آیا لبو یا چغندر قند دارد؟
دکتر لیلا یزدان پناه
تهراندکترای حرفه ای پزشکی
آیا لبو یا چغندر قند دارد؟
چغندر و لبو از جمله ریشههای ریشهای هستند که نه تنها به دلیل طعم شیرین و رنگ جذاب، به دلیل خواص تغذیههای فراوان، در رژیم غذایی بسیاری از مردم محبوبیت یافتهاند. این سبزیجات سرشار از ویتامینها، مواد معدنی، فیبر و مواد فعال زیستی هستند که میتوانند به حفظ قلب، سیستم ایمنی سلامت و کنترل قند خون کمک کنند. با این، یکی از پرسشهای متداول در مورد چغندر و لبو این است که «آیا این سبزیجات را میپسندند و مصرف میکنند، برای مصرف آنها، مصرفی مناسب است؟» شناخت دقیق ترکیبات قندی، میزان قند طبیعی و تأثیر آنها بر بدن، به ویژه برای افرادی که نیازمند کنترل قند خون هستند، ویژهای دارد.
میزان قند طبیعی در چغندر و لبو
چغندر و لبو از جمله گیاهان ریشههای محبوب هستند که هم به دلیل طعم شیرین طبیعی و رنگهای جذاب و هم به دلیل خواص تغذیههای فراوان، در رژیمهای غذایی سالم جایگاه ویژهای دارند. بسیاری از افراد به خود افرادی که به قند خون حساس هستند، در میزان قند آنها در این سبزیجات هستند. شناخت دقیق ترکیبات قندی چغندر و لبو و نحوه تأثیر آنها بر بدن، میتواند به تصمیمگیری هوشمندانه در انتخاب روش مصرف کمک کند. مصرف ناآگاهانه چغندر و لبو بدون توجه به میزان قند میتواند متفاوتی بر سطح گلوکز خون داشته باشد، بنابراین بررسی علمی آن ویژهای دارد.
شکر طبیعی موجود در چغندر و لبو
چغندر حاوی انواع مختلف قندهای طبیعی است که شامل گلوکز، فروکتوز و ساکارز میشوند. این قندها به منابع انرژی سریع برای بدن عمل میکنند و نقش مهمی در منابع انرژی روزانه دارند. گلوکز اصلیترین قند مورد استفاده بدن است و به سرعت وارد جریان خون میشود و انرژی فوری فراهم میآورد. فروکتوز نوعی قند است که بیشتر در مصرف مواد متابولیزه میشود و به طور مستقیم سطح قند خون را بالا نمیبرد، اما مصرف بیش از حد آن میتواند باعث افزایش تریگلیسیرید و چاقی شود. ساکارز که نوعی قند دو مولکولی است، در فرآیند هضم گلوکز و فروکتوز تجزیه میشود و اثر آن بر قند خون مشابه مجموع اجزای آن است. هر گرم چغندر خام حدود ۷ تا ۸ گرم قند طبیعی است، اما این مقدار بسته به نوع چغندر، روش رشد و شرایط نگهداری ممکن است کمی متفاوت باشد.
مقایسه میزان قند در چغندر خام، پخته و آب چغندر
میزان قند قابل جذب در چغندر به مصرف آن مصرف دارد و فرآوری نقش مهمی در افزایش یا کاهش تأثیر بر قند خون دارد. چغندرخام به دلیل حفظ کامل فیبر و آب طبیعی خود، جذب قند را به انجام میدهد و به همین دلیل افزایش قند خون نسبتاً کنترل شده است. زمانی که چغندر پخته میشود، آن کاهش یافته و قند موجود در یک وزن آن میشود. بنابراین و میزان قند قابل جذب افزایش مییابد و ممکن است سطح گلوکز خون سریعتر بالا رود. در مورد آب چغندر، فیبر به طور کامل حذف شده و تنها قندهای حل شده باقی میمانند، که این قندها به سرعت جریان خون میشوند و تأثیر قابل توجهی بر افزایش قند خون دارند. بنابراین مصرف آب چغندر برای افرادی که نیاز دارند یا به کنترل قند خون دارند، باید محدود و با احتیاط باشد.
