بیماری پارکینسون - توانبخشی پارکینسون با فیزیوتراپی - درمان دیسک کمر بدون جراحی
کلینیک فیزیوتراپی سینوهه
تهرانامیر مسعود جمالی - فیزیوتراپیست
بیماری پارکینسون – توانبخشی پارکینسون با فیزیوتراپی
- مقالات>
- پارکینسون – توانبخشی پارکینسون با فیزیوتراپی
بیماری پارکینسون، یکی از بزرگترین پارکینسون های جهانی است. این بیماری پیشرونده بهمرور زمان باعث کاهش حرکت، ایجاد لرزش، سفتی بدن و کندی حرکات میشود. با وجود پارکینسون در افراد سالمند مییابد، اما در برخی موارد ممکن است در سنین پایینتر نیز شروع شود.
آگاهی از نشانهها، علل، روشهای درمان و راهکارهای مراقبتی میتواند به افراد در مدیریت بهتر این بیماری کمک کند. متأسفانه هنوز قطعی برای پارکینسون وجود ندارد، اما با استفاده از دارو، تمرینات فیزیکی، فیزیوتراپی، رژیم غذایی مناسب و حمایت، می توان کیفیت زندگی بیماران را تا حد زیادی بهبود بخشید.
بیماری پارکینسون (Parkinson’s Disease) یک اختلال عصبی مزمن و پیشرونده است که سیستم حرکتی بدن را تحت تأثیر قرار می دهد. این بیماری ناشی از افزایش مادهای به نام دوپامین در مغز است. دوپامین نوعی انتقالدهنده عصبی است که به تنظیم حرکتهای بدن کمک میکند.
در ناحیه مغزی به نام سابستانشیا نایگرا (Substantia Nigra) وظیفه تولید دوپامین را دارد. با کاهش سلولهای این بخش، میزان دوپامین کم شده و بدن در کنترل حرکات با مشکل میشود. همین موضوع به لرزش، کندی در حرکت، سفتی حرکت و بیثباتی در پارکینسونی میگردد.
بیماری پارکینسون بهطور معمول در افراد بالای ۶۰ سال ظاهر میشود، اما گاهی در سنین جوانی مشاهده میشود که به آن پارکینسون زودرس میگویند. این بیماری در مردان کمی شایعتر از زنان است.
پارکینسون تنها یک حرکت بیماری نیست؛ علاوه بر این، برخی از علائم غیرحرکتی از جمله اختلال خواب، افسردگی، بیماری و مشکلات غذایی را نیز شامل میشود.
اگرچه بیماری پارکینسون روندی طولانی دارد و ممکن است سالها طول بکشد تا علائم آن بروز کند، اما شناسایی زودهنگام و مدیریت مناسب میتوان تا حد زیادی در روند پیشرفت آن وجود داشته باشد.
فهرست مطالب
تغییر حالتعلائم اولیه بیماری پارکینسون
پارکینسون معمولاً در مراحل ابتدایی با علائم خفیف آغاز میشود که گاهی توسط خود فرد یا اطرافیان نادیده گرفته میشود. شناخت این علائم اولیه میتواند به تشخیص زودتر و شروع درمان کمک کند.
علائم حرکتی:
- لرزش (لرزش): یکی از رایجترین علائم اولیه است، خاص در دستها یا انگشتان در حالت استراحت. معمولاً از یک سمت بدن شروع میشود.
- حرکت کندی (Bradykinesia): حرکات آهسته و بستن، از بستن دکمه پیراهن گرفته تا بلند شدن از صندلی.
- سفتی ماشین (Rigidity): خشکی در هوا که ممکن است باعث درد یا حرکت شود.
- اختلال در ترکیب: در مراحل بعدی بیمار دچار بیثباتی در راهرفتن و ایستادن میشود.
علائم غیرحرکتی:
- تغییرات خلقی: افسردگی، اضطراب، بیانگیزگی.
- اختلالات خواب: بیخوابی، کابوسهای شبانه یا حرکتهای شدید در خواب.
- مشکلات یکیی: ایبوست مزمن از علائم رایج رایج است.
- کاهش حس بویایی: از دست دادن حس بویایی ممکن است سالها قبل از حرکتی رخ دهد.
- تغییر صدا: صحبت با صدای یکنواخت، آهسته یا ضعیف.
شناسایی این علائم بهویژه زمانی که چند مورد مشابه ظاهر میشوند، باید زنگ هشداری برای مراجعه به پزشک متخصص مغز و اعصاب باشد. تشخیص زودهنگام میتواند باعث مدیریت بهتر بیماری و حفظ کیفیت زندگی شود.
مراحل بیماری پارکینسون
بیماری پارکینسون در طول زمان به آرامی پیشرفت میکند. متخصصان معمولاً برای طبقهبندی شدت بیماری از سیستمهای مرحلهبندی استفاده میکنند که یکی از رایجترین آنها هستند که هوهن و یاهر (Hoehn and Yahr) را شناسایی میکنند.
