بیماریهای قلب و عروق از شایعترین و در عین حال مهمترین مسائل حوزه سلامت هستند که آگاهی صحیح درباره آنها نقش بسزایی در پیشگیری، تشخیص زودهنگام و درمان مؤثر دارد. بسیاری از بیماران و حتی افراد سالم روزانه با سوالات رایج متخصصان قلب در مورد سلامت قلب، علائم هشدار دهنده، روش های تشخیصی و درمان های جدید قلبی عروقی مواجه می شوند. اما پاسخ صحیح به این سوالات مستلزم نظر کارشناسی بر اساس علم پزشکی نوین است.
در این زمینه دکتر. مجید فرجیکاردیولوژیست و فارغ التحصیل پزشکی عمومی از دانشگاه ایران - فارغ التحصیل رشته قلب و عروق از دانشگاه علوم پزشکی شیراز - فلوشیپ بین المللی قلب (روش های مداخله ای قلب و عروق) از دانشگاه تهران - عضو هیئت علمی دانشگاه تهران و مسئول بخش آنژیوگرافی بیمارستان گاندی، با شرکت در برنامه "دکتر" و پاسخگویی مکرر به سوالات خون و عروق قلب و برنامه تلویزیونی "دکتر". مطالب ارائه شده در این برنامه حاصل تجربه بالینی و دانش تخصصی در زمینه تشخیص، پیشگیری و درمان بیماری های قلبی است و می تواند راهنمای قابل اعتمادی برای عموم مردم و بیماران قلبی باشد.
در ادامه این مقاله مهم ترین سوالات ارائه شده در برنامه پزشک در قالبپرسش و پاسخ در مورد درد قلب همراه با پاسخ علمی و عملی دکتر مجید فرجی ارائه شده است تا بتوانید با دیدی آگاهانه تر از سلامت قلب خود تصمیم گیری کنید.
برخی از سوالات رایج دکتر را بررسی کنید. مجید فرجی در برنامه پزشک
در این قسمت به بررسی چند سوال متداول و متداول در زمینه قلب و عروق می پردازیم که توسط بینندگان برنامه دکتر مطرح شده است. در این برنامه دکتر مجید فرجی متخصص قلب و عروق به صورت ساده و علمی به این سوالات پاسخ داد و نکات مهمی در مورد تشخیص، پیشگیری و درمان بیماری های قلبی ارائه کرد. در ادامه می توانید توضیح این سوالات و پاسخ تخصصی را مطالعه نمایید.
این مورد یکی از عوارض آنژیوگرافی است که در اثر تزریق ماده حاجب ایجاد می شود. در حین آنژیوگرافی ماده حاجب تزریق می شود و همزمان رادیوگرافی نیز گرفته می شود. ماده حاجب در برخی افراد باعث واکنش آلرژیک می شود. در درصد زیادی از بیماران، این مشکل در همان لحظه در رختخواب حل می شود، اما در تعداد کمی از افراد ممکن است واکنش های افزایش حساسیت تاخیری نیز دیده شود. در این حالت تورم صورت فرد احتمالا به همین دلیل است که اصلا نگران کننده نیست. این عارضه معمولا با تزریق کورتون و داروهای ضد حساسیت برطرف می شود.
معمولاً در تزریق اول و دوم، این حساسیت ها همزمان با آنژیوگرافی ظاهر می شود، در همان لحظه تزریق این داروهای ضد حساسیت و بهبود علائم. برای جزئیات بیشتر، می توانید مقاله را در Beforerel آنژیوگرافی.
در واقع "angio" به معنای "رگ" و "graph" به معنای تصویر و عکس (یا فیلم) است. به طور کلی اصطلاح آنژیوگرافی به معنای دیدن رگ در هر نقطه از بدن است. انواع آنژیوگرافی عروق دست، پا، مغز، کلیه و ... وجود دارد اما از آنجا که آنژیوگرافی قلب کمی رایج تر، حیاتی تر و حساس تر است و بیشتر در مورد آن شنیده می شود. در صورتی که بتوان هر ورید بدن را آنژیوگرافی کرد.
در واقع آنژیوگرافی دو نوع قلب وجود دارد. یکی یک عمل اورژانسی است که زمانی انجام می شود که سکته مغزی رخ می دهد و باید در مدت کوتاهی رگ بسته قلب را باز کنیم. هنگامی که سکته مغزی رخ می دهد، زمان بسیار مهم است. هنگامی که یک رگ بسته می شود، تمام سلول هایی که توسط آن رگ تامین و تغذیه می شوند به اصطلاح خفه می شوند. اگر این ورید در بازه زمانی مناسب باز شود سلول ها باقی می مانند و احساس فشار و سنگینی برای بیمار برطرف می شود. این به این دلیل است که خون رسانی به سلول ها به درستی انجام می شود. اگر این فرآیند با تاخیر اتفاق بیفتد، سلولها میمیرند و عملکرد قلب کاهش مییابد، که پمپاژ قلب را دشوار میکند.
