به یاد فرزندان جاویدان این سرزمین

یادشان همواره در قلب این خاک زنده خواهد ماند

استخراج مایع نخاعی چیست؟
مقاله تخصصی

استخراج مایع نخاعی چیست؟

3 ماه پیش
680 بازدید
دکتر محمود یزدان پناهی

دکتر محمود یزدان پناهی

تهران

جراح مغز و اعصاب و جراح ستون فقرات و دیسک

**کشیدن آب از کمر به چه معناست؟** برای استخراج مایع نخاعی در زبان انگلیسی از اصطلاح Lumbar Puncture یا مخفف آن LP استفاده می شود... Lumbar به معنی پشت یا پایین کمر و puncture به معنی سوراخ کردن ... چرا؟.. استخراج مایع نخاعی از ناحیه کمر انجام می شود; به همین دلیل در زبان مردم مایع مغزی نخاعی را مایع کمری نیز می گویند... همچنین خوب است اصطلاحات دیگری را که مردم استفاده می کنند ذکر کنیم: مایع نخاعی، مایع مغزی نخاعی و مایع کمری که ممکن است بیشتر از بقیه باشد... به هر حال مایع مغزی نخاعی یا مایع کمری در داخل مغز تولید می شود... این مایع به اطراف نخاع راه می یابد و قسمت های پایینی آن قرار دارد. یکی از مهمترین وظایف مایع مغزی نخاعی محافظت فیزیکی از سیستم عصبی مرکزی بدن است. برای نمونه برداری از مایع مغزی نخاعی یا مایع نخاعی، یک سوزن بین دو مهره کمری در پایین ستون فقرات فرو می‌کنند. به این ترتیب پزشک می‌تواند مقدار کمی از مایع نخاعی را که مایع نخاعی را احاطه کرده است، به داخل نخاع بکشد. یکی از راه های تشخیص برخی از بیماری های سیستم عصبی مرکزی.. عفونت های این سیستم مانند مننژیت و بیماری های عصبی مانند سندرم گیلن باره و مولتیپل اسکلروزیس یا ام اس از جمله بیماری هایی هستند که با کشیدن مایع نخاعی تشخیص داده می شوند. همچنین گاهی از تست LP برای تشخیص خونریزی استفاده می شود یا برخی از درمان های اعصاب مرکزی برای انجام برخی سرطان های سیستم عصبی مرکزی نیز استفاده می شود. مثلا همین روش LP برای تزریق داروهای بیهوشی یا داروهای شیمی درمانی به مایع مغزی نخاعی استفاده می شود. **آزمایش مایع نخاعی برای چیست؟** نمونه برداری از مایع نخاعی که به آن پونکسیون کمری نیز گفته می شود، برای تشخیص و بررسی انواع عفونت ها، التهاب ها و بیماری های سیستم عصبی مرکزی انجام می شود.. این آزمایش می تواند برای شناسایی اختلالات مختلف مانند مننژیت، ام اس و برخی از انواع سرطان های مغز و نخاع مفید باشد. علاوه بر این، نمونه برداری از مایع مغزی نخاعی به پزشکان اجازه می دهد تا فشار مایع نخاعی را اندازه گیری کنند که می تواند به ارزیابی مشکلاتی مانند هیدروسفالی یا فشار خون بالا داخل جمجمه کمک کند. همچنین از این روش برای انجام تصویربرداری تخصصی مانند میلوگرافی (تصویربرداری نخاع با استفاده از ماده حاجب) یا سیسترنوگرافی (تصویربرداری رادیولوژیکی با استفاده از مواد رادیواکتیو استفاده می شود. - عفونت ویروسی، باکتریایی یا قارچی از جمله مننژیت (عفونت غشای خارجی مغز)، آنسفالیت (عفونت بافت مغز) یا سیفلیس - خونریزی در اطراف مغز (**خونریزی زیر اکنوئیدی**) انواع خاصی از سرطان که بر مغز یا نخاع تأثیر می گذارد - برخی از بیماری های التهابی سیستم عصبی مانند ام اس یا گیلن باره - بیماری خود ایمنی سیستم عصبی - بیماری آلزایمر و انواع دیگر زوال عقل **عوارض نمونه برداری از مایع نخاعی** ### سردرد بعد از کشیدن مایع نخاعی یکی از شایع ترین عوارض خارج کردن مایع نخاعی سردرد است که در حدود یک چهارم بیماران رخ می دهد. این سردرد در اثر نشت مایع نخاعی از محل تزریق به بافت های اطراف ایجاد می شود و معمولاً چند ساعت تا دو روز پس از سوراخ کردن شروع می شود. سردرد ممکن است با علائمی مانند حالت تهوع، استفراغ، تهوع، استفراغ، تهوع، تهوع، تهوع، تهوع، استفراغ و یا سرگیجه همراه باشد. ایستاده یا نشسته.. این سردرد گاهی در عرض چند ساعت بهبود می یابد، اما در برخی موارد، ممکن است چند هفته طول بکشد... ### کمردرد کمردرد یکی دیگر از عوارض شایعی است که ممکن است پس از نمونه برداری مایع مغزی نخاعی رخ دهد. این درد ممکن است به نواحی تحتانی مانند ران نیز کشیده شود و می تواند چندین روز