سرترالین یکی از شناخته شده ترین و پرمصرف ترین داروهای ضد افسردگی در جهان است. این دارو در گروه SSRI ها قرار دارد و سال هاست که در درمان افسردگی، اضطراب، اختلال وسواس فکری- جبری و اختلال استرس پس از سانحه تجویز می شود. دلیل اصلی محبوبیت سرترالین تعادل نسبی بین اثربخشی و عوارض جانبی آن است. سرترالین یک انتخاب خط اول متداول است، به ویژه برای داروهای ضد افسردگی برای اولین بار.

این دارو در دوزهای مختلف قابل تنظیم است و امکان افزایش تدریجی آن وجود دارد که به کاهش عوارض اولیه کمک می کند. البته سرترالین هم کامل نیست. در هفته های اول ممکن است باعث تهوع، بی خوابی یا تغییر در اشتها شود، اما در بسیاری از افراد این علائم با گذشت زمان کاهش می یابد. این قابلیت تحمل نسبی نقش مهمی در استفاده گسترده از آن داشته است.

2. اسیتالوپرام

Esitalopram یکی دیگر از داروهای ضد افسردگی پرمصرف است که به ویژه در سال های اخیر محبوبیت زیادی پیدا کرده است. این دارو از خانواده SSRI است و بیشتر برای اختلالات افسردگی و اضطراب تجویز می شود. در بسیاری از بیماران، عوارض جانبی آن قابل تحمل است، اما شدت عوارض ممکن است بین افراد متفاوت باشد.

بسیاری از بیماران گزارش می دهند که با این دارو احساس سنگینی ذهنی یا بی حسی کمتری می کنند و راحت تر با درمان کنار می آیند. اسیتالوپرام یک انتخاب بسیار محبوب برای افراد مبتلا به اضطراب و افسردگی همزمان است. با این حال، پاسخ به دارو بسیار فردی است و ممکن است برای برخی افراد آنطور که انتظار می رود موثر نباشد.

3. فلوکستین

فلوکستین یکی از قدیمی ترین داروهای ضد افسردگی مدرن است و بسیاری آن را با نام تجاری Prozac می شناسند. این دارو در دهه های گذشته انقلابی در درمان افسردگی ایجاد کرد و هنوز هم جزو پرمصرف ترین ها است. یکی از ویژگی های خاص فلوکستین نیمه عمر طولانی آن است. این موضوع باعث می شود که قطع ناگهانی دارو معمولاً علائم شدیدی ایجاد نمی کند، اما در عوض تنظیم دوز و تغییر دارو به زمان بیشتری نیاز دارد.

فلوکستین ممکن است در برخی از بیماران اثر فعال کننده داشته باشد، اما انتخاب آن به ویژگی های فردی بیمار بستگی دارد. در برخی افراد، فلوکستین می تواند باعث افزایش انرژی یا حتی بی قراری شود، بنابراین برای همه مناسب نیست. با این حال، سابقه طولانی استفاده و مطالعات گسترده آن جایگاه خود را در لیست داروهای رایج حفظ کرده است.

4. سیتالوپرام

سیتالوپرام را می‌توان نسخه قدیمی‌تری از اسیتالوپرام دانست. اگرچه امروزه در بسیاری از کشورها اسیتالوپرام جایگزین سیتالوپرام شده است، اما همچنان در میان رایج ترین داروهای مورد استفاده در آمار است.

دلیل آن در دسترس بودن گسترده و قیمت مناسب تر در برخی از سیستم های تصفیه است. سیتالوپرام معمولاً اثر آرام بخشی بیشتری دارد، اما در دوزهای بالا ممکن است محدودیت هایی از نظر عوارض قلبی داشته باشد، بنابراین استفاده از آن باید تحت نظر پزشک باشد.

افسردگی، بی حالی شدید کلی)

طبقه بندی دارو	موارد مصرف
سرترالین (SSRI)	افسردگی، اضطراب، وسواس	افسردگی، اختلالات اضطراب
فلوکستین (SSRI)	افسردگی، بی حالی شدید، پرخوابی
سیتالوپرام (SSRI)	>
	افسردگی، اضطراب، وسواس، PTSD
SNRIs (ونلافاکسین، دولوکستین)	افسردگی اساسی، درد مزمن
غیر معمول (بوپروپیون، میرتازاپین، کمبود انرژی، کمبود انرژی) اختلال
TCAs (سه حلقه ای)	داروهای ضد افسردگی مقاوم موارد خاص

دیگر داروهای رایج مورد استفاده توسط گروه دارویی

علاوه بر داروهایی که به عنوان پرمصرف‌ترین قرص‌های ضد افسردگی شناخته می‌شوند، گروه‌های دارویی مختلفی در درمان افسردگی وجود دارد که هر کدام سهم قابل توجهی از نسخه‌ها را دارند. این داروها بر اساس مکانیسم اثر، قدرت درمانی و نوع علائم بیمار انتخاب می شوند. در ادامه به بررسی مهم ترین گروه های داروهای ضد افسردگی و داروهای رایج هر گروه می پردازیم.