مرحله ۱: بسیار خفیف
- علائم فقط در یک سمت بدن
- تأثیر ناچیز بر زندگی روزمره
- ممکن است فقط لرزش خفیف دیده شود
مرحله ۲: خفیف دوطرفه
- علائم در هر دو طرف بدن
- مشکلات حرکتی بیشتر
- اختلال در ترکیب معمولاً هنوز دیده نمیشود
مرحله ۳: متوسط
- کاهش بین، زمینخوردنهای احتمالی
- بیمار هنوز قادر به انجام کارهای روزمره است
- کندی حرکات و آسیبی در راهرفتن مشهود است
مرحله ۴: شدید
- بیمار نیاز به کمک در ایستادن یا راه رفتن دارد
- فعالیتهای روزمره بدون کمک غیرممکن میشود
- علائم غیرحرکتی مشکلات و اختلال خواب شدیدتر میشود
مرحله 5: ناتوان کننده
- بیمار معمولاً بستری یا وابسته به صندلی چرخدار است
- نیاز به مراقبت ۲۴ ساعت دارد
- مشکلات بلع، گفتار و شناختی جدی میشوند
شایان ذکر است که پیشرفت بیماری در هر فرد متفاوت است. افراد ممکن است در یک مرحله باقی بمانند و برخی دیگر با سرعت بیشتری پیشرفت کنند. نوع درمان، سبک زندگی، سن شروع بیماری و سایر عوامل تأثیر زیادی بر سیر بیماری دارند.
دلایل و عوامل خطر
با وجود تحقیقات نتیجه، هنوز علت دقیق بیماری پارکینسون بهطور کامل مشخص نشده است. اما دانشمندان با ترکیبی از عوامل ژنتیکی و محیطی مشکوک هستند که میتوانند در نقش داشته باشند.
عوامل ژنتیکی:
- حدود ۱۰ تا ۱۵ درصد از موارد پارکینسون با خانوادگی همراهاند.
- جهش در برخی از ژنها مانند LRRK2، PARK7، PINK1 SNCA ممکن است ایجاد کند و ارائه دهنده را افزایش دهد.
- پارکینسون زودرس معمولاً بیشتر با عوامل ژنتیکی مرتبط است.
عوامل محیطی:
- قرار گرفتن طولانیمدت در معرض سموم مانند آسیبکشها و علفکشها
- استفاده از آب آلوده یاه با فلزات سنگین
- آسیبهای مغزی مکرر
عوامل سبک زندگی و تغذیه:
- استرس مزمن
- عدم فعالیت بدنی
- رژیم غذایی نامناسب (کمبود آنتیاکسیدانها)
درحالیکه نمیتوان از همه عواملی که باعث شد، اما کاهش با سموم، داشتن رژیم غذایی سالم و منظم میتواند در کاهش خطر نقش داشته باشد.
فیزیوتراپی در بیماری پارکینسون چگونه است؟
فیزیوتراپی در بیماری پارکینسون یک بخش اساسی از درمان و مدیریت این بیماری میشود. داروهایی بیشتر برای کنترل علائم دارویی که میشوند، فیزیوتراپی روی، حرکت، هماهنگی و عملکرد مشخص است. این درمان غیر دارویی میکند تا فرد با کمک علائم پارکینسون بهتر در کنار بیاید و از پیشگیری سریع جلوگیری شود.
بیماری پارکینسون منجر به بروز علائمی مانند حرکت، سفتی، لرزش و کاهش بین میشود. این عوامل میتوانند به افتادن، حرکتی و ناتوانی در انجام فعالیتهای روزمره تبدیل شوند. فیزیوتراپیستها با ارزیابی دقیق وضعیت عملکرد بیمار، برنامههای شخصیسازیشده تهیه میشوند که شامل تمرینات حرکتی، ترکیبی، و تقویتی است
اهداف اصلی فیزیوتراپی در پارکینسون:
- محافظهای از زمینخوردن
- دامنهای>حف و حرکت یا حرکت. سفتی تقویت و افزایش قدرت بدنی
- بهبود وضعیت راهرفتن (طول گام، سرعت، هماهنگی)
- آموزش برنامههای جبرانی برای انجام بهتر فعالیتهای روزانه
- ارتقاء اعتماد به نفس در حرکت و فعالیت
تمرینات رایج در فیزیوتراپی
پارکینسونی: راهرفتن:- تمرینهای روزمره برای جلوگیری از سفتی مفاصل
۳، تمرینات قدرتی:
- تمرین با وزنههای سبک یا باندهای کشی
۴، تمرینات قدرتی: مترونوم برای تنظیم ریتم گامها
5، تمرینات چه تمرینی و گفتاری:
- li>تمرینات درمانی مفید برای افزایش توان ریوی
- همکاری با زدن ضربدرمانگر برای بهبود صدا و بلع است؟
- در مراحل ابتدایی: برای کاهش سرعت متوسط حرکتی و حفظ استقلال
- در مراحل: برای مدیریت کمکهای عملکردی، اصلاح راهرفتن، و کاهش خطر افتادن
- در مراحل پیشرفته: برای جلوگیری از زخمها، حرکت مفاصل و بهبود کیفیت زندگی
روشوتهای تکنولوژی واقعیت مجازی (VR): برای تمرینهای عملکردی و واکنشپذیر الکتروتراپی: برای حرکت در صورت ضعیف شدید آبدرمانی (هیدروتراپی): به دلیل کاهش فشار بر مفاصل، بسیار قوی و ایمن است