ادامه یابد. ### خونریزی در محل تزریق.. در برخی موارد نادر، ممکن است خونریزی در محل خروج مایع نخاعی رخ دهد... در موارد بسیار نادر، خونریزی اپیدورال (در ناحیه غشای خارجی نخاع) ممکن است رخ دهد. فتق ساقه مغز یک عارضه بسیار نادر است که می تواند به دنبال استخراج مایع نخاعی در بیماران مبتلا به تومورهای مغزی یا سایر تومورهای مغزی ایجاد شود. به فتق ساقه مغز.. به همین دلیل، MRI یا سی تی اسکن معمولاً برای تشخیص تومورهای مغزی قبل از انجام این آزمایش در چنین بیمارانی استفاده می شود. ### عوارض در نوزادان خطرات مشابهی برای نوزادان وجود دارد، اما از آنجایی که نوزادان قادر به ابراز درد نیستند، ممکن است علائم خود را با گریه و بی قراری نشان دهند. قبل از کشیدن مایع نخاعی (پنکسیون نخاعی) بسیار مهم است که برای این آزمایش با دقت آماده شوید. قدم اول مشاوره کامل با پزشک متخصص است تا بیمار از علت آزمایش، روش های اضافی و وضعیت سلامتی بیمار با پزشک مطلع شود. هر گونه مشکل پزشکی، مانند عفونت یا مشکلات قلبی و ریوی.. همچنین برای آزمایش بهتر و کمتر دردناکتر، ممکن است بیمار قبل از انجام سوراخ کردن نیاز به استراحت داشته باشد. اگر بیمار نگران است، آرامش با تکنیک های تنفسی و مشاوره روانشناختی قبل از آزمایش می تواند به کاهش اضطراب کمک کند.. برای کاهش عوارض جانبی احتمالی.. پرسنل درمان به بیمار می گویند که در مورد مصرف نوشیدنی و مواد غذایی قبل از مصرف، بیمار باید چه نکاتی را رعایت کند. هر رقیق کننده خون یا داروهای ضد انعقاد. وارفارین، کلوپیدوگرل و آپیکسابان برخی از این داروها هستند. همچنین در صورتی که بیمار به دارویی حساسیت داشته باشد یا قبلاً در حین بی حسی موضعی با مشکلاتی مواجه شده باشد، حتماً باید این موارد را با کادر درمان در میان بگذارد.. **نحوه کشیدن مایع نخاعی** نمونه برداری از مایع نخاعی را می توان هم در کلینیک و هم در بیمارستان انجام داد... به طور معمول کارکنان درمان در مورد عوارض تخلیه مایع مغزی نخاعی و سایر عوارض نمونه برداری مایع نخاعی با بیمار صحبت می کنند... لازم است بیمار نگرانی ها و سوالات خود را در مورد LP با پزشک یا پرستار در میان بگذارد. اتاق... در دیگر در مواقعی که معمولا این امکان وجود ندارد... با این حال می توانید از کادر پزشکی در این مورد سوال کنید... ### **قبل از خارج کردن مایع نخاعی** از بیمار خواسته می شود لباسی شبیه لباسی که بیماران در اتاق عمل می پوشند بپوشد... اگرچه در برخی موارد نیازی به تعویض لباس نیست و بیمار لباس خود را می پوشد... برای انجام نمونه برداری مایع مغزی نخاعی بدن بیمار باید در وضعیت خاصی باشد... پزشکان مختلف ممکن است وضعیت های متفاوتی را پیشنهاد کنند... وضعیتی که اکثر پزشکان استفاده می کنند این است که بیمار به پهلو خوابیده و بیمار را به پهلو می بندد... بیش از یک جسم سخت مثلاً روی سطح میز... در این مواقع، پشت خم می شود و فاصله بین مهره های کمر به حداکثر می رسد و استخراج مایع کمر را تسهیل می کند... در این صورت محل تزریق شسته، ضدعفونی شده و سپس با پوشش استریل پوشانده می شود.. مراحل مصرف مایع نخاعی شامل موارد زیر است... - تزریق بی حسی موضعی پشت در ناحیه بی حسی، بی حسی موضعی در پشت داروی بی حسی پس از مدت کوتاهی اثر می کند... - سوزنی بین دو مهره کمری ستون فقرات وارد می شود و با عبور از غشای خارجی نخاع به کانال نخاعی می رسد... در این مرحله ممکن است بیمار احساس فشار کند... - هنگامی که سوزن در این ناحیه قرار می گیرد، از بیمار خواسته می شود وضعیت بدن خود را تغییر دهد. ... - فشار مایع مایع مغزی نخاعی اندازه گیری می شود.. مقدار کمی مایع کمری به داخل سرنگ کشیده می شود.. فشار مایع مغزی نخاعی مجددا اندازه گیری می شود... - سوزن از پشت برداشته می شود و یک پانسمان روی محل تزریق قرار می گیرد. روی او دراز بکش پس از مدتی در پایان این کار ... برای جمع آوری مایع نخاعی در نوزادان و کودکان ممکن است از سونوگرافی برای مشاهده عبور سوزن LP استفاده شود. استخراج