تا به حال فکر کرده‌اید چرا با وجود مسواک زدن منظم، هنوز هم دندان‌ ها دچار پوسیدگی یا لثه‌ ها ملتهب می‌شوند؟ پاسخ در یک عادت ساده استفاده از نخ دندان است، بسیاری از افراد تصور می‌کنند مسواک برای تمیزی کامل دهان کافی است، در حالی که مسواک ذرات غذا و پلاک‌ های باکتریایی را از بین دندان‌ها پاک نمی‌کند و نخ دندان با دسترسی به این فضاهای پنهان، از پوسیدگی، التهاب لثه و بوی بد دهان جلوگیری می‌کند، اما نخ دندان را چند بار در روز باید استفاده کرد و روش صحیح آن چگونه است؟ در ادامه همراه باشید تا پاسخ این پرسش‌ها را بدانید.

چرا استفاده از نخ دندان ضروری است؟

استفاده از نخ دندان ضروری است زیرا مسواک به‌ تنهایی قادر نیست پلاک‌ها و باقی‌ مانده‌های غذا را از فضاهای باریک بین دندان‌ها پاک کند:

خلاصی از شر پلاک ها

پلاک‌ ها لایه‌ای چسبنده از باکتری و ذرات غذا هستند که بین دندان‌ها و در خط لثه جمع می‌شوند و مسواک به‌ تنهایی قادر به پاک کردن آن‌ها نیست و تجمع پلاک باعث پوسیدگی دندان، التهاب و خونریزی لثه و ایجاد بوی بد دهان می‌شود، استفاده منظم از نخ دندان، با عبور دقیق بین دندان‌ها و کنار خط لثه، این پلاک‌ ها را از بین می‌برد و سلامت دندان و لثه را حفظ می‌کند، این عمل ساده اما مؤثر، به پیشگیری از بیماری‌های دهان و دندان در طولانی‌ مدت کمک شایانی می‌کند.

کاهش خطر ایجاد حفره

پوسیدگی دندان منجر به ایجاد حفره می‌شود که باعث ایجاد یک باز یا سوراخ کوچک در سطح سخت دندان شما به نام مینای دندان می شود، اگرچه این فرآیند زمان بر است، اما هرچه پلاک بیشتری روی مینای دندان داشته باشید، خطر ایجاد حفره در شما بیشتر می شود و نخ دندان کشیدن بین دندان‌ ها حداقل یک بار در روز به خلاص شدن از شر ذرات غذای پنهان و تجمع پلاک کمک می‌کند و خطر پوسیدگی دندان را کاهش می‌دهد.

پیشگیری از بیماری لثه

استفاده منظم از نخ دندان یکی از مؤثرترین راه‌ها برای پیشگیری از بیماری‌ های لثه است، پلاک‌ های باکتریایی که بین دندان‌ها و کنار خط لثه تجمع می‌کنند، باعث التهاب، قرمزی، تورم و خونریزی لثه می‌شوند و به مرور به بیماری پریودنتال منجر می‌شوند و با عبور نخ دندان از این فضاها، باکتری‌ها و ذرات غذایی حذف می‌شوند و از تشکیل جرم جلوگیری می‌شود، این کار علاوه بر حفظ سلامت لثه، مانع تحلیل استخوان اطراف دندان و مشکلات جدی‌تر در آینده می‌شود.

کاهش بوی بد دهان

بوی بد دهان یک مشکل رایج است، اما نخ دندان کشیدن یکی از ابزارهایی است که از آن برای جلوگیری از بوی بد دهان استفاده می‌شود، هنگامی که غذا بین دندان های شما گیر می کند، به آرامی شروع به پوسیدگی می کند و اگر ذرات غذا را از بین نبرید باعث ایجاد بوی بد در شما می‌شود و همچنین، اگر پلاک در اطراف یا بین دندان های شما ایجاد شود و شروع به فرسایش مینای دندان کند باعث ایجاد حفره و بیماری لثه می‌شود که به بوی بد دهان کمک می کند.

