به یاد فرزندان جاویدان این سرزمین

یادشان همواره در قلب این خاک زنده خواهد ماند

ازدواج سفید از دیدگاه روانشناسی: آیا این یک شکست عاطفی است؟
مقاله تخصصی

ازدواج سفید از دیدگاه روانشناسی: آیا این یک شکست عاطفی است؟

3 هفته پیش
231 بازدید
دکتر معصومه فلاحیان

دکتر معصومه فلاحیان

تهران

روان شناس و مشاور


در دهه های اخیر، ساختار خانواده و روابط عاطفی در سراسر جهان دستخوش تغییرات اساسی شده است. در محافل علمی و اجتماعی بحث «هم زیستی» یا همان چیزی که معمولاً ازدواج سفید نامیده می شود. بسیاری از زوج های جوان با انگیزه های مختلف از جمله فرار از مسئولیت های قانونی، مشکلات اقتصادی و یا تمایل به دانستن بیشتر به این سبک زندگی روی می آورند. اما سوالی که در لایه‌های عمیق‌تر مطرح می‌شود این است: تعریف ازدواج سفید از دیدگاه روان‌شناسی چیست و آیا می‌توان آن را بستری برای رشد عاطفی یا مقدمه‌ای برای شکستی دردناک دانست؟

بررسی ازدواج سفید از دیدگاه روانشناسینشان می دهد که این نوع رابطه فراتر از همخانه های ساده است و عوارض روانی خاصی را به همراه دارد. فقدان تعهد رسمی اگرچه در ظاهر احساس آزادی می دهد، اما در باطن می تواند منشأ اضطراب های پنهان و ناامنی های عاطفی باشد. در این مقاله بدون پیش داوری و با تکیه بر اصول علم روانشناسی به بررسی این موضوع می پردازیم که آیا این سبک زندگی پاسخی به نیازهای مدرن است یا راهی که به بن بست عاطفی ختم می شود.

مقاله پیشنهادی:

ازدواج سفید چیست؟ 3 خطر حقوقی و احساسی تکان دهنده!"

ازدواج سفید از دیدگاه روانشناسی: فرار از تعهد یا ترس از شکست؟

وقتی ازدواج سفید را از منظر روانشناسی تحلیل می کنیم، اولین مفهومی که با آن مواجه می شویم «تعهد» است. در روانشناسی عشق (نظریه استرنبرگ)، عشق کامل دارای سه وجه است: صمیمیت، اشتیاق و تعهد. در ازدواج سفید، طرف سوم، تعهد، اغلب ضعیف یا مبهم تعریف می شود.

نظریه استرنبرگ
نظریه استرنبرگ

از منظر روانکاوی، گرایش به ازدواج سفید از دیدگاه روانشناسی می تواند ریشه در «گاموفوبیا» یا ترس از ازدواج داشته باشد. افرادی که در دوران کودکی شاهد طلاق یا روابط تیره والدین خود بوده اند ممکن است ناخودآگاه از ثبت رسمی رابطه هراس داشته باشند. آنها ازدواج سفید را یک خروج اضطراری می دانند که هر زمان که فشار رابطه بیش از حد شد، می توانند بدون هزینه قانونی آن را ترک کنند. اما پارادوکس داستان اینجاست: وجود درب خروجی باز مانع از ساختن خانه مردم با تمام وجود می شود.

احساس امنیت روانی که برای شکوفایی رابطه ضروری است، در شرایطی شکل می گیرد که طرفین اطمینان دارند که شریک زندگی آنها به سادگی صحنه را در طوفان های زندگی ترک نخواهد کرد. اعتماد به نفسی که اغلب در ازدواج سفید مخدوش می شود.

اثر پرواز در مقابل تصمیم گیری

یکی از مفاهیم کلیدی در بررسی ازدواج سفید از دیدگاه روانشناسی تمایز بین لغزش و تصمیم گیری است. روانشناسان معتقدند بسیاری از زوج های ازدواج سفید آگاهانه و با بررسی همه جوانب وارد این رابطه نمی شوند. بلکه به مرور زمان و به دلیل راحتی، صرفه جویی در هزینه یا وابستگی جنسی، به این سبک زندگی می افتند.