متن انگلیسی:
مهارکننده‌های انتخابی بازجذب سروتونین (SSRIs) بیشترین رده از AD را تجویز می‌کردند و سرترالین بیشترین تجویز SSRI را داشت. داروهای ضد افسردگی، و سرترالین به عنوان پرمصرف‌ترین داروی SSRI شناخته می‌شد.

به نقل از pubmed.ncbi.nlm.nlm.nih

1. SSRI ها (مهارکننده های انتخابی بازجذب سروتونین)

SSRI ها بدون شک پرمصرف ترین گروه دارویی در درمان افسردگی هستند. داروهایی مانند سرترالین، اسیتالوپرام، فلوکستین و سیتالوپرام در این دسته قرار می گیرند. دلیل محبوبیت این گروه، اثربخشی مناسب در کنار عوارض جانبی قابل کنترل است. SSRI ها با افزایش سطح سروتونین در مغز، ماده ای که نقش مهمی در تنظیم خلق و خو ایفا می کند، کار می کنند. با این حال، حتی در این گروه، انتخاب دارو باید شخصی باشد، زیرا واکنش بدن هر فرد متفاوت است.

2. SNRI ها (مهارکننده های بازجذب سروتونین و نورآدرنالین)

داروهایی مانند ونلافاکسین و duloxetine در این گروه قرار دارند. این داروها علاوه بر سروتونین، نورآدرنالین را نیز تحت تأثیر قرار می دهند و معمولاً برای افسردگی شدید یا دردهای مزمن تجویز می شوند. SNRI در برخی افراد بسیار موثر است، اما ممکن است عوارض جانبی مانند فشار خون بالا یا بی قراری ایجاد کند. به همین دلیل معمولاً بعد از SSRI در خط درمان قرار می گیرند. استفاده از آنها نیاز به پیگیری دقیق تری دارد، اما هنوز هم جزو رایج ترین داروها هستند.

3. غیر معمول

داروهای غیر معمول مانند بوپروپیون یا میرتازاپین، ساختار متفاوتی دارند و سایر مسیرهای مغز را تحت تاثیر قرار می دهند. این داروها اغلب زمانی استفاده می شوند که SSRI ها به خوبی پاسخ نداده باشند. برخی از آنها تأثیر خاص تری بر روی انرژی، تمرکز یا خواب دارند و بنابراین در شرایط خاصی انتخاب می شوند. این داروها کمتر از SSRI ها استفاده می شوند، اما در سال های اخیر محبوبیت بیشتری پیدا کرده اند.

4. TCA

داروهای سه حلقه ای یا TCA ها نسل قدیمی داروهای ضد افسردگی هستند. اگرچه هنوز در برخی موارد استفاده می شوند، اما به دلیل عوارض بیشتر، استفاده از آنها نسبت به گذشته کاهش یافته است. این داروها معمولاً برای موارد مقاوم به درمان یا شرایط خاص تجویز می شوند. با وجود مصرف کمتر، هنوز در آمارهای عمومی دیده می شوند و بخشی از تاریخچه درمان افسردگی هستند.

نتیجه گیری

متداول ترین داروی ضد افسردگی لزوماً بهترین دارو برای همه نیست. داروهایی مانند سرترالین و اسیتالوپرام به دلیل اثربخشی مناسب، عوارض جانبی قابل تحمل و تجربه بالینی فراوان، بیشترین تجویز را دارند. درمان افسردگی یک مسیر شخصی است و انتخاب دارو باید بر اساس شرایط روحی، جسمی و سبک زندگی هر فرد باشد. دانستن گزینه های شما مفید است، اما جایگزین نظر پزشک نیست. اگر افسردگی بخشی از زندگی شما شده است، دانستن این اطلاعات می تواند اولین قدم برای تصمیم گیری آگاهانه در مسیر درمان افسردگی باشد.

پزشک شما مراقب سلامتی شماست!