اسکن قلب و تشخیص بیماری
دکتر فاطمه نوری
تهرانمتخصص مغز و اعصاب و روان درمانگر - روانپزشک و روان درمانگر
فهرست مطالب این نوشته
خاموش کردناسکن قلب یکی از دقیقترین روشهای تصویربرداری عملکردی در پزشکی مدرن است که با هدف بررسی جریان خون، عملکرد عضله قلب و میزان آسیب دیدگی بافت میوکارد انجام میشود. این روش برای بیمارانی که درد قفسه سینه، تنگی نفس یا شک به درمان بیماریهای گیاهی دارند، کاربرد بسیار خوبی دارند و پزشکان بسیاری دارند، آن را یکی از مطمئنترین روشها برای تشخیص اختلالات خونرسانی میدانند. بسیاری از افراد نیز پیش از انجام این آزمایش میپرسند که اسکن قلب برای چیست و آیا این روش برای تشخیص بیماری کافی است یا خیر؟
روش انجام اسکن هستهای قلب و تفاوت اسکن قلب دو مرحلهای
اسکن قلب یا اسکن هستهای قلب به وسیله ماده رادیواکتیو با دوز بسیار کم انجام میشود. این ماده وارد جریان خون شده و دوربین گاما، تصاویر دقیقی از توزیع خون در عضله قلب تهیه میکند. بسته به وضعیت بیمار، اسکن می در بسیاری از مراکز برای تشخیص بیماری بیماری کرونر، اسکن قلب دو مرحلهای انجام میشود. این روش مراحل زیر است:
- مرحله استراحت: بررسی خونرسانی پایه و عملکرد میوکارد در شرایط بدون استرس
- مرحله استرس: بررسی جریان خون حین فعالیت یا شبیهسازی فعالیت به کمک دارو
اسکن دو مرحلهای باعث می دکتر مجید فرجی در برنامهریزی درمان بیماران و بیماران به آنژین پایدار، میکند که اسکن دو مرحلهای یکی از بهترین ابزارها برای تشخیص آسیبهای قابل برگشت و غیرقابل برگشت است.
کاربردهای اسکن هستهای قلب
این روش در مدیریت درمان نیز اهمیت دارد. مهمترین کاربردها شامل موارد زیر هستند:
- ارزیابی تنگی داخلی کرونر و تشخیص ایسکمی
- بررسی حمله قلبی و تعیین میزان آسیبدیده
- بررسی عملکرد بطن چپ
- انتخاب بهترین استراتژی درمان مثل آنژیوگرافی
- ارزیابی بیماران قبل از جراحیهای بزرگ
اسکن قلب به عنوان یک تست عملکرد می کند. زیرا نه تنها جریان خون، بلکه زنده بودن سلولهای عضله قلب نیز به طور مستقیم نشان می دهد.
دقت اسکن قلب در تشخیص بیماری
مطالعات نشان میدهند که اسکن هستهای قلب، یکی از بالاترین ارزشهای شناسایی و اختصاصیت را در تشخیص بیماری بیماری کرونر دارد. این روش، در بیمارانی که ورزش نامطمئن غیرقابل انجام را تست می کنند، دارای کاربرد یا کاربرد دارند.
اسکن قلب چقدر طول میکشد؟
مدت زمان انجام اسکن به روش استفاده، سطح فعالیت بیمار و نوع اسکن انجام می شود. اما به طور متوسط، مدت زمان اسکن قلب به صورت زیر است:
- اسکن تکمرحلهای حدود ۲ تا ۳ ساعت
- اسکن قلب دو مرحلهای حدود ۴ تا ۵ ساعت
بخشی از زمان به جذب ماده رادیواکتیو و بخشی دیگر به تصویربرداری اختصاص دارد. در برخی موارد، بسته به شرایط مرکز، اسکن دو مرحلهای ممکن است در دو روز متفاوت انجام شود.
هزینه اسکن هستهای قلب
در ایران، هزینهها معمولاً تحت تأثیر تعرفههای وزارت بهداشت قرار میگیرند و میتوانند در مراکز ویژه بیشتر باشند. بیماران کیفیت باید توجه داشته باشند که دقت و دستگاهها و تجربه تیم تصویربرداری در نتایج نهایی نقش تعیینکننده را داشته باشند.
چگونه جواب اسکن قلب را بخوانیم؟
جواب اسکن قلب معمولا در قالب تصاویر رنگی و گزارش تخصصی ارائه میشود. نواحی با جریان خون مناسب به طور یکنواخت رنگ میگیرند. اما نواحی با خونرسانی ناکافی یا بافت آسیب دیده الگوهای متفاوتی دارند. برای درک سادهتر موضوع، موارد زیر معمولاً بررسی میشود:
- الگوی رنگپذیری: نشاندهنده میزان خونرسانی
- نواحی کاهش جذب: بیانگر ایسکمی یا انفارکتوس
- مقایسه استرس و محیط: تشخیص آسیب قابل برگشت
- EF یا کسر جهشی بطن چپ: ارزیابی عملکرد پمپاژ قلب
بعد از اسکن قلب چه بخوریم؟
پس از انجام اسکن، توصیه میشود بیمار مایعات فراوان مصرف کند تا ماده رادیواکتیو سریعتر از بدن دفع شود. غذاهای سبک، کمچرب و کمنمک بهترین گزینه هستند. موارد مصرف زیر بعد از اسکن قلب توصیه میشود:
- مصرف آب و مایعات سالم
- غذاهای سبک مثل سوپ یا مرغ پخته
- پرهیز از غذاهای سنگین یا پرادویه تا چند ساعت
کاربرد اسکن هستهای قلب در مدیریت درمان
اسکن قلب، به پزشک کمک میکند که تصمیم میگیرد بیمار نیاز به درمان تهاجمی دارد یا خیر. این روش در موارد زیر نقشی کاربردی دارد:
- تشخیص اینکه آیا درمان دارویی قابل درمان است
- بررسی وضعیت پس از عمل جراحی یا استنتگذاری
- ارزیابی خطر سکته قلبی در آینده
- برنامهریزی برای جراحیهای غیرقلبی