به عنوان مثال، اگر بعد از 24 ساعت آنژیوگرافی انجام شود، ممکن است تمام سلول های مربوط به رگ مرده باشند و عملکرد قلب کاهش یابد. به عبارت دیگر اگر عملکرد قلب یا EF (Ejection Fraction) در یک فرد عادی 60 درصد باشد، در این فرد به 20 درصد می رسد که منجر به نارسایی قلبی می شود. این عارضه باعث بروز مشکلاتی مانند تنگی نفس در حین فعالیت بدنی خواهد شد. در قلب و مغز، پس از مرگ سلول ها، عوارضی رخ می دهد که غیرقابل برگشت هستند.
گروه بعدی بیمارانی که کاندید آنژیوگرافی هستند، بیمارانی هستند که سکته مغزی نکردهاند، اما عروق قلب باریک شدهاند. علائم زمانی شروع می شود که بیش از 70 درصد رگ مسدود و باریک شود. در این صورت فرد نمی تواند به راحتی فعالیت بدنی، راه رفتن سریع، بالا رفتن از پله ها و ... را انجام دهد. در مورد این بیماران اسکن و سی تی آنژیو (CTA) انجام می شود و پس از مشخص شدن تنگی عروق، فرد کاندید آنژیوگرافی می شود.
دلیل سنگینی و فشار قفسه سینه باید انسداد رگ قلب باشد؟
لزوم نیست، برای مثال، سفتی، درد و فشار قفسه سینه ممکن است در افرادی که استرس یا وحشت دارند نیز رخ دهد. این حالات معمولا در هنگام استراحت یا زمانی که افکار و نگرانی های این افراد به ذهنشان خطور می کند شروع می شود. اما مشکلات قلبی معمولاً با فعالیت و انجام کاری بیش از حد معمول علائمی را ایجاد می کنند، مانند بالا رفتن از پله یا ورزش که معمولاً در حالت استراحت هیچ علامتی وجود ندارد، اما با فعالیت، علائم ظاهر می شود. بنابراین، درد و تنگی نفس در حین ورزش می تواند نشانه ای از مشکل قلبی باشد.
چند سال بعد پزشک آنژیوگرافی را متوقف میکند. تبلت ها؟
فنر یا پایه ای که در حین آنژیوگرافی در رگ قرار می گیرد فلزی است و بدن آن را به عنوان یک جسم خارجی می شناسد. در ابتدا بدون دارو، خون روی فنر لخته می شود، بنابراین خون را با ترکیب آسپرین و پلاویکس رقیق می کنیم تا از تشکیل لخته روی فنر جلوگیری کنیم. پس از گذشت حدود یک سال، بدن لایه ای روی فنر تشکیل می دهد که از تماس مستقیم خون با فنر جلوگیری می کند. بنابراین در این مرحله می توان پلاویکس را قطع کرد و فقط آسپرین را ادامه داد.
تا چند سال پیش، آنژیوگرافی معمولاً از طریق ورید پا انجام می شد و ممکن است مشکلاتی مانند هماتوم (جمع شدن خون در محل ورود سوزن) یا محدودیت حرکتی ایجاد شود. امروزه بیشتر آنژیوگرافی ها از طریق ورید دست انجام می شود. اما در برخی موارد نمی توان این کار را با دست انجام داد، برای مثال زمانی که رگ دست بیمار پرپیچ و خم است یا در خانم ها وقتی وسیله سنگینی وارد قلب می شود، ممکن است رگ دچار اسپاسم شود و راه عبور دستگاه بسته شود.
در نهایت چه از دست و چه از پا، مسیر دسترسی به رگ قلب به پایان می رسد. یکی از مزایای انجام آنژیوگرافی دست این است که به دلیل فضای محدود رگ، خونریزی سریعتر قطع می شود و محل سوراخ به راحتی بسته می شود. در روش پایین، خونریزی ممکن است به شکم یا فضای اطراف پا نفوذ کند و مشکلات بیشتری ایجاد کند.
ابتدا پزشک راهی برای ورود به ورید از طریق ورید دست یا پا ایجاد می کند. پس از آن یک لوله بسیار نازک و سیمی به نام کاتتر از همان مسیر وارد شده و به رگ های قلب هدایت می شود. اگر قرار باشد ماده حاجب تزریق شود یا استنت گذاشته شود، تمام این کارها از طریق این کاتتر انجام می شود. این فرآیند زیر دستگاه اشعه ایکس انجام می شود و پزشک لباس سربی می پوشد. ماده کنتراست تزریق می شود و تصاویر عروق قلب با استفاده از پدال ضبط می شود. از آنجایی که رگ های قلب سه بعدی و تصاویر دو بعدی هستند، از زوایای مختلف عکس گرفته می شود تا نقشه دقیقی از رگ های قلب به دست آید. در نهایت، این تصاویر در یک سی دی به بیمار داده می شود.