بیشتر بخوانید: جرمگیری دندان

چند وقت یکبار و چه زمانی باید از نخ دندان استفاده کرد؟

بهترین زمان برای استفاده از نخ دندان طبق گفته بهترین دندانپزشک در تهران یک بار در روز، ترجیحا قبل از خواب شبانه است تا باقی‌ مانده‌های غذا و پلاک‌ های باکتریایی که در طول روز جمع شده‌اند، پاک شوند و استفاده منظم هر روز اهمیت بالایی دارد، زیرا تجمع پلاک حتی برای یک روز هم پوسیدگی و التهاب لثه می‌شود، برخی افراد ترجیح می‌دهند نخ دندان را صبح یا بعد از وعده‌ های غذایی اصلی نیز استفاده کنند، اما حداقل یک بار شبانه برای حفظ سلامت دندان‌ها و لثه کافی و مؤثر است.

انواع نخ دندان

انواع نخ دندان برای رفع نیازهای مختلف و راحتی استفاده طراحی شده‌اند و شامل موارد زیر می‌شوند:

نخ دندان ساده

این نوع نخ دندان پرکاربردترین و مناسب اکثر افراد است، نخ موم‌دار دارای لغزندگی بیشتری است و عبور از فضاهای تنگ بین دندان‌ ها راحت‌تر انجام می‌شود، در حالی که نخ بدون موم کمی در این نواحی گیر می‌کند، اما احساس تمیزی بیشتری به کاربر می‌دهد و استفاده منظم از این نخ، پلاک و ذرات غذا را از بین دندان‌ها پاک کرده و سلامت لثه را حفظ می‌کند، از پوسیدگی و التهاب جلوگیری می‌کند و ساده‌ترین روش برای شروع عادت به نخ دندان است.

نخ دندان طعم‌ دار

این نوع نخ دندان برای افزایش انگیزه استفاده روزانه طراحی شده و با طعم نعناع یا میوه‌ای عرضه می‌شود، عملکرد آن مشابه نخ ساده است و پلاک‌ها و ذرات غذایی بین دندان‌ها را از بین می‌برد و طعم مطبوع باعث می‌شود افراد، به‌ ویژه کودکان و نوجوانان، بیشتر تمایل به استفاده منظم داشته باشند، این نخ‌ها علاوه بر پاکسازی، تجربه خوشایندی از بهداشت دهان و دندان ایجاد می‌کنند و عادت به نخ کشیدن را راحت‌تر می‌کنند.

نخ دندان ضخیم یا پهن

نخ دندان ضخیم برای افرادی مناسب است که فاصله بین دندان‌هایشان زیاد است یا ذرات غذایی و پلاک در این نواحی بیشتر تجمع می‌یابد، این نخ‌ها به دلیل پهن بودن، ذرات را بهتر و مؤثرتر از بین می‌برند، اما عبور آن‌ها از فضاهای خیلی تنگ دشوار است و استفاده منظم از این نوع نخ باعث تمیزی بهتر و کاهش ریسک التهاب لثه، خونریزی و پوسیدگی می‌شود و برای افرادی که فضای بین دندان‌ها را به‌ صورت روزانه کنترل می‌کنند، گزینه مناسبی است.

نخ دندان با دستگیره

این مدل دارای دسته پلاستیکی است و استفاده از نخ را برای کودکان، سالمندان و افرادی که مهارت دسترسی به فضاهای بین دندان‌ها محدود است، راحت‌تر می‌کند، نخ از قبل روی دسته قرار گرفته و تنها با کشیدن دسته بین دندان‌ها، پلاک و ذرات غذایی پاک می‌شود، این طراحی به کاربر کمک می‌کند کنترل بیشتری روی نخ کشیدن داشته باشد و بدون پیچش یا فشار زیاد، تمام فضاهای بین دندان‌ها تمیز شود.