مایع نخاعی** استراحت و دارو دو مورد مهم در مراقبت های بعد از کشیدن مایع نخاعی است... بسیاری از این مراقبت ها مانند مراقبت های بعد از جراحی دیسک کمر هستند... **استراحت بعد از کشیدن مایع نخاعی** در روزی که LP انجام می شود، بیمار نباید در هیچ گونه فعالیت بدنی شدید شرکت کند... به شرطی که در همان روز LP، اگر کارش همراه با فعالیت بدنی نباشد، می تواند سر کار برود... حتماً قبل از ترک درمانگاه یا بیمارستان در مورد فعالیت های بدنی با کادر پزشکی مشورت کنید.. یک مسکن معمولی مانند استامینوفن می تواند برای کاهش سردرد و درد پشت سر برای کاهش سردرد و صحبت کردن در قسمت اصلی مایعات بعد از مصرف مایعات کافی باشد. بیمه و بیمه درمان تکمیلی در مورد اینکه آیا هزینه آزمایش LP پوشش داده می شود.. تقریباً همه بیمه های اصلی مانند بیمه تامین اجتماعی و اکثر بیمه های تکمیلی تا سقف مشخصی هزینه کشیدن مایع نخاعی را پوشش می دهند.. **نتایج آزمایش مایع نخاعی** نمونه مایع مغزی نخاعی به دست آمده از LP به آزمایشگاه تشخیص پزشکی ارسال می شود. تکنسین آزمایشگاه به دلایل زیر مایع مغزی نخاعی را بررسی و آزمایش می کند.. - ظاهر کلی مایع مغزی نخاعی تقریباً شفاف و بی رنگ است.. بیماری) اگر مایع مغزی نخاعی بیش از 45 میلی گرم در دسی لیتر باشد، احتمال عفونت یا یک واکنش التهابی دیگر بیشتر است... - تعداد گلبول های سفید در مایع نخاعی تا 5 در هر میکرولیتر طبیعی در نظر گرفته می شود... اگر تعداد گلبول های سفید خون بیشتر است، باید به عفونت یا التهاب فکر کرد... - اگر قند یا گلوکز مایع مغزی نخاعی نشانه ای از عفونت قوی است یا سرطان نیز کم است. وجود تومور مغزی یا **تومور طناب نخاعی** را مطرح می کند... بدیهی است که اطلاعات به دست آمده در حین مصرف مایع نخاعی مانند فشار مایع مغزی نخاعی جواب آزمایش LP را کامل می کند... ** نتیجه آزمایش مایع نخاعی چند روز طول می کشد؟** جواب دادن به این سوال آسان نیست... به طور معمول و طبق برخی منابع مانند این مقاله علمی، چند روز طول می کشد تا نتیجه آزمایش LP مشخص شود... گاهی اوقات این زمان بیشتر هم می شود... در مورد زمان دریافت جواب آزمایش مایع نخاعی با آزمایشگاه تماس بگیرید... زمانی که برای بررسی نتیجه آزمایش LP به پزشک مراجعه می کنید، بهتر است سوالاتی را که دارید بپرسید: - با توجه به نتیجه به دست آمده مرحله بعدی چیست؟. - بیمار باید چه کاری انجام دهد یا رعایت کند؟ - آیا در طول مراحل درمان نیاز به تکرار مجدد تست LP است؟ آمار جهانی در مورد استفاده از آزمایش مایع نخاعی میزان استفاده از این اقدام درمانی در مناطق مختلف جهان بر اساس میزان دسترسی آسان به تجهیزات پزشکی متفاوت است. به عنوان مثال در آمریکا با توجه به منابع موجود در سایت پلاس وان در سال 2010 نزدیک به 362718 بار از این تست استفاده شده است در حالی که در کشورهای غیر توسعه یافته این آمار به طور غیر رسمی نزدیک به یک دهم است.. بر اساس آمارهای موجود می توان گفت که هر چه سطح دسترسی به گزینه های درمانی ایده آل بالاتر باشد، بیماران راحت تر و سریعتر از خدمات پزشکی مانند استخراج مایع نخاعی، آزمایش مایع نخاعی بهره مند می شوند، متاسفانه با بررسی منابع ملی، میزان واقعاً انجام این آزمایش در کشورمان متوجه نشدیم... **در مورد استخراج مایع نخاعی بیشتر بدانید** ما متوجه شدیم که استخراج مایع نخاعی به صورت سرپایی انجام می شود و کافی است دراز بکشید تا کار با بیهوش کردن ناحیه مورد نظر برای خارج کردن مایع نخاعی شروع شود و پس از برداشتن، ناحیه مشخص شده به خوبی پانسمان شود... مدت زمان دریافت نتایج آزمایش مایع نخاعی نیز فاصله زمانی خاصی ندارد و ممکن است در مواردی با بیمار تماس بگیرید. عوارض بعد از این روش مانند: سردرد، کمردرد و ... در جدیدترین مطالعات بر روی فرآیند کشیدن مایع نخاعی استفاده از تجهیزات به روز مورد توجه قرار گرفته است. باعث کاهش دور می شود و توانایی کنترل جریان، حفظ بهینه مایع نخاعی و افزایش سرعت CSF را دارد...
اشتراک‌گذاری:

