ترميم الأسنان اللبية؛ دعامة ألياف أم صب؟

إحدى أهم الخطوات بعد علاج قناة الجذر (استئصال العصب) هي الترميم الصحيح لتاج السن.
يتساءل العديد من المرضى:

بعد إزالة التعصيب، هل يجب أن أقوم بإصلاح سني باستخدام عمود من الألياف أم أن العمود المعدني المصبوب أفضل؟

اختيار نوع العمود له تأثير مباشر على متانة السن، وإمكانية كسر الجذر ونجاح العلاج على المدى الطويل. In this article, in a scientific and practical way, we examine the difference between a fiber post and a casting post.

Why does an endodontic tooth need a post?

After root canal treatment:

• A large part of the crown tissue is lost

• Weakened tooth structure

• The probability of fracture increases

In such a situation, if the rest of the crown is not enough, a in-canal post is used to hold the blind and cover.

⚠️ Important note:
The post is not for strengthening the root; فقط برای نگه‌داری کور کاربرد دارد.

پست فایبر (Fiber Post)

• ساخته شده از الیاف شیشه یا کربن

• مدول الاستیسیته نزدیک به عاج دندان

• همرنگ دندان

• باند شونده با سیستم رزینی

مزایا:

✅ توزیع مناسب نیرو در ریشه
✅ کاهش احتمال شکستگی عمودی ریشه
✅ زیبایی بالا (مناسب دندان‌های قدامی)
✅ انجام سریع‌تر در یک جلسه

معایب:

❌ حساس به تکنیک باندینگ
❌ در تخریب‌های بسیار وسیع ممکن است گیر کافی نداشته باشد

پست ریختگی (Cast Post & Core)

• ساخته شده از آلیاژ فلزی

• به صورت سفارشی در لابراتوار ساخته می‌شود

• یکپارچه (پست و کور همزمان)

مزایا:

✅ استحکام بالا
✅ مناسب برای تخریب‌های بسیار گسترده
✅ گیر مکانیکی قوی

معایب:

❌ مدول الاستیسیته بسیار بالاتر از عاج
❌ احتمال افزایش ریسک شکستگی ریشه
❌ نیاز به دو جلسه درمان
❌ احتمال تیرگی لثه در دندان‌های جلو

مقایسه علمی پست فایبر و ریختگی

مطالعات جدید نشان می‌دهند:

• پست‌های فایبر به دلیل شباهت الاستیک به عاج، الگوی شکست قابل ترمیم‌تری ایجاد می‌کنند.

• پست‌های فلزی در صورت شکست، بیشتر باعث شکستگی غیرقابل ترمیم ریشه می‌شوند.

• از نظر بقای بلندمدت، هر دو روش در صورت انتخاب صحیح کیس، نتایج قابل قبولی دارند.

بنابراین انتخاب روش وابسته به شرایط دندان است، نه صرفاً ترجیح شخصی.

چه زمانی پست فایبر انتخاب بهتری است؟

✔ دندان‌های قدامی
✔ نیاز به زیبایی بالا
✔ باقی‌ماندن دیواره‌های کافی
✔ تمایل به کاهش ریسک شکستگی ریشه

چه زمانی پست ریختگی مناسب‌تر است؟

✔ تخریب بسیار وسیع تاج
✔ باقی‌ماندن حداقل ساختار دندانی
✔ شرایطی که گیر مکانیکی اهمیت بیشتری دارد

آیا همه دندان‌های اندو شده نیاز به پست دارند؟

خیر ❗

اگر ساختار تاج کافی باقی مانده باشد،
می‌توان بدون پست و فقط با کور و روکش بازسازی انجام داد.

استفاده بی‌مورد از پست می‌تواند حتی باعث تضعیف ریشه شود.

کدام روش ماندگارتر است؟

دوام نهایی وابسته به:

• کیفیت درمان ریشه

• طراحی فِرول (Ferrule Effect)

• نوع روکش

• رعایت بهداشت بیمار

در بسیاری از موارد امروزی، پست فایبر به دلیل رفتار بیومکانیکی بهتر، انتخاب محافظه‌کارانه‌تری محسوب می‌شود.

جمع‌بندی

🔹 پست برای تقویت ریشه نیست، بلکه برای نگه‌داری کور استفاده می‌شود.
🔹 پست فایبر توزیع نیرو بهتر و ریسک شکستگی کمتری دارد.
🔹 پست ریختگی در تخریب‌های بسیار شدید کاربرد دارد.
🔹 انتخاب صحیح باید بر اساس ارزیابی تخصصی انجام شود.

بازسازی اصولی دندان اندو شده، نقش تعیین‌کننده‌ای در موفقیت بلندمدت درمان ریشه دارد.