مداخله زودهنگام در اختلال طیف اوتیسم

تعریف مداخله زودهنگام

مداخله زودهنگام به مجموعه‌ای از خدمات درمانی و حمایتی گفته می‌شود که در سال‌های ابتدایی زندگی کودک، معمولاً قبل از ۵ سالگی، آغاز می‌شود. این دوره زمانی، یکی از حساس‌ترین مراحل رشد مغز کودک است؛ چرا که مغز در این سال‌ها بیشترین انعطاف‌پذیری را دارد و آمادگی بالایی برای یادگیری و تغییر نشان می‌دهد.

اوتیسم چیست و چه علائمی دارد؟

اوتیسم یا اختلال طیف اوتیسم (ASD) نوعی اختلال رشدی-عصبی است که معمولاً در سنین پایین ظاهر می‌شود. ما تمام توضیحات لازم در مورد اوتیسم را در مقاله مربوط به آن توضیح داده ایم. می توانید با مطالعه مقاله اختلال طیف اوتیسم تمامی اطلاعات را به دست آورید.

اهمیت تشخیص و درمان زودهنگام اوتیسم و چرا مداخله زودهنگام در اوتیسم اهمیت دارد؟

تشخیص زودهنگام اوتیسم و شروع درمان در همان سال‌های ابتدایی زندگی کودک، نقش کلیدی در بهبود علائم و رشد مهارت‌های ارتباطی دارد. مغز کودکان در سنین پایین انعطاف‌پذیری بیشتری دارد و آمادگی بالاتری برای یادگیری و تغییر نشان می‌دهد. به همین دلیل، مداخله زودهنگام می‌تواند مسیر رشد کودک را به‌طور چشمگیری بهبود ببخشد.
برای کودکانی که با اختلال طیف اوتیسم (ASD) یا مشکلات گفتار و زبان روبه‌رو هستند، مداخله زودهنگام می‌تواند:

• علائم اوتیسم را کاهش دهد
• مهارت‌های گفتاری و ارتباطی را تقویت کند
• تعاملات اجتماعی را بهبود بخشد
• از بروز مشکلات رفتاری در آینده پیشگیری کند
• و …

چه نوع درمان‌هایی در مداخله زودهنگام استفاده می‌شود؟

مداخله زودهنگام معمولاً شامل ترکیبی از روش‌های درمانی زیر است:

• گفتاردرمانی برای بهبود مهارت‌های زبانی و ارتباطی
• کاردرمانی برای تقویت مهارت های ذهنی و جسمی و عملکرد های روزمره
• درمان یکپارچگی حسی برای کمک به پردازش بهتر اطلاعات حسی
• مشاوره والدین برای آموزش خانواده و کاهش استرس آن‌ها
• مراجعه به متخصص روانپزشک یا مغز و اعصاب کودکان
• تجویز دارو به منظور کنترل علائم و …

مزایای علمی مداخله زودهنگام و چرا سن پایین‌تر مؤثرتر است؟

در سنین پایین، مغز کودک در حال شکل‌گیری و سازماندهی است. درمان‌هایی مانند گفتاردرمانی، کاردرمانی، رفتاردرمانی و آموزش والدین می‌توانند در این دوره حساس تأثیر عمیق‌تری بر سیستم عصبی مرتبط با ارتباط و رفتار بگذارند. این یعنی کودک بهتر می‌تواند مهارت‌های جدید را یاد بگیرد و رفتارهای مناسب‌تری نشان دهد و همچنین سرعت پیشرفت به مراتب بیشتر می باشد. هرچه زودتر بهتر.
تحقیقات نشان داده‌اند که کودکانی که درمان را در سنین پایین‌تر آغاز می‌کنند، پیشرفت بیشتری در زمینه‌های زیر دارند:

• کاهش رفتارهای تکراری
• افزایش ارتباط چشمی و کلامی
• رشد اجتماعی و عاطفی بهتر
• آمادگی بیشتر برای ورود به مدارس

نتیجه‌گیری نهایی و توصیه‌ها

تحقیقات نشان میدهد که جمله ی «هر چه زودتر، بهتر» فقط یک شعار نیست، بلکه واقعاً یک اصل مهم در درمان اوتیسم می باشد. یعنی اگر درمان کودک زودتر شروع شود—مثلاً وقتی سه‌ساله ا‌ست نه چهار‌ساله—نتایج خیلی بهتری گرفته می شود.
حتی در همان سال‌های اول زندگی، سن کودک می تواند روی نتیجه درمان تأثیر داشته باشد. بچه‌هایی که زودتر درمان را شروع می‌کنند، معمولاً:

1. رفتارهای تکراری‌کمتری دارند (مثل تکان دادن دست یا چرخاندن اشیاء)
2. بهتر با دیگران ارتباط برقرار می‌کنند
3. تعامل اجتماعی‌ قوی‌تری دارند
4. از نظر احساسی و اجتماعی رشد بهتری دارند

البته تحقیقات نشان می دهند که در بعضی بخش‌های خاص گفتار و زبان—مثل جمله‌سازی یا درک کلمات—حتی چند ماه و چند هفته هم ، اثرات ریز و مهمی داشته باشند.