کشیدن دندان، به خصوص کشیدنِ دندان هایی مثل دندان عقل، یکی از رایج‌ترین اقدامات دندانپزشکی است. بعد از کشیدن دندان، در لثه یک حفره ایجاد می‌شود که طی فرآیندهای طبیعی بدن، به تدریج بسته و ترمیم می‌شود. اما سوالی که برای بسیاری از بیماران مطرح است این است که مدت زمان بسته شدن حفره دندان کشیده شده چقدر است؟ در حقیقت، بسیاری از بیمارانِ ما در کلینیک دندانپزشکی دکتر بنیانیان هم از ما سوال میکنند که جای دندان کشیده شده کی خوب میشه! این پرسش پرتکرار از سمت شما باعث شد تا ما تصمیم بگیریم تا در یک مقاله مجزا و تخصصی در سایت دندانپزشکی دکتر بنیانیان به بررسی تمام جوانب این موضوع بپردازیم و نکات مهمی را برای بهبود سریع‌تر محل کشیدن دندان بیان کنیم. منظور از ایجاد شدن حفره بعد از کشیدن دندان چیست؟ منظور از «ایجاد شدن حفره بعد از کشیدن دندان» این است که پس از خارج کردن دندان از استخوان فک، **یک فضای خالی در محل قرارگیری ریشه دندان به وجود می‌آید.** این فضای خالی یا حفره، به شکل یک گودی یا حفره در لثه ظاهر می‌شود و در واقع همان جایی است که قبلا ریشه دندان در آن قرار داشته است. ### چرا حفره ایجاد می‌شود؟ وقتی دندان کشیده می‌شود، نه تنها تاج بلکه ریشه دندان نیز از داخل استخوان خارج می‌شود. محل خالیِ باقی‌مانده، به طور طبیعی پر از لخته خون می‌شود که این لخته اولین مرحله از روند ترمیم زخم و بسته شدن حفره دندان است. علت ایجاد حفره خشک بعد از کشیدن دندان علت اصلی ایجاد حفره خشک بعد از کشیدن دندان جدا شدن یا تشکیل ناقص لخته خون در محل کشیدن دندان است. از طرفی عوامل زیر هم می‌توانند احتمال بروز این مشکل را افزایش دهند: ### سیگار کشیدن بعد از کشیدن دندان سیگار کشیدن بلافاصله بعد از کشیدن دندان می‌تواند باعث جدا شدن لخته خون از محل زخم شود. چون نیکوتین موجود در سیگار جریان خون را کاهش داده و روند ترمیم را کند می‌کند. حرارت و فشار مکش هنگام سیگار کشیدن، خطر ایجاد حفره خشک را افزایش می‌دهد. ### شستشوی دهان قبل از ۲۴ ساعت، اشتباهی که باعث جدا شدن لخته می‌شود یکی از رایج ترین اشتباهات بیماران، شستشوی شدید دهان در ساعات اولیه بعد از کشیدن دندان است. این کار می‌تواند لخته خون را از جای خود جدا کرده و باعث باز ماندن حفره و بروز درد و التهاب دندان شود. بهتر است تا ۲۴ ساعت اول دهان را نشویید و از غرغره کردن خودداری کنید. ### استفاده از نی برای نوشیدن کشیدن مایعات با نی، فشار منفی در دهان ایجاد می‌کند که می‌تواند لخته خون را از محل زخم بیرون بکشد. این کار باعث تشدید حفره خشک می‌شود. پس باید برای نوشیدن مایعات تا چند روز اول از لیوان استفاده کنید. ### عفونت محل زخم بعد از کشیدن دندان اگر محل کشیدن دندان دچار عفونت شود، روند بسته شدن حفره به طور قابل‌توجهی کند می‌شود. عفونت باعث تخریب بافت جدید، درد، تورم و حتی باز ماندن طولانی مدت محل زخم خواهد شد. رعایت بهداشت دهان و مصرف به موقع آنتی بیوتیک در صورت تجویز پزشک، بسیار حیاتی است. ### مصرف برخی داروها داروهایی مانند ضدانعقادها (مانند وارفارین)، داروهای استروئیدی یا داروهای شیمی درمانی هم می‌توانند بر روند تشکیل لخته یا ترمیم بافت اثر منفی بگذارند. حفره خشک چیست؟ حفره خشک یا درای ساکت (Dry Socket) یکی از شایع ترین و دردناک‌ترین عوارض پس از کشیدن دندان است. این وضعیت زمانی رخ می‌دهد که لخته خون طبیعی که باید در محل کشیدن دندان تشکیل شود: - اصلا تشکیل نشود، یا - زودتر از موعد از بین برود (مثلا با شستشوی شدید دهان، استفاده از نی، یا سیگار کشیدن)، در نتیجه، استخوان و پایانه‌های عصبی درون حفره دندان بدون پوشش باقی می‌مانند و باعث درد شدید، التهاب و گاهی بوی بد دهان می‌شود. فرق حفره دندان با حفره خشک بعد از کشیدن دندان، یک حفره طبیعی در محل قرارگیری ریشه ایجاد می‌شود که به آن حفره دندان می‌گوییم. این وضعیت کاملا طبیعی است و بخشی از روند بهبودی به شمار می‌آید. اما اگر این حفره به درستی ترمیم نشود و لخته خون تشکیل نشده یا از بین برود، ممکن است فرد دچار حفره خشک (Dry Socket) شود که نوعی عارضه دردناک است. ### جدول مقایسه حفره دندان و حفره خشک زمانی که دندان عقل، به ویژه دندان عقل نهفته، کشیده می‌شود، یک حفره نسبتا عمیق در لثه از خودش به جا می‌گذارد. این حفره معمولا در همان هفته ی اول با بافتی نرم پوشانده می‌شود و در صورت نداشتن عارضه خاصی، در مدت چند ماه به طور کامل بسته می‌شود. البته ظاهر بیرونی لثه ممکن است زودتر طبیعی شود، اما روند درونی ترمیم همچنان ادامه دارد. پس ایجاد حفره در لثه بعد از کشیدن دندان عقل یک پدیده طبیعی است که مراقبت صحیح از آن اهمیت زیادی در جلوگیری از عفونت و تسریع روند ترمیم دارد. اگر هنوز دندان عقلتان در نیامده و برایتان سوال است که از کجا بفهمیم دندان عقل داره در میاد؟، بهتر است به علائمی مثل درد در انتهای فک، تورم لثه یا فشار روی دندان‌های مجاور توجه کنید و در صورت مشاهده این نشانه‌ها با دندانپزشک مشورت نمایید. ### حفره خشک بعد از جراحی دندان عقل نهفته حفره خشک بعد از جراحی دندان عقل نهفته زمانی ایجاد می‌شود که لخته خون از حفره جدا شده یا به درستی تشکیل نشده باشد. در این شرایط، استخوان و پایانه‌های عصبی بدون پوشش باقی می‌مانند و باعث درد شدید، بوی بد دهان و تاخیر در روند بهبودی می‌شوند. ### حفره ایجاد شده بعد از جراحی دندان عقل حفره ی ایجاد شده در لثه بعد از جراحی دندان عقل معمولا عمیق‌تر از موارد معمول کشیدن دندان است و به همین دلیل روند ترمیم آن ممکن است زمان بیشتری ببرد. در این موارد، گاهی از بخیه برای کمک به بسته شدن سریع‌تر استفاده می‌شود. همچنین رعایت کامل توصیه‌های دندانپزشک، مصرف آنتی‌بیوتیک‌ها و جلوگیری از وارد آمدن فشار به ناحیه جراحی ضروری است. حفره ایجاد شده بعد از کشیدن دندان عقل در برخی افراد، به‌ویژه کسانی که دندان عقلشان به‌صورت کامل بیرون نیامده است، حفره ایجاد شده بعد از کشیدن دندان عقل می‌تواند عمیق‌تر و با ریسک بالاتر ایجاد حفره خشک همراه باشد. مراقبت صحیح، پرهیز از دخانیات و رعایت بهداشت دهان از عوامل کلیدی در پیشگیری از مشکلات احتمالی هستند. مدت زمان بسته شدن حفره دندان کشیده شده به طور میانگین، مدت زمان بسته شدن حفره دندان کشیده شده بین ۷ تا ۱۰ روز برای ترمیم بافت نرم (لثه) و حدود ۳ تا ۶ ماه برای ترمیم کامل استخوان فک است. هرچند که این زمان بسته