وقتی بررسی می کنیم که چرا ازدواج سفید از نظر روانی مخاطره آمیز است، می بینیم که این مسائل اساسی و اختلافات حل نشده باقی می گذارد. بمانید به جای حل و فصل اختلافات، زوج ها آنها را نادیده می گیرند زیرا "هنوز جدی نیست". اما وقتی زمان می گذرد و وابستگی عاطفی شکل می گیرد، جدایی سخت تر می شود و افراد در رابطه ای باقی می مانند که نه جرات رسمی کردن آن را دارند و نه قدرت پایان دادن به آن را دارند. این وضعیت فرسایش روانی شدید ایجاد می کند.

تفاوت بین تجربه زنان و مردان در ازدواج سفید

آیا ازدواج سفید از نظر روانشناسی تجربه یکسانی برای هر دو جنس است؟ تحقیقات نشان می دهد که پاسخ منفی است. اگرچه نمی توان یک حکم کلی داد، اما زنان معمولا آسیب پذیری بیشتری را در این روابط تجربه می کنند.

  1. ساعت بیولوژیکی و نیاز به امنیت: زنان اغلب به دنبال ثبات عاطفی و تشکیل خانواده هستند. در ازدواج سفید از دیدگاه روانشناسی، عدم اطمینان در مورد آینده رابطه می تواند باعث ایجاد اضطراب مزمن در زنان شود.
  2. فشار اجتماعی:در جوامعی با بافت سنتی، فشار انگ زدن به زنان بسیار بیشتر است. پنهان کردن رابطه از خانواده و جامعه بار روانی سنگینی را بر زن تحمیل می کند که منجر به افسردگی و کاهش عزت نفس می شود.
  3. تعبیری متفاوت از رابطه:گاهی مردان ازدواج سفید را راهی برای به تعویق انداختن تعهد می دانند، در حالی که زنان آن را مقدمه ای برای تعهد می دانند. این تفاوت در نگرش یک بمب ساعتی در قلب رابطه است.

پیامدهای روانی و عاطفی ازدواج سفید

بررسی ازدواج سفید از دیدگاه روانشناختی بدون پرداختن به پیامدهای عاطفی عمیق آن ناقص است. یکی از مهم ترین پیامدها اضطراب جدایی پنهان است. از آنجایی که هیچ پیوند شرعی و شرعی وجود ندارد، هر بحثی می تواند به عنوان یک هشدار برای پایان رابطه تلقی شود. این باعث می شود طرفین (معمولاً طرف وابسته تر) از بیان نیازهای واقعی خود بترسند و برای حفظ رابطه دست به باج گیری عاطفی بزنند.

سانسور کردن خود و سرکوب کینه ها منجر به خشم انباشته شده و طغیان های عاطفی در طولانی مدت می شود. علاوه بر این، اگر رابطه به پایان برسد، افراد نوعی سوگ را تجربه می کنند. جامعه و اطرافیان ممکن است درد جدایی آنها را تشخیص ندهند زیرا این رابطه هرگز رسمی نبوده است. این تنهایی در رنج می تواند روند درمان را بسیار کند و دردناک کند. بنابراین ازدواج سفید از دیدگاه روانشناسیمی تواند بستری برای آسیب های روانی پایدار باشد که حتی بر روابط آینده فرد سایه افکنده است.

دلایل روانشناختی گرایش به ازدواج سفید

برای درک بهترازدواج سفید از دیدگاه روانشناسی، باید ریشه های گرایش به آن را تحلیل کنیم. گذشته از مسائل اقتصادی، کمال گرایی منفی یکی از دلایل اصلی آن است. جوانان امروزی می خواهند مطمئن شوند که بهترین انتخاب را انجام می دهند و ازدواج سفید را یک دوره آزمایشی می بینند. آنها فکر می کنند با زندگی زیر یک سقف می توانند تمام زوایای پنهان همسر آینده خود را بشناسند و از طلاق دوری کنند. اما روانشناسان هشدار می دهند که آزمایش یک رابطه با زندگی کردن آن متفاوت است.

