فیزیوتراپی برای دیسک کمر شامل تمرینات کششی، حرکات اصلاحی، تمرینات تقویتی، گرما و سرما درمانی، لیزر و اولتراسوند است. این روش بدون جراحی، درد را کاهش داده و انعطاف و ثبات ستون فقرات را افزایش می‌دهد. شروع فیزیوتراپی از مراحل اولیه بیماری باعث پیشگیری از آسیب‌های بیشتر می‌شود.

فیزیوتراپی به عنوان یکی از موثرترین روش‌های درمان غیرجراحی دیسک کمر شناخته می‌شود. مشکلات ستون فقرات مانند درد پایین کمر، تیر کشیدن پا و محدودیت حرکت می‌توانند کیفیت زندگی را کاهش دهند. با فیزیوتراپی، بیماران می‌توانند به کاهش درد، بهبود انعطاف و تقویت عضلات حمایتی کمر دست پیدا کنند.

در این مقاله، با تمرکز بر فیزیوتراپی، علل، علائم، روش‌های تشخیص، شدت بیماری، تمرینات مفید و سبک زندگی بیماران با دیسک کمر بررسی می‌شود.

بیشتر بخوانید: تفاوت دیسک کمر و گرفتگی عضلانی

علل دیسک کمر و ارتباط آن با فیزیوتراپی

فیزیوتراپی برای دیسک کمر نه تنها برای درمان بلکه برای پیشگیری از آسیب‌های دیسک کمر نیز کاربرد دارد. علل اصلی دیسک کمر شامل موارد زیر هستند و هر یک با روش‌های فیزیوتراپی قابل مدیریت‌اند:

• بلند کردن اجسام سنگین: تکنیک‌های فیزیوتراپی آموزش می‌دهند که چگونه با حفظ ستون فقرات از فشار روی دیسک جلوگیری کنید.
• نشستن طولانی: فیزیوتراپیست‌ها حرکات اصلاحی و تمرینات کششی را پیشنهاد می‌کنند تا فشار بر دیسک کاهش یابد.
• اضافه وزن: تمرینات فیزیوتراپی همراه با توصیه‌های سبک زندگی به کنترل وزن و کاهش فشار روی ستون فقرات کمک می‌کنند.
• حرکات ورزشی غلط: برنامه‌های تمرینی تخصصی فیزیوتراپی حرکات ایمن را آموزش می‌دهند.
• افزایش سن: فیزیوتراپی با تمرینات انعطاف و تقویتی، کاهش اثرات پیری بر دیسک را کم می‌کند.

بیشتر بخوانید: ورزش بعد از عمل دیسک کمر

علائم دیسک کمر و نحوه مدیریت آن با فیزیوتراپی

فیزیوتراپی برای دیسک کمر می‌تواند علائم دیسک کمر را کاهش دهد و عملکرد روزمره را بهبود بخشد. علائم شایع شامل:

• درد پایین کمر: فیزیوتراپی با تمرینات کششی و تقویتی درد را کاهش می‌دهد.
• تیر کشیدن پا (سیاتیک): تمرینات اصلاحی ستون فقرات فشار روی عصب سیاتیک را کم می‌کنند.
• بی‌حسی و ضعف اندام‌ها: تمرینات تقویتی و تعادلی توانایی حرکت را بازمی‌گردانند.
• محدودیت حرکت: تمرینات دامنه حرکتی باعث افزایش انعطاف و کاهش خشکی مفاصل می‌شوند.

بیشتر بخوانید: دژنراتیو دیسک کمر

تشخیص دیسک کمر و نقش فیزیوتراپی

قبل از شروع فیزیوتراپی، تشخیص دقیق لازم است:

• MRI: موقعیت و شدت دیسک را مشخص می‌کند و فیزیوتراپیست بر اساس آن برنامه درمانی طراحی می‌کند.
• معاینه فیزیکی: فیزیوتراپیست با بررسی وضعیت ستون فقرات و عضلات، تمرینات مناسب را انتخاب می‌کند.
• تست عصبی: کمک می‌کند تا تمرینات فیزیوتراپی فشار روی اعصاب را کاهش دهند.
• بررسی دامنه حرکتی: برای تعیین تمرینات کششی و تقویتی مناسب استفاده می‌شود.

