غده تیروئید با ترشح هورمون های حیاتی T3 و T4 به طور مستقیم در تنظیم متابولیسم سلولی نقش دارد و سرعت مصرف انرژی توسط بدن را تعیین می کند. قرص های لاغری با دستکاری چرخه طبیعی بدن، متابولیسم شما را به طور مصنوعی افزایش می دهند. این می تواند برای تیروئید سالم مشکلاتی ایجاد کند یا اختلالات تیروئید موجود را تشدید کند. ترکیبات موجود در بیشتر قرص های لاغری این غده را با تقلید از عملکرد هورمون های تیروئید مجبور به کار بیش از حد می کند. این پرکاری تیروئید مصنوعی با اعمال فشار بر سیستم های مختلف بدن مانند اعصاب و قلب، تعادل هورمونی بدن را به هم می زند و فرد را در معرض مشکلات جدی تیروئید و کندی دائمی متابولیسم قرار می دهد. در مقاله زیر در مورد عوارض قرص های لاغری برای افراد تیروئید، نحوه مصرف و علائم هشدار دهنده بیشتر صحبت خواهیم کرد.

بسیاری از داروهای کاهش وزن در بازار حاوی مواد مضری هستند که هورمون های تیروئید را تحریک یا مهار می کنند. موارد زیر مهم ترین ترکیبات مضر موجود در قرص های لاغری است که به برهم زدن تعادل هورمونی بدن کمک می کند.

عصاره تیروئید حیوانی:

این عصاره ها با خشک کردن و پودر کردن بافت فیزیکی غده تیروئید حیواناتی مانند گاو یا خوک تهیه می شوند و حاوی مقادیر بسیار بالایی از هورمون های فعال T3 و T4 هستند. به همین دلیل خطرناک ترین ترکیب در قرص های لاغری غیرقانونی محسوب می شوند. دریافت این هورمون ها از منابع خارجی به غده هیپوفیز در مغز سیگنال می دهد که بدن به اندازه کافی هورمون دارد. بنابراین بدن دستور می دهد که تولید طبیعی آنها را متوقف کند. این فرآیند منجر به انحطاط تدریجی غده تیروئید می شود و فرد را به طور دائم به داروهای جایگزین هورمون وابسته می کند.

سلنیوم در دوز بالا:

سلنیوم یک ماده معدنی بسیار مفید برای سلامت غده تیروئید است. این ترکیب در دوزهای متعادل برای تبدیل T4 به T3 ضروری است. اما دریافت مقادیر بسیار بالای آن اثرات منفی ناخوشایندی دارد. قرص های لاغری اغلب حاوی دوز بالایی از سلنیوم (بیش از 400 میکروگرم) برای اثرگذاری سریعتر هستند. مصرف منظم این مقادیر بالای سلنیوم با اختلال در آنزیم های اصلی تیروئید به نام "دییدیناز" به عملکرد و سلامت تیروئید آسیب می رساند.

زیاد ید:

تیروئید برای عملکرد مناسب و تولید هورمون به ید نیاز دارد. اما مصرف دوزهای بسیار بالای ید عملکرد غده تیروئید را نامتعادل می کند. برخی از انواع قرص های لاغری برای افراد تیروئید حاوی جلبک مانند کلپ و بلدروک دارای ید بسیار بالایی هستند. این مقدار بیش از حد ید باعث می شود که غده تیروئید تولید دو هورمون اصلی T3 و T4 را برای مدت طولانی متوقف کند تا با ایجاد پدیده ای به نام «اثر گرگ چایکوف» از خود محافظت کند. متاسفانه در افراد حساس غده تیروئید دیگر نمی تواند به عملکرد طبیعی خود بازگردد. این وضعیت منجر به التهاب تیروئید (تیروئیدیت)، بروز بیماری‌های خودایمنی مانند

گارسینیا کامبوجیا:

ماده فعال این گیاه (HCA) سطح سروتونین و سایر انتقال دهنده های عصبی را تغییر می دهد. به دلیل ارتباط مستقیم بین عملکرد غدد درون ریز و سیستم عصبی، این امر منجر به اختلال در تنظیم دمای بدن و تعادل هورمونی می شود. مطالعات نشان می دهد که مصرف این ماده ممکن است فرآیند جذب و عملکرد داروهای تیروئیدی را مختل کند. این بیماری علاوه بر کاهش اثربخشی درمان، سیستم غدد درون ریز را مسموم می کند و مکانیسم های تنظیمی بدن (مانند کنترل دمای مرکزی) را مختل می کند.