در حالت تست، شما همیشه یک پای خود را خارج از حلقه دارید و این عدم سرمایه گذاری احساسی کامل ماهیت رابطه را تغییر می دهد. همچنین عدم اعتماد به نهاد ازدواج به دلیل مشاهده آمار بالای طلاق در اطرافیان باعث شده است که بسیاری اشکال جایگزین مانند ازدواج سفید را ایمن تر بدانند، غافل از اینکه امنیت واقعی در تعهد درونی و بیرونی است نه در حذف موضوع ازدواج. مراجعه به مشاوران رها روشنبرای درک واضح تر تفاوت ها، جدول زیر مقایسه ای بین این دو سبک رابطه بر اساس مؤلفه های روانشناختی ارائه می دهد:

مولفه روانشناختی ازدواج رسمی عروسی سفید
احساس امنیت بالا (وجود موانع خروج احساس امنیت می دهد) پایین (ترس دائمی از شکستن آسان)
کیفیت سرمایه گذاری احساسی کامل (ساخت آینده مشترک) مشروط (زندگی در حال با شک و تردید درباره آینده)
پشتیبانی اجتماعی از خانواده و جامعه حمایت دریافت کنید ایزوله و فشار ناشی از پنهان کردن
حل تضاد تلاش برای حل مشکل (زیرا جدایی هزینه دارد) تمایل به ترک رابطه یا نادیده گرفتن مشکل

آیا ازدواج سفید منجر به شکست می شود؟

پاسخ به این سوال مطلق نیست. اما شواهد به شدت به سمت شکست سنگینی می کنند. اگر هدف از رابطه ایجاد صمیمیت عمیق، رشد پایدار و آرامش ذهنی است، ساختار ازدواج سفید اغلب قادر به تامین این نیازها نیست.

البته استثنائاتی وجود دارد، اما به طور کلی آمارهای جهانی نشان می دهد که زوج هایی که قبل از ازدواج مدتی با هم زندگی می کردند، آمار طلاق بالاتری دارند و رضایت زناشویی کمتری گزارش می شود. روانشناسان این پدیده را «اثر همزیستی» می نامند. در واقع عاداتی که در ازدواج سفید شکل می گیرد (مانند استقلال افراطی و اجتناب از تعهد) با ماهیت همبستگی و ایثار در ازدواج رسمی در تضاد است. بنابراین، برای بسیاری، این مسیر نه به پایان خوش، بلکه به احساس پوچی و شکست عاطفی منجر می شود.

راه حل چیست؟

مرد و زن فکر می کنند

اگر در چنین رابطه ای هستید یا به آن فکر می کنید، روانشناسان توصیه می کنند:

  1. شفاف باشید: اهداف خود را به وضوح بیان کنید. آیا این رابطه به ازدواج ختم می شود یا خیر؟
  2. زمانی را تعیین کنید: اجازه ندهید که رابطه در حالت برزخ ابدی باقی بماند.
  3. مشاوره بگیرید: کمک گرفتن از یک متخصص می تواند به شما کمک کند انگیزه های ناخودآگاه خود را بشناسید و تصمیماتی بگیرید که در درازمدت به نفع سلامت روان شما باشد.

آخرین کلمه

بررسی ازدواج سفید از دیدگاه روانشناختی به ما یادآوری می کند که انسان ها برای رشد عاطفی به امنیت و تعهد نیاز دارند. ازدواج سفید ممکن است در کوتاه مدت جذاب و کم هزینه به نظر برسد، اما هزینه های روانی پنهان آن می تواند در دراز مدت بسیار زیاد باشد. انتخاب سبک زندگی حق هر فردی است اما انتخابی ارزشمند و مبتنی بر آگاهی کامل از عواقب آن است. اگر در دوراهی هستید، مشاوره با متخصصان دلسوز می تواند راهی برای محافظت از سلامت روان و آینده عاطفی شما باشد.

سؤالات متداول

1. آیا ازدواج سفید می تواند به شناخت بهتر و ازدواج موفق تر منجر شود؟

تحقیق نشان می دهد که لزوماً اینطور نیست. زندگی بدون تعهد با زندگی با تعهد یکسان نیست. وقتی مردم می دانند می توانند به راحتی آنجا را ترک کنند، رفتار متفاوتی نسبت به زمانی که متعهد به ماندن هستند، دارند.