مقالات مرتبط

مقالات دیگر از دکتر محمود یزدان پناهی

183 مقاله
تومور طناب نخاعی قفسه سینه
مطالعه بیشتر

تومور طناب نخاعی قفسه سینه

تومور طناب نخاعی قفسه سینه چیست؟ تومور نخاعی توراسیک به تومورهایی اطلاق می شود که در ناحیه قفسه سینه (قفسه سینه) نخاع ای...

3 ماه پیش بخوانید
جدیدترین روش درمان دیسک کمر
مطالعه بیشتر

جدیدترین روش درمان دیسک کمر

روش های غیر جراحی درمان دیسک کمر همانطور که گفته شد درمان دیسک کمر به دو دسته کلی روش‌های غیرجراحی و جراحی تقسیم می‌شود...

3 ماه پیش بخوانید
فتق دیسک چیست و چگونه ایجاد می شود؟
مطالعه بیشتر

فتق دیسک چیست و چگونه ایجاد می شود؟

علائم فتق دیسک چیست؟ علائم فتق دیسک بسته به محل فتق و شدت فشار روی اعصاب مجاور متفاوت است. اگر فردی مشکوک به فتق دیسک با...

3 ماه پیش بخوانید
اپاندیموم تومور نخاعی
مطالعه بیشتر

اپاندیموم تومور نخاعی

اپاندیموم تومور نخاعی چیست؟ تومور نخاعی اپاندیموم نوع نادری از تومور است که از سلول‌های اپاندیمی پوشاننده کانال مرکزی ن...

3 ماه پیش بخوانید
انواع جراحی دیسک کمر
مطالعه بیشتر

انواع جراحی دیسک کمر

جراحی لامینکتومی جراحی لامینکتومی یکی از انواع جراحی دیسک کمر است که در آن بخشی از لامینا (استخوانی که طناب نخاعی را می...