قرص‌های لاغری دارویی با داروهای تیروئید

یکی از جدی ترین خطرات مصرف قرص های لاغری در افراد مبتلا به اختلالات تیروئید، تداخل احتمالی آنها با داروهای تیروئید است. این تداخل با توجه به ترکیبات موجود در مکمل‌ها، وضعیت تیروئید بیمار و داروهایی که مصرف می‌کند، می‌تواند منجر به کاهش یا افزایش اثرات درمانی قرص‌های تیروئیدی شود و سلامت بیمار را با چالش‌های جدی مواجه کند.

1. تداخلات دارویی با لووتیروکسین در بیماران مبتلا به کم کاری تیروئید

استفاده همزمان از قرص‌های لاغری با لووتیروکسین از دو طریق در روند درمان اختلال ایجاد می‌کند. ابتدا برخی از ترکیبات موجود در این مکمل ها مانند فیبرهای متراکم، کلسیم و آهن از جذب مناسب لووتیروکسین جلوگیری کرده و باعث می شود با وجود مصرف دارو، علائم بیماری (مانند خستگی و چاقی) باقی بماند. دوم اینکه لووتیروکسین به خودی خود ضربان قلب و متابولیسم بدن را افزایش می دهد. بنابراین، ترکیب آن با محرک‌های قوی موجود در قرص‌های چربی‌سوز (مانند کافئین و سینفرین) با اعمال فشار اضافی بر قلب، منجر به علائمی مانند ضربان قلب قوی، لرزش دست و بی‌خوابی می‌شود.

2. تداخلات دارویی با متی مازول در بیماران مبتلا به پرکاری تیروئید

تداخل قرص‌های لاغری با داروهای پرکاری تیروئید، مانند متیمازول مهم‌تر از اولی است و می‌تواند بیمار را در موقعیت خطرناکی قرار دهد. مکمل های کاهش وزن حاوی ید یا جلبک دریایی در واقع با اثرات داروهای سرکوب کننده تیروئید مقابله می کنند. در نتیجه پرکاری تیروئید فرد با وجود مصرف دارو کنترل نمی شود. همچنین محرک های موجود در قرص های لاغری چربی سوز در این بیماران با تشدید اثرات هورمون های تیروئید بر قلب، فرد را در معرض طوفان تیروئید قرار می دهد. این وضعیت اضطراری با تب بسیار بالا، ضربان قلب انفجاری و اختلال در هوشیاری همراه است و زندگی فرد را به طور جدی تهدید می کند.

مهم‌ترین عوارض جانبی ناشی از مصرف قرص‌های لاغری در بیماران مبتلا به اختلالات تیروئید موارد زیر است:

• تغییرات شدید وزن
• اختلال در متابولیسم پایه
• آسیب به کبد و قلب
• تحریک پذیری و اضطراب
• افزایش ضربان قلب
• کاهش اثربخشی داروهای تیروئیدی تجویزی
• اختلال در تنظیم دمای بدن
• خستگی مزمن و خستگی آدرنال
• دفع آب اضافی و مواد مغذی
• افزایش خطر طوفان تیروئید
• اختلال در جذب داروهای تیروئید
• تشدید بیماری های خودایمنی مانند هاشیموتو

برای به دست آوردن حداکثر فواید قرص های لاغری و به حداقل رساندن خطر عوارض جانبی مصرف قرص های لاغری برای افراد تیروئید، به نکات مهم زیر توجه کنید:

• بیماران تیروئید نباید همزمان با شروع درمان تیروئید به سراغ داروهای لاغری بروند. توجه داشته باشید که پس از تثبیت سطح هورمون های تیروئید باید سعی کنید وزن خود را کاهش دهید.
• قبل از شروع هر برنامه کاهش وزن، حتما سطح هورمون های تیروئید و عملکرد قلب و کبد خود را بررسی کنید.
• قبل از مصرف هر گونه مکمل غذایی، به خصوص قرص های لاغری، حتماً با یک متخصص غدد مشورت کنید.
• در طول دوره مصرف داروهای لاغری، آزمایشات هورمونی دوره ای را به طور منظم انجام دهید.
• داروهای تیروئید و قرص های لاغری را با فاصله حداقل 4 ساعت مصرف کنید.
• از مصرف قرص های لاغری حاوی ید یا عصاره جلبک بدون مشورت با پزشک خودداری کنید.
• اگر دچار تپش قلب، لرزش یا اضطراب شدید شدید، فورا مصرف مکمل را قطع کرده و به پزشک خود اطلاع دهید.
• داروهای لاغری تجویزی مانند سماگلوتاید و تیرزپاتید برای کاهش وزن ایمن زیر نظر پزشک توصیه می شود. اما اگر سابقه شخصی یا خانوادگی سرطان تیروئید دارید، باید هورمون های تیروئید را تحت کنترل شدید و دائمی مصرف کنید.
• اصطلاح "طبیعی" در مکمل های کاهش وزن به این معنی نیست که آنها بی خطر هستند. زیرا دوز هورمون های موجود در قرص های لاغری کاملا طبیعی و گیاهی به طور دقیق مشخص نیست و می تواند تعادل بیمار را کاملاً بر هم بزند.

افرادی که از اختلالات تیروئید رنج می برند باید فورا مصرف مکمل لاغری را متوقف کنند و در صورت بروز هر یک از علائم زیر به پزشک مراجعه کنند:

• ضربان قلب نامنظم، احساس بال زدن در قفسه سینه، یا ضربان قلب بسیار سریع، حتی در حالت استراحت.
• اضطراب و بی خوابی شدید، حملات پانیک، لرزش دست ها و ناتوانی در خواب به دلیل تحریک بیش از حد سیستم عصبی
• نوسانات شدید خلق و خو، عصبانیت ناگهانی، پرخاشگری یا گریه بی دلیل
• گیجی، عدم تمرکز، حواس پرتی شدید یا اختلال در تصمیم گیری
• احساس تنگی نفس در حین فعالیت های سبک و عادی
• اختلالات گوارشی شدید مانند گرفتگی شکم یا اسهال مداوم
• تب ناگهانی، تعریق زیاد و احساس گرمای غیر قابل تحمل (نشانه شروع طوفان تیروئید)
• فشار خون ناگهانی و سردرد ضربان دار در پشت سر و تاری دید
• خستگی بیش از حد و ضعف عضلانی، به دلیل اختلال در جذب داروهای تیروئید
• یرقان پوست یا چشم، ناشی از فشار شدید روی کبد و مسمومیت دارویی

پایان

پیدا کردن یک روش کاهش وزن ایمن و موثر برای افرادی که علاوه بر اضافه وزن با اختلالات تیروئید دست و پنجه نرم می کنند، کار آسانی نیست. در نگاه اول، مصرف قرص های لاغری گزینه ای سریع برای تناسب اندام به نظر می رسد. اما این داروها می توانند عوارض جانبی ناخوشایندی برای غده تیروئید شما ایجاد کنند. تیروئید به مواد شیمیایی و محرک بسیار حساس است. بنابراین مصرف هر گونه قرص لاغری در این بیماران باید با آگاهی کامل از ترکیبات دارویی و تداخلات دارویی صورت گیرد. توصیه می شود قبل از شروع هر برنامه کاهش وزن یا مصرف قرص های لاغری با یک متخصص غدد مشورت کنید. همچنین در طول دوره مصرف این قرص ها، حتما سطح هورمون تیروئید و عملکرد قلب و کبد خود را به طور مرتب ارزیابی کنید.