. دارودرمانی

در برخی موارد، داروهای ضد ویروسی برای درمان لکوپلاکیا مودار تجویز می‌شوند.

3. جراحی یا لیزر

اگر ضایعه مشکوک یا مقاوم باشد، ممکن است لازم باشد ضایعه با جراحی، سرما درمانی (انجماد) یا لیزر برداشته شود.

4. پیگیری منظم

پس از درمان، باید مرتب معاینه شوید تا در صورت عود ضایعه یا تغییرات جدید اقدامات لازم انجام شود.

راههای پیشگیری از لکوپلاکیا

پیشگیری از این ضایعه به سادگی با رعایت نکات بهداشتی و تغییر سبک زندگی امکان پذیر است:

• سیگار و الکل را ترک کنید

• بهداشت دهان و دندان را رعایت کنید

• انجام معاینات منظم دندانپزشکی

• اصلاح و جایگزینی دندان های آسیب دیده یا نامتناسب

• تغذیه سالم و تقویت سیستم ایمنی

تفاوت بین لکوپلاکیا و برفک دهان

اگرچه هر دو ضایعه سفید هستند، اما تفاوت‌های مهمی با هم دارند:

در چه سنی لکوپلاکیا شایع‌تر است؟

این ضایعه بیشتر در افراد بالای 40 سال دیده می‌شود، اما در جوانان سیگاری یا قلیان‌کشی نیز دیده می‌شود.

نتیجه گیری

اکنون که لکوپلاکیا چیست را می‌دانید، متوجه می‌شوید که اگرچه این ضایعه عمدتاً خوش‌خیم است، اما می‌تواند نشانه‌ای از یک مشکل جدی‌تر مانند سرطان دهان باشد. به همین دلیل لازم است در صورت مشاهده ضایعات سفید رنگ یا تغییرات غیر طبیعی در بافت دهان، سریعا به دندانپزشک یا متخصص دهان و دندان مراجعه کنید.

دکتر مرکز دندانپزشکی فربد سیفی و دکتر فرزانه دشخانه در مراغه یکی از مجهزترین مراکز تخصصی مشاوره و درمان بیماری های لثه و دندان می باشد. برای اطلاعات بیشتر و رزرو می توانید با شماره 04137223003 تماس بگیرید. همچنین می‌توانید راه‌های دیگری برای تماس با ما در صفحه تماس با ما بیابید. همچنین برای مشاهده آموزش ها و روتین های مطب می توانید دکتر. صفحه اینستاگرام فربد سیفی و پیج دکتر فرزانه داشخانه را فالو کنید. فرزانه دشخانه در اینستاگرام.