پس از آنژیوگرافی، پزشک معمولاً چهار وضعیت را به بیمار توضیح می دهد:
- رگ های قلب سالم هستند: در این حالت پزشک می گوید که قلب سالم است و نیازی به درمان خاصی نیست.
- رگ های قلب باریک هستند اما نیازی به فنر ندارند: برخی از تنگی ها کوچک هستند و با دارو قابل کنترل هستند. دلیل باز نشدن این سیاهرگها این است که رگهای کوچک قلب معمولاً کمتر از 10 تا 15 درصد خون قلب را تأمین میکنند و قطر آنها از 2 میلیمتر بیشتر نیست. بازکردن این وریدها معمولاً اثر قابل توجهی ندارد و درمان دارویی کافی است.
- ورید مهم و حیاتی تنگ میشود: در این حالت، پزشک فنر (استنت) را برای باز کردن رگ و بهبود جریان خون به قلب قرار میدهد.
درد پا بعد از آنژیوگرافی یکی از عوارض این روش است. در برخی افراد عصب تحت تاثیر قرار می گیرد که باعث درد می شود یا لخته کوچکی ایجاد می شود که باعث درد طولانی مدت در ساق پا می شود که یک عارضه نادر است.
آیا در حین یا بعد از آنژیوگرافی آمبولی وجود دارد؟
هیچ کس نمی تواند مطمئن باشد که خطر صفر است، زیرا فیزیولوژی بدن انسان متفاوت است، درست مانند زمانی که برخی افراد به مواد کنتراست حساسیت نشان می دهند.
احتمال مرگ در آنژیوگرافی چقدر است؟ class="ez-toc-section-end">
نمی توان گفت که صفر است، زیرا این عمل روی قلب انجام می شود. احتمال مرگ حدود 1٪ است، اما در تجربه کاری، معمولا کمتر از این تعداد اتفاق می افتد.
خیر، فقط بی حسی موضعی با سرنگ انسولین کم حجم در بازو یا پا (محل ورود). هیچ بیهوشی عمومی یا سایر بیهوشی های خاص لازم نیست، زیرا رگ ها بی حس هستند و حتی اگر چند استنت در رگ های بیمار قرار داده شود، معمولاً متوجه آن نمی شود.
استنت یا فنر روی یک بادکنک بادی نصب می شود و به صورت مونتاژ آماده می شود. این فنر طول و قطر مشخصی دارد که بر اساس آنژیوگرافی مشخص می کنیم که بیمار به چه سایز نیاز دارد. سپس استنت نصب شده روی بالون را به داخل ورید و به سمت تنگی هدایت می کنیم. وقتی به نقطه مورد نظر رسیدیم با دستگاه مخصوص بادکنک را با فشار مناسب مثلا حدود 12 اتمسفر باد می کنیم. با باد شدن بالون، استنت باز می شود و به دیواره رگ می چسبد. پس از آن بادکنک را خالی می کنیم و بیرون می آوریم، اما استنت در جای خود باقی می ماند و رگ را باز نگه می دارد.
بعدی بعد از نصب استنت در بدن چه اتفاقی میافتد؟
وقتی استنت در رگ باز می شود و به دیواره رگ می چسبد، دیگر حرکت نمی کند و در آنجا ثابت می ماند. با گذشت زمان، بافت داخلی رگ روی آن رشد می کند و استنت عملاً بخشی از رگ می شود. حتی اگر فشار زیادی به بدن وارد شود، استنت حرکت نمی کند. همچنین، اگر از دستگاه های اشعه ایکس یا گیت های بازرسی عبور کنید، معمولاً صدایی تولید نمی کند، زیرا حجم فلز استنت بسیار کم است.
منبع این مطلب و توضیحات ارائه شده فیلم آپارات طبیب می باشد که در مقاله نیز موجود است. برای اطلاع از هزینه آنژیوگرافیو سوالات مربوطه به مقاله مربوطه مراجعه کنید.
این مقاله برای شما مفید بود؟
دکتر مجید فرجی
وقتی استنت در رگ باز می شود و به دیواره رگ می چسبد، دیگر حرکت نمی کند و در آنجا ثابت می ماند. با گذشت زمان، بافت داخلی رگ روی آن رشد می کند و استنت عملاً بخشی از رگ می شود. حتی اگر فشار زیادی به بدن وارد شود، استنت حرکت نمی کند. همچنین، اگر از دستگاه های اشعه ایکس یا گیت های بازرسی عبور کنید، معمولاً صدایی تولید نمی کند، زیرا حجم فلز استنت بسیار کم است.
منبع این مطلب و توضیحات ارائه شده فیلم آپارات طبیب می باشد که در مقاله نیز موجود است. برای اطلاع از هزینه آنژیوگرافیو سوالات مربوطه به مقاله مربوطه مراجعه کنید.
این مقاله برای شما مفید بود؟
دکتر مجید فرجی
