عمل clear lens extraction چیست - دکتر مهرداد محمدپور
استاد مهرداد محمدپور
تهرانجراح قرنیه و فلوشیپ، استاد دانشگاه تهران
عمل عدسی شفاف چیست؟
عمل CLEAR (Clear Lens Extraction and Refractive Lens Exchange) یا به فارسی خارج از عدسی شفاف چشم، نوعی جراحی است که برای برداشتن وابستگی به عینک یا لنز در افراد میانسال یا دارای امتیاز عینک بالا انجام می شود.
در این عمل، عدسی طبیعی چشم (که هنوز کدر نشده است) برداشته میشود و بهجای آن عدسی مصنوعی (IOL) با قدرت انکساری مناسب قرار داده میشود تا عیب انکساری (نزدبینی، دوربینی یا آستیگماتیسم) اصلاح شود.
⸻
🔍 موارد کاربرد CLEAR
• نمرهی عینک خیلی بالا که برای لیزیک یا PRK مناسب نیست (مثلاً میوپی بیش از ۱۰ دیوپتر یا هایپروپی بیش از ۵–۶ عمل دیوپتر)
• قرنیه نازک یا نامنظم که دائماً لیزیک پیدا خطرناک است
• افراد بالای حدود ۴۵ سال به هر مریض میرسند. بدون عینک در هر فاصله (با استفاده از عدسیهای مولتیفوکال یا تریکفوکال)
⸻
⚙️ مراحل عمل
1. بیحسی موضعی (قطره یا تزریق جزئی)
2. ایجاد برش کوچک در قرنیه
3. خارج سازی عدسی طبیعی با دستگاه فیکوامولسیفیکیشن
4. جایگذاری عدسی مصنوعی داخل کپسول عدسی
5. معمولاً بدون بخیه، عمل در کمتر از ۲۰ دقیقه تمام میشود
⸻
✅ مزایا
• دید بسیار دقیق و پایدار
• عدم نیاز به عینک در بیشتر فعالیتها
• حذف خطرات جراحی قرنیه (مثل اکتازی پس از لیزیک)
• نتیجه ماندگار، چون عدسی طبیعی تغییر نمیکند
⸻
⚠️ معایب و خطرات احتمالی
• از بین رفتن تطابق (accommodation) در افراد زیر 45 سال (یعنی نیاز به عینک مطالعه بعد از عمل)
• خطرات مشابه جراحی آب مروارید (التهاب، افزایش فشار چشم، پارگی کپسول، مقدار جداشدگی شبکیه در افراد میوپ زیاد)
کمی نمره• احتمال ماندگاری احتمالی به YAG laser capsulotomy در آینده (برای شفاف کردن کپسول خلفی)
⸻
🔬 نوع عدسیهای قابل استفاده
• Monofocal: برای دید دور یا نزدیک، نه هر دو
• Multifocal / Trifocal: دید دور، میانه و نزدیک بدون عینک
• Toric IOL: مخصوص اصلاح آستیگماتیسم