2. مهمترین آسیب روانی ازدواج سفید برای فرد چیست؟

احساس ناامنی و موقتی. این احساس که "من به اندازه کافی خوب نیستم که شریک زندگیم تعهدی مادام العمر به من بدهد" می تواند آسیب جدی به عزت نفس فرد وارد کند. همچنین، اضطراب ناشی از پنهان کاری و ترس از قضاوت اجتماعی، فرسودگی ذهنی ایجاد می کند.

3. چرا میزان افسردگی در ازدواج های سفید

بیشتر است؟

فقدان حمایت اجتماعی و خانوادگی، عدم اطمینان در آینده و نبود چارچوب های خاص برای حل تعارضات، سطح استرس را افزایش می دهد. استرس مزمن و تنهایی در مدیریت مشکلات رابطه یکی از دلایل اصلی افسردگی است.

اشتراک‌گذاری:

مقالات مرتبط

مقالات دیگر از دکتر معصومه فلاحیان

49 مقاله
مشاوره آنلاین ازدواج: حل مشکلات زناشویی
مطالعه بیشتر

مشاوره آنلاین ازدواج: حل مشکلات زناشویی

این رایج ترین سوالی است که در ذهن مشتریان شکل می گیرد. تحقیقات گسترده ای در سال های اخیر انجام شده است که نشان می دهد ا...

3 هفته پیش بخوانید
اختلال دوقطبی چیست؟ 5 علامت حیاتی و روش های درمانی
مطالعه بیشتر

اختلال دوقطبی چیست؟ 5 علامت حیاتی و روش های درمانی

زندگی همه انسان ها پر از فراز و نشیب های احساسی است. روزهایی که پر انرژی هستیم و روزهایی که ترجیح می دهیم در رختخواب بما...

3 هفته پیش بخوانید
پیشگیری از افسردگی پس از زایمان: چگونه آن را کنترل کنیم؟
مطالعه بیشتر

پیشگیری از افسردگی پس از زایمان: چگونه آن را کنترل کنیم؟

مقالات

3 هفته پیش بخوانید
فرق تراپیست و روانشناس در چیست: 3 تفاوت کلیدی در رویکرد درمان
مطالعه بیشتر

فرق تراپیست و روانشناس در چیست: 3 تفاوت کلیدی در رویکرد درمان

در دنیای سلامت روان، واژه‌ها و عناوین مختلفی وجود دارند که گاهی می‌توانند باعث سردرگمی شوند. روانشناس، تراپیست، مشاور، ر...

2 ماه پیش بخوانید
آداب خواستگاری خانواده دختر: بایدها و نبایدهای شب خواستگاری
مطالعه بیشتر

آداب خواستگاری خانواده دختر: بایدها و نبایدهای شب خواستگاری

شب خواستگاری، شبی سرشار از هیجان، امید و شاید کمی اضطراب است. این اولین برخورد رسمی دو خانواده است؛ لحظه‌ای که پایه‌های...

2 ماه پیش بخوانید
مشاوره شغلی چیست؟ برترین معیار های انتخاب شغل مناسب
مطالعه بیشتر

مشاوره شغلی چیست؟ برترین معیار های انتخاب شغل مناسب

نیاز به کار، از قرون باستان وجود داشته است و هرچه مى‏ گذرد، بر اهمیت آن افزوده مى‏ گردد. مشاوره شغلی، یکی از تصمیم گی...

2 ماه پیش بخوانید
هنر درمانی چیست؟ فواید هنردرمانی و کاربرد آن
مطالعه بیشتر

هنر درمانی چیست؟ فواید هنردرمانی و کاربرد آن

هنر درمانی، یک رشته ترکیبی است که عمدتاً تحت تأثیر رشته‌های هنر و روان‌شناسی قرار دارد، و از خلاقیت، آثار هنری خلق‌شد...