شاخص گلیسمی چغندر و لبو
شاخص گلیسمی (GI) یک ویژگی علمی است که باعث افزایش قند خون پس از مصرف یک ماده غذایی برای نشان دادن میدهد. چغندر خام معمولاً دارای شاخص گلیسمی پایین تا متوسط (۳۰–۶۰) است، به این معناست که قند خون نسبتاً آهسته و کنترل شده است. با این حال، پخت و آبگیری چغندر باعث افزایش شاخص گلیسمی میشود و مصرف آن میتواند باعث افزایش سریعتر قند خون شود. برای کاهش این اثر، میتوان چغندر را با مواد غذایی حاوی فیبر یا مصرف خوراکی مصرف کرد، که باعث کاهش سرعت جذب گلوکز خون میشود. این نکته برای افرادی که به کنترل وزن یا سطح قند خون خود میپردازند، بسیار حیاتی است.
تأثیر چغندر و لبو بر قند خون و مصرف
چغندر و لبو به دلیل داشتن قند طبیعی، ممکن است برای بسیاری از افراد به ویژه کسانی که میتوانند، سؤالبرانگیز باشند. با این حال، این سبزیجات نه تنها حاوی قند هستند، بلکه ترکیبی از <فیبر، آنتیاکسیدانها و ترکیبات فعال زیستی هستند که میتوانند مفیدی برای کنترل قند خون داشته باشند. شناخت تأثیر چغندر و بر قند خون، به افراد کمک کننده میکند تا با مصرف هوشمندانه، هم از خواص سلامتی آن بهرهمند شوند و هم از افزایش گلوکز خون جلوگیری کنند.
نقش فیبر و ترکیبات فعال در کنترل قند خون
یکی از مهمترین عوامل کنترل سطح قند خون در چغندر، فیبر غذایی آن است. فیبر موجود در چغندر به کاهش سرعت جذب قند در روده کمک میکند، به این معنی است که گلوکز به آرامی جریان خون میشود و از نوسانات شدید قند خون جلوگیری میکند. علاوه بر فیبر، چغندر دارای ترکیبات فعال زیستی مانند بتالاینها و آنتیاکسیدانهای فنولی است. این ترکیبات میتواند باعث افزایش سلولهای بدن به انسولین را بهبود بخشد، کاهش دهد و عملکرد متابولیک و پانکراس را تقویت کند. بنابراین، اثر ترکیبی فیبر و ترکیبات فعال در چغندر میتواند به مدیریت سطح گلوکز و کاهش عوارض کمک کند.
بررسی تحقیقات علمی در مورد مثبت و منفی
مطالعات علمی نشان میدهند که مصرف چغندر میتواند تأثیر قابل توجهی بر کنترل قند خون داشته باشد. برخی تحقیقات نشان می دهند کهمصرف منظم چغندر به صورت پخته یا خام میتواند به کاهش شاخص گلیسمی وعده غذایی کمک کند و پاسخ قند خون پس از غذا را بدهد. از سویی، برخی از مطالعات دارند که مصرف بیش از حد آب چغندر یا چغندرهای پخته شده در بیش از حد، میتواند باعث افزایش سریع قند خون شود، به ویژه در افراد با نوع ۲ یا مقاومت به انسولین. بنابراین چغندر بر قند خون وابسته بهمقدار مصرف، روش آماده سازی و ترکیب با سایر مواد غذایی است. این یافتهها نشان میدهند که چغندر، مانند هر ماده غذایی شیرین، باید با احتیاط و تغذیه در رژیم غذایی غذای خوراکی گنجانده شود.
مصرف افراد مصرفی
برای افراد یا افرادی که به کنترل قند خون میدهند، رعایت نکات زیر میتواند کمککننده باشد:
- مصرف چغندر خام یا پخته به جای آب چغندر: حفظ فیبر طبیعی چغندر باعث کاهش سرعت جذب قند میشود و شاخص گلیسمی وعده غذایی را کنترل میکند.
- ترکیب با پرورش و سبزیجات:مصرف چغندر همراه با منابع غذایی یا سبزیجات دیگر میتواند بر روی خون تاثیر بگذارد.
- ترل مقدار مصرف: حتی اگر چغندر سالم باشد، مصرف بیش از حد آن، به ویژه در آبمیوهها و پورهها، میتواند باعث افزایش قند خون شود. پیشنهاد میشود برای افراد جذبی حدود ۵۰ تا ۱۰۰ گرم چغندر در هر وعده مناسب باشد.
- نظارت بر پاسخ بدن: افراد باید با اندازه گیری منظم قند خون خود، میزان تحمل بدن نسبت به چغندر را شناسایی کنند و بر اساس آن میزان مصرف را تنظیم کنند.