به عواملی مانند سن، وضعیت سلامت عمومی، نحوه کشیدن دندان (ساده یا جراحی)، محل دندان و رعایت بهداشت دهان متفاوت خواهد بود. مدت زمان پر شدن جای دندان کشیده شده در ارتودنسی در مواردی که دندان برای اهداف درمانی مثل ارتودنسی دندان کشیده می‌شود، جای آن به کمک حرکت دندان‌های مجاور و با استفاده از بریس‌ها به مرور پر می‌شود. مدت زمان پر شدن جای دندان کشیده شده در ارتودنسی معمولا **بین ۶ تا ۱۲ ماه یا بیشتر** طول می‌کشد و این موضوع بستگی به برنامه درمانی و شدت ناهنجاری فک دارد. برای خوب شدن جای دندان کشیده شده چه باید کرد؟ نازی بنیانیان: > بهبود کامل و سریع محل دندان کشیده شده نیازمند مراقبت صحیح از دندان در روزهای ابتدایی و رعایت بهداشت دهان در بلند مدت است. لخته خونی که در محل کشیدن دندان تشکیل می‌شود، مهم‌ترین عامل در شروع روند ترمیم است. پس جلوگیری از آسیب به این لخته (مثلا دستکاری عامدانه) و کمک به بازسازی بافت لثه و استخوان، کلید اصلی بهبودی سریع تر است. ### راهکارهایی برای بهبود سریع تر جای دندان کشیده شده **گاز استریل را روی حفره ایجاد شده فشار دهید:** به مدت ۳۰ تا ۶۰ دقیقه بعد از کشیدن دندان، گاز استریل را با فشار ملایم گاز بگیرید تا خونریزی متوقف شود و لخته شکل بگیرد. **از شستشوی دهان تا ۲۴ ساعت خودداری کنید:** شستشوی دهان و غرغره کردن هر ماده ای مثل آب، آب نمک یا دهانشویه در دهان می‌تواند لخته خون را از روی حفره جدا کرده و روند بهبودی شما را مختل کند. **مایعات را با نی ننوشید:** مکیدن با نی فشار منفی ایجاد می‌کند و ممکن است لخته را خارج کند. پس مایعات را با لیوان بنوشید. **از مصرف سیگار و الکل پرهیز کنید:** سیگال، قلیان و الکل با کاهش جریان خون و افزایش التهاب، باعث کند شدن ترمیم و افزایش خطر حفره خشک می‌شوند. **غذاهای نرم و خنک بخورید:** سوپ ولرم، ماست، پوره سیب زمینی یا اسموتی گزینه‌های مناسبی برای روزهای ابتدایی هستند. غذاهای سفت و داغ مصرف نکنید. **دهان خود را تمیز نگه دارید:** از روز دوم، اطراف محل کشیدن دندان را به‌آرامی با مسواک نرم تمیز کنید و از دهانشویه بدون الکل طبق توصیه پزشک استفاده نمایید. **در صورت تجویز، داروهای آنتی‌بیوتیک و مسکن را کامل مصرف کنید:** داروها به کنترل درد، پیشگیری از عفونت و تسریع روند ترمیم کمک می‌کنند. پس اگر دندان دردتان خیلی شدید بود، از یک قرص مسکن قوی برای دندان درد خود استفاده کنید. جای دندان کشیده شده کی پر می شود؟ سوال “**جای دندان کشیده شده کی پر می‌شود؟”** یکی از رایج‌ترین سوالات بیماران است و پاسخ آن هم بستگی به نوع دندان و نحوه کشیدن آن دارد. اما به‌طور کلی: - بافت نرم لثه: طی ۷ تا ۱۰ روز - استخوان فک: ۳ تا ۶ ماه - و جای خالی در ارتودنسی: ۶ ماه تا ۱ سال بعد بهبود پیدا می‌کند. پس اگر قصد کاشت ایمپلنت دارید، باید تا زمان ترمیم استخوان فک صبر کنید. **جمع بندی موضوع حفره دندان** مدت زمان بسته شدن حفره دندان کشیده شده بسته به شرایط مختلف بین چند روز تا چند ماه متغیر است. با رعایت مراقبت‌های پس از جراحی و مراجعه منظم به یک دندانپزشک خوب، می‌توان از بروز عوارضی مانند حفره خشک جلوگیری کرد و روند بهبود را تسریع بخشید.