2 ماه پیش بخوانید
آیا افراد خودشیفته عزت نفس بالایی دارند؟
مطالعه بیشتر

آیا افراد خودشیفته عزت نفس بالایی دارند؟

تا به حال با کسی مواجه شدید که وقتی جلوی آینه می‌رود درباره جذابیت‌هایش تملق به خرج می‌دهد؟ اکثر مواقع نگاهی بالا به...

2 ماه پیش بخوانید
نورو تراپی چیست و روش های درمانی نورو تراپی چگونه است؟
مطالعه بیشتر

نورو تراپی چیست و روش های درمانی نورو تراپی چگونه است؟

آیا تا به حال احساس کرده‌اید که در یک چرخه معیوب از اضطراب، حواس‌پرتی مزمن یا افکار تکرارشونده گیر افتاده‌اید؟ گویی ذ...

2 ماه پیش بخوانید
درمان وسواس با نوروتراپی؛ روش بدون دارو برای کنترل افکار
مطالعه بیشتر

درمان وسواس با نوروتراپی؛ روش بدون دارو برای کنترل افکار

زندگی با اختلال وسواس فکری-عملی (OCD) شبیه به گرفتار شدن در یک حلقه بی‌پایان است؛ یک صفحه گرامافون خط‌خورده که فکری م...

2 ماه پیش بخوانید
درمان میگرن با نوروتراپی؛ تجربه آرامش ذهنی بدون مصرف دارو
مطالعه بیشتر

درمان میگرن با نوروتراپی؛ تجربه آرامش ذهنی بدون مصرف دارو

اتاق تاریک، سکوت مطلق و انتظار تمام شدن یک طوفان دردناک در سر؛ این تصویر برای میلیون‌ها نفری که با میگرن زندگی می‌کنن...

2 ماه پیش بخوانید
مزایا و معایب نوروتراپی در دوران بارداری
مطالعه بیشتر

مزایا و معایب نوروتراپی در دوران بارداری

دوران بارداری، از شگفت‌انگیزترین و در عین حال، پرچالش‌ترین فصل‌های زندگی یک زن است. در کنار تمام شادی و هیجان انتظار...

2 ماه پیش بخوانید
آیا لاغری با نوروتراپی؛ بدون رژیم، بدون دارو امکان پذیر است؟
مطالعه بیشتر

آیا لاغری با نوروتراپی؛ بدون رژیم، بدون دارو امکان پذیر است؟

برای سال‌ها، نبرد با اضافه وزن در آشپزخانه و باشگاه ورزشی خلاصه شده بود: کالری کمتر، فعالیت بیشتر. اما اگر شما هم جزو...

2 ماه پیش بخوانید
۵ مزیت شگفت
مطالعه بیشتر

۵ مزیت شگفت

افسردگی، تجربه‌ای فراتر از غم و اندوه ساده است؛ حسی شبیه به راه رفتن در مهی غلیظ که رنگ‌ها را از زندگی می‌گیرد، انرژی...

2 ماه پیش بخوانید
مشاوره ازدواج با مرد مطلقه و نکات مهم قبل از شروع رابطه
مطالعه بیشتر

مشاوره ازدواج با مرد مطلقه و نکات مهم قبل از شروع رابطه

عشق می‌تواند در هر فصل و مرحله‌ای از زندگی شکوفا شود و آغاز یک رابطه با فردی که تجربه زندگی مشترک دیگری را داشته، می‌...

2 ماه پیش بخوانید
چرا کودک من لجبازی می
مطالعه بیشتر

چرا کودک من لجبازی می

«لباساتو بپوش!»، «غذاتو بخور!»، «وقت خوابه!». برای بسیاری از والدین، این جملات ساده، آغاز نبرد فرسایشی روزمره با موجو...

2 ماه پیش بخوانید
مشاوره شغلی با هوش مصنوعی یا مشاور انسانی؟ مزایا و معایب
مطالعه بیشتر

مشاوره شغلی با هوش مصنوعی یا مشاور انسانی؟ مزایا و معایب

دنیای حرفه‌ای با سرعتی بی‌سابقه در حال تحول است و در این میان، ابزارهایی که برای مسیریابی شغلی به ما کمک می‌کنند نیز...

2 ماه پیش بخوانید