3 ماه پیش بخوانید
ورزش برای دیسک کمر
مطالعه بیشتر

ورزش برای دیسک کمر

بهترین ورزش برای دیسک کمر و سیاتیک کشش های ایستا به حرکات کنترل شده و پیوسته ای گفته می شود که فرد پس از رسیدن به محدو...

3 ماه پیش بخوانید
میلوپاتی چیست؟ + انواع، تشخیص و درمان
مطالعه بیشتر

میلوپاتی چیست؟ + انواع، تشخیص و درمان

انواع میلوپاتی انواع میلوپاتی به طور کلی به سه دسته اصلی تقسیم می شوند که هر کدام از این انواع علت و الگوی خاصی برای آ...

3 ماه پیش بخوانید
نحوه صحیح نشستن و خوابیدن برای دیسک کمر
مطالعه بیشتر

نحوه صحیح نشستن و خوابیدن برای دیسک کمر

روش صحیح نشستن و خوابیدن برای دیسک کمر هنگام نشستن و خوابیدن با دیسک کمر، باید موقعیت و ارگونومی مناسب را در اولویت قر...

3 ماه پیش بخوانید
علائم تومور نخاع
مطالعه بیشتر

علائم تومور نخاع

علائم تومور خوش خیم ستون فقرات **علائم تومور خوش خیم ستون فقرات** بسته به محل تومور متفاوت است. اختلال در کنترل مثانه و...

3 ماه پیش بخوانید
بیماری دژنراتیو دیسک چیست؟
مطالعه بیشتر

بیماری دژنراتیو دیسک چیست؟

انواع بیماری دیسک دژنراتیو شناخت انواع بیماری دژنراتیو دیسک به تشخیص بهتر و انتخاب درمان مناسب کمک می کند... در ادامه...

3 ماه پیش بخوانید
آیا دیسک کمر بهبود می یابد؟
مطالعه بیشتر

آیا دیسک کمر بهبود می یابد؟

آیا بیرون زدگی دیسک کمر قابل درمان است؟ بله؛ روش های زیادی برای **درمان دیسک کمر** یا فتق دیسک وجود دارد. به طور کلی پز...

3 ماه پیش بخوانید

جراحی لامینکتومی

فشار بالا در کانال نخاعی اغلب به دلیل رشد غیرطبیعی و بیش از حد استخوان های ستون فقرات ایجاد می شود و در افراد مبتلا به آ...

3 ماه پیش بخوانید
ورزش برای دیسک قفسه سینه
مطالعه بیشتر

ورزش برای دیسک قفسه سینه

مزایای ورزش برای دیسک قفسه سینه ورزش برای دیسک سینه فواید بی شماری برای افرادی دارد که با این مشکل دست و پنجه نرم می کن...

3 ماه پیش بخوانید
درد پشت گردن نشانه چیست؟ علائم، نشانه و روش های درمان موثر
مطالعه بیشتر

درد پشت گردن نشانه چیست؟ علائم، نشانه و روش های درمان موثر

درد پشت گردن | بررسی علل، علائم، تشخیص و روش‌های درمان آخرین بروزرسانی: 18 نوامبر 2025 درد پشت گردن اغ...

3 ماه پیش بخوانید
سایش مهره گردن
مطالعه بیشتر

سایش مهره گردن

پوشش مهره های گردن چیست؟. اسپوندیلوز گردنی معمولاً به وضعیتی به نام اسپوندیلوز گردنی یا استئوآرتریت گردنی اشاره دارد. اس...

3 ماه پیش بخوانید
ناوبری و جراحی مغز: جراحی با سیستم ناوبری
مطالعه بیشتر

ناوبری و جراحی مغز: جراحی با سیستم ناوبری

ناوبری و جراحی مغز ترکیبی از فناوری پیشرفته و دانش پزشکی است که به جراحان مغز و اعصاب اجازه می دهد تا عملیات پیچیده را ب...

3 ماه پیش بخوانید
رگ به رگ شدن کمر + روش درمان و علل
مطالعه بیشتر

رگ به رگ شدن کمر + روش درمان و علل

فتق دیسک کمر چیست؟ لغزش مهره های ستون فقرات عارضه ای است که به آن **اسپوندیلولیستزیس** نیز می گویند. وقتی این لغزش و لغ...

3 ماه پیش بخوانید