آدیپوسیت (سلولهای چربی)
Dr. Behzad Farrokhi
TehranSurgical specialist
آدیپوسیت (سلولهای چربی)
- تاریخ انتشار : 1404/02/24
- بدون نظر
سلام! به وبسایت دکتر بهزاد فرخی خوش آمدید.
در سالهای اخیر، جراحیهای زیبایی شاهد رشد چشمگیری بودهاند.
یکی از عناصر کلیدی در بسیاری از این جراحی ها، سلولهای چربی یا آدیپوسیتها (Adipocytes) هستند.
از لیپوساکشن گرفته تا تزریق چربی برای فرم دهی به بدن، نقش آدیپوسیت ها در شکل دهی به ظاهر بدن غیر قابل انکار است.
این مقاله به بررسی علمی و کاربردی سلولهای چربی در جراحی های زیبایی میپردازد، با تمرکز بر ساختار، عملکرد، استخراج، استفاده مجدد و ملاحظات بالینی.
آدیپوسیت چیست؟
آدیپوسیتها سلولهایی هستند که وظیفه اصلی آنها ذخیره چربی به شکل تری گلیسرید است.
این سلول ها در بافت چربی (Adipose Tissue) قرار دارند و در کنار نقش اصلی شان در ذخیره انرژی، عملکرد های مهمی در متابولیسم، تنظیم دما، و حتی عملکرد هورمونی دارند.
آدیپوسیتها به دو نوع اصلی تقسیم میشوند:
- آدیپوسیت سفید: عمده سلولهای چربی در بدن از این نوع هستند و مسئول ذخیره انرژی میباشند.
- آدیپوسیت قهوهای: بیشتر در نوزادان یافت میشوند و وظیفه تولید گرما دارند.
بافت چربی در جراحی های زیبایی چه کاربردی دارد؟
بافت چربی بهعنوان یک “پرکننده زیستی” در بسیاری از روشهای زیبایی مورد استفاده قرار میگیرد. برخلاف پرکننده های مصنوعی، چربی بدن بیمار ویژگیهایی دارد که آن را به یک گزینه ایدهآل برای بازسازی و زیباسازی تبدیل میکند:
- تزریق چربی (Fat Grafting): روشی است که در آن چربی از یک ناحیه از بدن استخراج و پس از آمادهسازی، به ناحیهای دیگر تزریق میشود. مثلاً:
- حجم دهی به گونهها یا لب ها
- اصلاح گودی زیر چشم
- افزایش حجم باسن یا بزرگ کردن سینه (مانند تکنیک Brazilian Butt Lift)
- ترمیم زخم ها یا فرورفتگی های پوستی
- لیپوساکشن (Liposuction): روشی است برای حذف چربی های موضعی مقاوم به رژیم و ورزش.
- گرچه هدف اصلی حذف چربی است، اما در بسیاری موارد، چربی استخراج شده برای پیوند مجدد مورد استفاده قرار میگیرد.
مراحل استفاده از چربی در جراحی زیبایی
- استخراج چربی (Harvesting)
چربی معمولاً از نواحی دارای تجمع بیشتر مانند شکم، ران یا پهلوها با استفاده از کانولا و دستگاه مکش خارج میشود.اهمیت زیادی دارد که این مرحله با حداقل آسیب به سلولها انجام شود تا آدیپوسیتها زنده بمانن - فرآوری چربی (Processing)
چربی استخراج شده باید از خون، سرم، و سلولهای مرده جدا شود. این کار با سانتریفیوژ، فیلتر کردن یا شستشو با محلول نمکی انجام میشود. هدف، بهدست آوردن چربی خالص و زنده برای تزریق است.این روش را در prp مو هم میبینیم - تزریق چربی (Injection)
چربی بهصورت قطره ای در لایههای مختلف پوست یا عضله تزریق میشود. این مرحله بسیار حساس است و تکنیک صحیح در ماندگاری و نتایج طبیعی اهمیت بالایی دارد.
نکات علمی درباره ماندگاری آدیپوسیتها پس از تزریق
مطالعات نشان دادهاند که بقای آدیپوسیت ها پس از تزریق به شدت به نحوه برداشت و فرآوری آنها وابسته است. عواملی که بر ماندگاری تأثیرگذارند:
- دمای مناسب حین فرآوری
- زمان کوتاه بین برداشت و تزریق
- تزریق در لایه های با خون رسانی خوب
- عدم وارد کردن فشار زیاد هنگام تزریق
همچنین استفاده از پلاسمای غنی از پلاکت (PRP) همراه با چربی میتواند باعث افزایش ماندگاری آدیپوسیت ها شود.
چربی بهعنوان بافت زنده: چه چیزی آن را منحصر به فرد میکند؟
در کنار نقش پرکنندگی، بافت چربی غنی از سلولهای بنیادی مزانشیمی (سلولهای مادر) است.