بیشتر بخوانید: نحوه خوابیدن بعد از جراحی دیسک کمر

شدت دیسک کمر و برنامه فیزیوتراپی

بر اساس شدت دیسک، تمرینات و مدت درمان در فیزیوتراپی برای دیسک کمر متفاوت است:

• دیسک خفیف: تمرینات کششی، پیاده‌روی و حرکات اصلاحی کفایت می‌کند.
• دیسک متوسط: تمرینات تقویتی و کششی تخصصی، گرما و سرما درمانی، لیزر درمانی و ماساژ پیشنهاد می‌شود.
• پارگی دیسک کمر: فیزیوتراپی به عنوان روش تکمیلی قبل و بعد از جراحی یا در موارد غیر جراحی شدید، برنامه تخصصی دارد.

فیزیوتراپی و روش‌های درمانی

فیزیوتراپی دیسک کمر شامل ترکیبی از روش‌ها است:

• تمرین درمانی: حرکات کششی، تقویتی و اصلاحی ستون فقرات
• گرما درمانی و سرما درمانی: کاهش درد و التهاب
• لیزر و اولتراسوند: تحریک ترمیم بافت‌ها و کاهش التهاب
• طب سوزنی و ماساژ درمانی: روش‌های مکمل برای کاهش درد و اسپاسم
• فیزیوتراپی در منزل: برای بیماران با محدودیت حرکتی یا درد شدید

تمرینات فیزیوتراپی برای دیسک کمر

• پیاده‌روی کنترل‌ شده: افزایش گردش خون و کاهش فشار روی دیسک
• حرکات اصلاحی ستون فقرات: کاهش فشار روی دیسک و افزایش انعطاف
• تمرینات تقویتی عضلات شکم و کمر: حمایت از دیسک و پیشگیری از آسیب
• تمرینات تعادلی و استقامتی: بهبود ثبات و کنترل حرکت

بیشتر بخوانید: بعد از عمل دیسک کمر چی بخوریم

کارهایی که با فیزیوتراپی باید اجتناب شوند

• نشستن طولانی بدون حرکات اصلاحی
• بلند کردن اجسام سنگین بدون تکنیک مناسب
• حرکات ناگهانی و شدید بدون راهنمایی فیزیوتراپیست

روش‌های مکمل فیزیوتراپی

• طب سوزنی: کاهش درد و تسریع ترمیم بافت‌ها
• ماساژ درمانی: کاهش اسپاسم عضلانی و درد
• یوگا درمانی: افزایش انعطاف و قدرت عضلات حمایتی

مدت و تعداد جلسات فیزیوتراپی

معمولا درمان فیزیوتراپی برای دیسک کمر بین ۶ تا ۱۲ هفته طول می‌کشد، با دو تا سه جلسه در هفته و تمرینات خانگی مکمل. مدت زمان کاهش درد بسته به شدت دیسک و همکاری بیمار متفاوت است؛ اما اغلب پس از ۲ تا ۴ هفته نتایج قابل توجهی مشاهده می‌شود.

بیشتر بخوانید: مراقبت‌های بعد از جراحی دیسک کمر

سبک زندگی و پیشگیری با فیزیوتراپی

• حفظ وزن سالم و رژیم غذایی مناسب
• تنظیم میز و صندلی کاری
• پیاده‌روی و فعالیت‌های کم‌ فشار روزانه
• استفاده از تمرینات اصلاحی و تقویتی ارائه شده توسط فیزیوتراپیست

یکی از خدمات مهمی که برای تسیکن دیسک کمر توسط دکتر محمد حین دلشاد برای بیماران به عنوان درمان دیسک کمر بدون جراحی انجام می‌گیرد، لیزر دیسک کمر است که نتایج موثری را به همراه داشته است.

سوالات متداول

منابع:

Mayo Clinic – Herniated Disk (Slipped Disk)

Cleveland Clinic – Physical Therapy for Herniated Disc

American Physical Therapy Association (APTA)

راه‌های ارتباطی با دکتر

دریافت نوبت‌ آنلاین، مشاوره و پیج اینستاگرام