نخ دندان مخصوص بریج، ایمپلنت یا ارتودنسی

این نخ برای افرادی که دارای بریج، ایمپلنت یا سیم‌ های ارتودنسی هستند طراحی شده است، قسمت ضخیم و اسفنجی آن به راحتی ذرات غذا را از زیر بریج یا سیم‌ها پاک می‌کند و بخش نازک انتهایی آن برای عبور از فضاهای محدود بین دندان‌ها مناسب است و استفاده منظم از این نوع نخ باعث پیشگیری از پوسیدگی، التهاب لثه و تجمع پلاک در اطراف تجهیزات دندانی شده و به حفظ بهداشت دقیق و سلامت بلندمدت دهان کمک می‌کند.

نحوه صحیح استفاده از نخ دندان

برای بهره‌مندی کامل از فواید نخ دندان و جلوگیری از آسیب به لثه‌ها، رعایت روش صحیح ضروری است:

• حدود ۴۰–۴۵ سانتی‌متر نخ بردارید و بیشتر آن را به دور دو انگشت میانی بپیچید، تنها ۳–۵ سانتی‌متر نخ بین انگشتان برای استفاده آزاد بماند.

• نخ را به آرامی بین دو دندان قرار دهید و از فشار زیاد خودداری کنید تا لثه آسیب نبیند.

• نخ را به شکل حرف «C» دور دندان بپیچانید و به آرامی بالا و پایین بکشید تا پلاک و ذرات غذایی از کنار دندان و زیر خط لثه پاک شود.

• این کار را برای تمام دندان‌ها، چه جلو و چه عقب، انجام دهید و از استفاده یکسان نخ برای چند دندان خودداری کنید تا باکتری‌ها منتقل نشوند.

• پس از اتمام نخ کشیدن، دهان را با آب یا دهان‌ شویه شست‌وشو دهید تا ذرات آزاد شده خارج شوند.

تفاوت نخ دندان با واترجت

برای حفظ سلامت دندان‌ها، دو ابزار پرکاربرد وجود دارد که یکی نخ دندان و دیگری واترجت است اما تفاوت اصلی آن‌ها در روش پاکسازی و میزان دسترسی به فضاهای بین دندان‌ها و خط لثه است:

اشتباهات رایج هنگام استفاده از نخ دندان

استفاده از نخ دندان اگر به روش صحیح انجام نشود، نه‌ تنها مؤثر نیست بلکه به لثه‌ها آسیب می‌رساند، یکی از اشتباهات رایج فشار بیش از حد روی لثه‌ها است که باعث خونریزی و التهاب می‌شود و همچنین، بسیاری افراد نخ دندان را نامنظم یا گاهی استفاده می‌کنند که اجازه می‌دهد پلاک‌ها تجمع کنند و پوسیدگی یا التهاب ایجاد شود.

حرکت افقی یا کشیدن سریع نخ بدون خم کردن آن دور دندان نیز از دیگر خطاهای معمول است که تمیزی کامل ایجاد نمی‌کند، استفاده از یک تکه نخ برای چند دندان، نادیده گرفتن تمام دندان‌ها و عدم شست‌وشوی دهان پس از نخ کشیدن از اشتباهات دیگر هستند و انتخاب نخ نامناسب برای فضاهای بین دندان‌ها نیز کارایی را کاهش داده یا باعث آسیب می‌شود و رعایت روش صحیح و استفاده منظم، اثر واقعی نخ دندان را تضمین می‌کند.

سوالات متداول

در نهایت…

استفاده منظم و صحیح از نخ دندان مکمل مسواک زدن است و نقش مهمی در حفظ سلامت دندان‌ها و لثه‌ها دارد، این عادت ساده، پلاک‌ها و ذرات غذایی را از فضاهای بین دندان‌ها پاک کرده و از پوسیدگی، التهاب و خونریزی لثه جلوگیری می‌کند و رعایت روش صحیح، انتخاب نوع مناسب نخ و استفاده روزانه باعث می‌شود دهان تمیزتر، لثه‌ها سالم‌تر و بوی دهان کنترل شده باقی بماند و سلامت بلند مدت دندان‌ها تضمین شود.