این ویژگی موجب شده چربی علاوه بر کاربرد زیبایی، در درمان زخم های مزمن، درمان اسکار سوختگی، و بازسازی بافتها نیز مورد توجه قرار گیرد.
به همین دلیل، بسیاری از جراحان، تزریق چربی را نه تنها یک روش زیبایی، بلکه یک روش بازسازی کننده نیز میدانند.
نکات اخلاقی و ایمنی در استفاده از چربی
استفاده از چربی بدن بیمار، در صورتی که طبق اصول علمی و با تجهیزات استریل انجام شود، کاملاً ایمن است.
با این حال، برخی موارد نیازمند احتیاط بیشتر هستند:
- بیماران سیگاری (به دلیل کاهش خون رسانی)
- بیماران با سابقه عفونت یا ایمنی پایین
- تزریق چربی در نواحی عمیق باسن یا سینه که ریسک آمبولی چربی وجود دارد
در این زمینه، آمبولی چربی بهعنوان یکی از نادرترین ولی جدی ترین عوارض مطرح است و تنها با رعایت تکنیک دقیق تزریق میتوان از آن پیشگیری کرد.
این مورد را در علل مرگ در جراحی بینی نیز گاهی میبینیم.
تخریب آدیپوسیت ها در انواع عمل های جراحی
آب کردن آدیپوسیتها (سلولهای چربی) به معنی تخریب یا حذف آنهاست، و در چندین عمل جراحی زیبایی رایج انجام میشود. در ادامه، به مهم ترین آنها اشاره میکنم:
1. لیپوساکشن (Liposuction)
- رایج ترین روش جراحی برای حذف آدیپوسیتها
- چربیها با استفاده از یک کانولا (لوله فلزی باریک) مکیده میشوند.
- نواحی هدف: شکم، پهلو، ران، بازو، غبغب و پشت.
2. لیپولیز با لیزر (Laser Lipolysis)
- در این روش از انرژی لیزر برای ذوب کردن سلولهای چربی استفاده میشود.
- سپس چربی مایع شده یا جذب میشود یا مکیده میشود.
- به کاهش حجم، سفت شدن پوست و نتایج دقیق تر کمک میکند.
مطالب مرتبط : لاغری موضعی با لیپولیز
3. لیپولیز با امواج رادیویی یا اولتراسون (VASER Lipo)
- از امواج صوتی (فراصوت) برای شکستن دیواره سلولهای چربی استفاده میشود.
- بسیار مؤثر برای نواحی ظریف مانند شکم شش تکه، خط فک یا بازو ها.
4. ابدومینوپلاستی (Tummy Tuck) با لیپوساکشن ترکیبی
- در این روش پوست و چربی اضافی شکم برداشته میشود.
- هم زمان لیپوساکشن برای حذف سلول های چربی اضافه در کناره های شکم یا پهلو استفاده میشود.
5. براکیوپلاستی (جراحی بازوی آویزان)
- برداشتن پوست و چربی اضافه در جراحی لیفت بازو
- معمولاً همراه با لیپوساکشن برای آب کردن آدیپوسیت ها
6. لیفت ران، لیفت صورت، لیفت گردن
- در برخی از این لیفتها، بهویژه در افراد دارای چربی زیاد، آدیپوسیتها با لیپوساکشن یا لیزر آب و حذف میشوند تا شکل بهتری ایجاد شود.این روش در جراحی لیفت ران کاربرد دارد.
نکته:
در همه این روشها، هدف حذف چربی موضعی مقاوم به رژیم و ورزش است. بسته به روش انتخابی، آدیپوسیتها یا فیزیکی خارج میشوند (مثل لیپوساکشن) یا با انرژی حرارتی یا صوتی تخریب میشوند (مثل لیزر یا VASER).
اگر خواستی، میتونم یه جدول مقایسهای هم بین این روشها برات بنویسم.
دکتر بهزاد فرخی
دکتر بهزاد فرخی با ۱۵ سال سابقه جراحی زیبایی از بهترین جراحان زیبایی ایران هستند. دکتر فرخی در سال ۱۳۶۴ از دبیرستان تیزهوشان علامه حلی فارغ التحصیل شد و در همان سال در دانشگاه علوم پزشکی تهران رشته پزشکی عمومی را شروع کرد و پس در سال ۱۳۷۴ رشته جراحی عمومی را در دانشگاه علوم پزشکی تهران شروع و در سال ۱۳۷۸ دوره را با برد تخصصی به پایان رسانید. در سال ۱۳۸۴ دوره جراحی پلاستیک و ترمیمی را در دانشگاه علوم پزشکی ایران شروع و در سال ۱۳۷۸ دوره را به پایان رسانید.